Chiricahua Apache Text
7. The Gambling Game for Night and Day
Lawrence Mithlo
(7.1)
K'adi, 'i[d=, dooi[kaadan1'a.
(7.2)
'!7 -- d77d77 'izh1shee'1t'47 naadaa'indiish4go daabiz33y47 d77k'eh
d1chaago[hee[n11n00[t'ee7 doobi[danzh=dan1'a.
'!koo [ash4go7 d1been4godzi'7n1 bij1dedaad99'7n1
'1t'9n1'a.
!7 d77k'eh d77d77d1chaago[hee[gon1
bi[nzh=n1'a.
(7.3)
'!koo: "B7k1 'i[aaj7k1go baay1'iti."
daajind7n1'a.
(7.4)
Baay1daaj00[ti.
N1go: "'!h2h, hik17 baadaa'deekaa."
daajind7n1'a.
(7.5)
'!koo k4hee daa'shdeeskaan1'a.
'!koo '1]deeda daa'shdeeskaan1'a.
'!koo k'adi '1n1gat'88[ 'i[ch'3n11gonahnd44[.
(7.6)
K'adi '1koo, '1] Ts4][gh44see '1] hi[kaa
h1t'9n1'a.
'!koo [ash4go nd4dantsaa7 '17
dooh1daat'9dan1'a hi[kaa7.
'!koo nd4bizh33y47 '17 hi[kaa
h1daat'9n1'a.
(7.7)
!koo [i7 '1n11daand77,
"Doohi[kaag0l9da!"
daand7n1'a.
(7.8)
'!koo [i7:
"Hiisk3 hay00[k3!"
daan7n1'a.
(7.9)
'!koo k'ad7 n11n1[i7:
"Doohi[kaag0l9da!"
daand7n1'a.
(7.10)
'Iy1ahee ntsaa7 '11'ee
naa'itan1'a.
"Hay00[k3. Sh7, k'adi, dooh2hnaash1da7,
nahba'hosh11["
nd7n1'a.
'!koo 'o0y1n1'a.
(7.11)
'!koo, dz22ee bit['aab22y1, dz22ee
hiisk3n1'a.
'!koo 'i[eedaa'jiniig3n1'a.
(7.12)
'!koo, k'adi, '1] nd4mtsaa] '11'ee 'itasit9n1'a
'!] d1'1n1, daajii[h4go baat88jakan1'a.
'!] nd4ntsaa]
bik4t['1y4goda bij47 si'3n1'a
Doob4daagoj7s8dan1'a.
(7.13)
!koo Ma'ish=7[b1y4
'1daagoo[nd7n1'a:
"'Aa] bik4t['1hy1 bij47 si'3.
Nah1nsht'0. K'aa shaanah'88."
daagoo[nd7n1'a.
(7.14)
'!koo Ma'ish=7[b1y4] gok4t['1y1
'oo[ghon1'a.
Gok4t['1y1 y7][t'on1'a.
Goyeesx9n1'a.
K'adi '1] daajiyeesx9n1'a.
(7.15)
N1go k'adi G07dan1'a.
G07 ts4gizhiy1 bind1a7 k1y00[d44l
dooha'y1gobich'88g0zh=day1.
'!koo kaa'isdadaay1n1'a.
'!7bee g0 goosl9n1'a.
Doo[a daaj7laadan1'a.
(7.16)
K'adi Shash7 'i[d= baat88n11jakan1'a.
Daajii[h4go, dits8 [37 sikaa7
bich'88kaadaah7nd1n1'a.
Dits8sikaa7 kaagh4daay1n1'a.
Kaa'isdadaay1n1'a.
Doodaajiyeesx8dan1'a.
(7.17)
'!koo '17 ts8[1n7 sikaa7 kaagh4h00y17 '11'ee
"Ts8skaa" googh4.
D77j9 '11'ee shash [3.
(7.18)
'!d77d77 [9n1daa[j00tseel7 d7j9 'it'a
'1ndeede n1'a7 k'eh1t'4.
'Iy1ab22 'it'a '1ndeede n1'a7
k'eh1t'4h7 '1d77d77b22 '1t'4: '1d3 d1'i[jag3i '4goosd88,
n1go '1koy1 [9n1daa'j00tseelny1 [ee'4nn1j7kan1'a.
N1go '1daajind7n1'a:
"'*8sh9nd1se, '1d77d77 d77k'eh
d1'1gh1t'4. D1'1 ndeen1n00[t'eedaa[. Dooy1anaiziidadaal.
'Indaa7 nd47daa [3
hilaadeeda, d1hazh8 d1'1ndeen11n00[t'eedaa[."
daajind7n1'a.
(7.19)
'!7 d77j9 'it'a d1'1gh1t'4; '1d77d77 '1got'9n1'a7
"Dzi['inaadahaas'17" hogh47 bit['ah44 '1got'9n1'a New Mexico bighee'sh9.