Omnia Vincit Amor Ovid Illustrated: The Renaissance Reception
of Ovid in Image and Text

George Sandys, Ovid's Metamorphosis (1632)

An Online Edition
Daniel Kinney, Director
Special Thanks to Alison Caviness, Zack Long, Keicy Tolbert, and the Many Resident Experts of U.Va.'s E-Text Staff


Electronic Text Center Ovid Collection Home Page Translations Latin Text Search

Sandys' Notes to the Commentary, Book III

  1. Fortes creantur fortibus:
    ... est in equis patrum
    Virtus: nec imbellem feroces
    Progenerant aquilae columbam.
        
    Hor. l. 3 Ode 9.
  2. Ter binos deciesque novem super exit in annos
    Iusta senescentum quos implet vita virorum.
    Hos novies superat vivendo garrula cornix,
    Et quater egreditur cornicis saecula Cervus.

  3. Cur aliquid vidi ? Cur noxia lumina feci ?
    Cur imprudenti cognita culpa mihi?
    Inscius Actaeon vidit sine veste Dianam:
    Praeda fuit cambus non minus ille suis.
    Scilicet in superis etiam fortuna luenda est,
    Nec veniam laeso numine casus habet.

        Trist. l. 2.
  4. Tuta frequensque via est, per amici fallere nomen;
    Tuta frequensque licet sit via, crimen habet.

        Ovid. Art. lib. 1.
  5. Ferrum exercebant vasto Cyclopes in antro,
    Brontesque, Steropesque, & nuda membra Pyragmon.
    His informatum manibus iam parte polita
    Fulmen erat, toto genitor quae plurima caelo
    Deicit in terras, pars imperfecta manebat.
    Tres imbris torti radios, tres nubis aquosae
    Addiderant, rutuli tres ignis & alitis Austri.
    Fulgores nunc terrificos sonitumque motumque
    Miscebant operi flammisque sequacibus iras.

        Aen. 1. 8.
  6. Vane, quid affectas faciem mihi ponere, pictor,
    Ignotamque oculis sollicitare deam?
    Aeris & linguae sum filia, mater inanis
    Iudicii, vocem quae sine mente gero.
    Extremos pereunte modos a fine reducens,
    Ludificata sequor verba aliena meis.
    Auribus in vestris habito penetrabilis Echo
    Et si vis similem pingere, pinge sonum.

        Epig. 11.
  7. Me lapidem quondam Persae advexere, tropaeum
    Vt fierem bello : nunc ego sum
    Nemesis.
    Ac sicut Graecis victoribus asto trophaeum,
    Punio sic Persas vaniloquos Nemesis.
  8. ...Cadit & Ripheus, iustissimus vnus
    Qui fuit ex Teucris & servantissimus aequi.
    Dis aliter visum. . . .
    Virg. Aen. 1. 2.
  9. Capillis autem totum mortuum tegebant quos iniciebant
    Tondentes ...
    Ilia. 1. 23.
  10. Hic est ille suis nimium qui credidit vndis
    Narcissus, vero dignus amore puer.
    Cernis ab irriguo repetentem gramine ripam,
    Vt per quas periit crescere possit aquas.

        Sabaeus
  11. Effusam redimite comam nutante corymbo,
    Mollia Nysaeis armatae bracchia thyrsis!
    Lucidum caeli decus, huc ades
    Votis quae tibi nobiles
    Thebae, Bacche, tuae
    Palmis supplicibus ferunt.
    Huc averte favens virgineum caput,
    Vultu sidereo discute nubila
    Et tristes Erebi minas
    Auidumque fatum.
    Te decet cingi comam floribus vernis,
    Te caput Tyria cohibere mitra
    Hederave mollem bacifera
    Religare frontem,
    Spargere effusos sine lege crines,
    Rursus adducto revocare nodo;
    Qualis iratam metuens novercam
    Creveras falsos imitatus artus,
    Crine flaventi simulata virgo,
    Luteam vestem retinente zona.
    Vnde tam molles placuere cultus
    Et sinus laxi fluidumque syrma ?
    Vidit aurato residere curru,
    Veste cum longa tegeres leones,
    Omnis Eoae plaga vasta terrae,
    Qui bibit Gangen niveumque quisquis
    Frangit Araxen.
    Te senior turpi sequitur Silenus asello,
    Turgida pampineis redimitus tempos sertis;
    Condita lascivi deducunt orgia mystae.
    Te Bassaridum comitata cohors
    Nunc Edoni pede pulsavit
    Sola Pangae, nunc Threicio
    Vertice Pindi. Nunc Cadmeas
    Inter matres impia Maenas
    Comes Ogyio venit Iaccho,
    Nebride sacra praecincta latus.
    Tibi commotae pectora matres
    Fudere comam, thyrsumque levem
    Vibrante manu. Iam post laceros
    Pentheos anus Thyades, oestro
    Membra remissae, velut ignotum
    Videre nefas.
    Ponti regna tenet nitidi matertera Bacchi
    Nereidumque choris Cadmeia cingitur Ino.
    Ius habet in fluctus magni puer advena ponti,
    Cognatus Bacchi, numen non vile Palaemon.
    Te Tyrrhena, puer, rapuit manus,
    Et tumidum Nereus posuit mare,
    Caerula cum pratis mutat freta.
    Hinc verno platanus folio viret
    Et Phoebo laurus carum nemus;
    Garrula per ramos avis obstrepit.
    Vivaces hederas ramus tenet,
    Summa ligat vitis carchesia.
    Idaeus prora fremuit leo,
    Tigris puppe sedet Gangetica.
    Tum pirata freto pavidus natat,
    Et sequitur curvus fugientia carbasa delphin.
    Divite Pactolus vexit te Lydius vnda,
    Aurea torrenti deducens flumina ripa.
    Laxavit victos arcus Geticasque sagittas
    Lactea Massagetes qui pocula sanguine miscet.
    Regna securigeri Bacchum sensere Lycurgi;
    Sensere terrae Zedacum feroces
    Et quos vicinus Boreas ferit
    Arva mutantes, quasque Maeotis
    Alluit gentes frigido fluctu,
    Quasque despectat vertice summo
    Sidus Arcadium, geminumque plaustrum.
    Ille dispersos domuit Gelonos,
    Arena detraxit trucibus puellis;
    Ore deiecto petiere terram
    Thermodontiacae catervae,
    Positis tandem levibus sagittis,
    Mites factae, Sacer & Cithaeron
    Sanguine inundavit
    Ophioniaque caede.
    Proetides silvas petiere & agros.
    Praesidem Bacchum coluit noverca.
    Naxos Aegaeo redimita ponto
    Tradidit thalamis virginem relictam,
    Meliore pensans damna marito.
    Pumice sicco
    Fluxit Nyctelius latex;
    Garruli gramen secuere riui,
    Conbibit dulces humus alta succos
    Niveique lactis candidos fontes
    Et mixta odoro Lesbia cum thymo.
    Ducitur magno nova nupta caelo;
    Solemne Phoebus carmen
    Edit infusis humero capillis;
    Concutit taedas geminus Cupido,
    Telum deposuit Iuppiter igneum
    Oditque Baccho veniente fulmen.
    Lucida dum current annosi sidera mundi,
    Oceanus clausum dum fluctibus ambiet orbem
    Lunaque demissos dum plena recolliget ignes,
    Dum matutinos praedicet Lucifer ortus;
    Altaque caeruleum dum Nerea nesciet Arctos;
    Candida formosi venerabimur ora Lyaei.

        Sen. Oedip.
  12. Discite Justitiam moniti & non temnere divos. Virg. Aen. 6.