Metamorphoseon

%ISOlat1; %ISOlat2; %ISOnum; %ISOpub; %ISOtech; ]> Metamorphoseon [electronic resource] Ovid, 43 B.C.-17 or 18 A.D. Creation of machine-readable version: [unknown] Conversion to TEI.2-conformant markup: Elizabeth Styron, University of Virginia Library Electronic Text Center. ca. 1130 kilobytes University of Virginia Library Charlottesville, Virginia Latin, OviLMet

Publicly accessible

URL: http://etext.lib.virginia.edu/latin/ovid/index.html

1999

The electronic text was secured from the Classics Page of Ad Fontes Academy at http://patriot.net/~lillard/cp/ maintained by William Carey. The original source is unknown. Metamorphoseon Metamorphoses Ovid

Source copy consulted:

The electronic text was secured from the Classics Page of Ad Fontes Academy at http://patriot.net/~lillard/cp/ maintained by William Carey. The original source is unknown.

Prepared for the University of Virginia Library Electronic Text Center.

All unambiguous end-of-line hyphens have been removed, and the trailing part of a word has been joined to the preceding line.

Some keywords in the header are a local Electronic Text Center scheme to aid in establishing analytical groupings.

Library of Congress Subject Headings Latin fiction poetry masculine LCSH July 1999 corrector Elizabeth Styron Added TEI header and tags, and line numbers Metamorphoseon Metamorphoseon Liber I 1:1 In nova fert animus mutatas dicere formas 1:2 corpora; di, coeptis (nam vos mutastis et illas) 1:3 adspirate meis primaque ab origine mundi 1:4 ad mea perpetuum deducite tempora carmen! 1:5 Ante mare et terras et quod tegit omnia caelum 1:6 unus erat toto naturae vultus in orbe, 1:7 quem dixere chaos: rudis indigestaque moles 1:8 nec quicquam nisi pondus iners congestaque eodem 1:9 non bene iunctarum discordia semina rerum. 1:10 nullus adhuc mundo praebebat lumina Titan, 1:11 nec nova crescendo reparabat cornua Phoebe, 1:12 nec circumfuso pendebat in aere tellus 1:13 ponderibus librata suis, nec bracchia longo 1:14 margine terrarum porrexerat Amphitrite; 1:15 utque erat et tellus illic et pontus et aer, 1:16 sic erat instabilis tellus, innabilis unda, 1:17 lucis egens aer; nulli sua forma manebat, 1:18 obstabatque aliis aliud, quia corpore in uno 1:19 frigida pugnabant calidis, umentia siccis, 1:20 mollia cum duris, sine pondere, habentia pondus. 1:21 Hanc deus et melior litem natura diremit. 1:22 nam caelo terras et terris abscidit undas 1:23 et liquidum spisso secrevit ab aere caelum. 1:24 quae postquam evolvit caecoque exemit acervo, 1:25 dissociata locis concordi pace ligavit: 1:26 ignea convexi vis et sine pondere caeli 1:27 emicuit summaque locum sibi fecit in arce; 1:28 proximus est aer illi levitate locoque; 1:29 densior his tellus elementaque grandia traxit 1:30 et pressa est gravitate sua; circumfluus umor 1:31 ultima possedit solidumque coercuit orbem. 1:32 Sic ubi dispositam quisquis fuit ille deorum 1:33 congeriem secuit sectamque in membra coegit, 1:34 principio terram, ne non aequalis ab omni 1:35 parte foret, magni speciem glomeravit in orbis. 1:36 tum freta diffundi rapidisque tumescere ventis 1:37 iussit et ambitae circumdare litora terrae; 1:38 addidit et fontes et stagna inmensa lacusque 1:39 fluminaque obliquis cinxit declivia ripis, 1:40 quae, diversa locis, partim sorbentur ab ipsa, 1:41 in mare perveniunt partim campoque recepta 1:42 liberioris aquae pro ripis litora pulsant. 1:43 iussit et extendi campos, subsidere valles, 1:44 fronde tegi silvas, lapidosos surgere montes, 1:45 utque duae dextra caelum totidemque sinistra 1:46 parte secant zonae, quinta est ardentior illis, 1:47 sic onus inclusum numero distinxit eodem 1:48 cura dei, totidemque plagae tellure premuntur. 1:49 quarum quae media est, non est habitabilis aestu; 1:50 nix tegit alta duas; totidem inter utramque locavit 1:51 temperiemque dedit mixta cum frigore flamma. 1:52 Inminet his aer, qui, quanto est pondere terrae 1:53 pondus aquae levius, tanto est onerosior igni. 1:54 illic et nebulas, illic consistere nubes 1:55 iussit et humanas motura tonitrua mentes 1:56 et cum fulminibus facientes fulgura ventos. 1:57 His quoque non passim mundi fabricator habendum 1:58 aera permisit; vix nunc obsistitur illis, 1:59 cum sua quisque regat diverso flamina tractu, 1:60 quin lanient mundum; tanta est discordia fratrum. 1:61 Eurus ad Auroram Nabataeaque regna recessit 1:62 Persidaque et radiis iuga subdita matutinis; 1:63 vesper et occiduo quae litora sole tepescunt, 1:64 proxima sunt Zephyro; Scythiam septemque triones 1:65 horrifer invasit Boreas; contraria tellus 1:66 nubibus adsiduis pluviaque madescit ab Austro. 1:67 haec super inposuit liquidum et gravitate carentem 1:68 aethera nec quicquam terrenae faecis habentem. 1:69 Vix ita limitibus dissaepserat omnia certis, 1:70 cum, quae pressa diu fuerant caligine caeca, 1:71 sidera coeperunt toto effervescere caelo; 1:72 neu regio foret ulla suis animalibus orba, 1:73 astra tenent caeleste solum formaeque deorum, 1:74 cesserunt nitidis habitandae piscibus undae, 1:75 terra feras cepit, volucres agitabilis aer. 1:76 Sanctius his animal mentisque capacius altae 1:77 deerat adhuc et quod dominari in cetera posset: 1:78 natus homo est, sive hunc divino semine fecit 1:79 ille opifex rerum, mundi melioris origo, 1:80 sive recens tellus seductaque nuper ab alto 1:81 aethere cognati retinebat semina caeli. 1:82 quam satus Iapeto, mixtam pluvialibus undis, 1:83 finxit in effigiem moderantum cuncta deorum, 1:84 pronaque cum spectent animalia cetera terram, 1:85 os homini sublime dedit caelumque videre 1:86 iussit et erectos ad sidera tollere vultus: 1:87 sic, modo quae fuerat rudis et sine imagine, tellus 1:88 induit ignotas hominum conversa figuras. 1:89 Aurea prima sata est aetas, quae vindice nullo, 1:90 sponte sua, sine lege fidem rectumque colebat. 1:91 poena metusque aberant, nec verba minantia fixo 1:92 aere legebantur, nec supplex turba timebat 1:93 iudicis ora sui, sed erant sine vindice tuti. 1:94 nondum caesa suis, peregrinum ut viseret orbem, 1:95 montibus in liquidas pinus descenderat undas, 1:96 nullaque mortales praeter sua litora norant; 1:97 nondum praecipites cingebant oppida fossae; 1:98 non tuba derecti, non aeris cornua flexi, 1:99 non galeae, non ensis erat: sine militis usu 1:100 mollia securae peragebant otia gentes. 1:101 ipsa quoque inmunis rastroque intacta nec ullis 1:102 saucia vomeribus per se dabat omnia tellus, 1:103 contentique cibis nullo cogente creatis 1:104 arbuteos fetus montanaque fraga legebant 1:105 cornaque et in duris haerentia mora rubetis 1:106 et quae deciderant patula Iovis arbore glandes. 1:107 ver erat aeternum, placidique tepentibus auris 1:108 mulcebant zephyri natos sine semine flores; 1:109 mox etiam fruges tellus inarata ferebat, 1:110 nec renovatus ager gravidis canebat aristis; 1:111 flumina iam lactis, iam flumina nectaris ibant, 1:112 flavaque de viridi stillabant ilice mella. 1:113 Postquam Saturno tenebrosa in Tartara misso 1:114 sub Iove mundus erat, subiit argentea proles, 1:115 auro deterior, fulvo pretiosior aere. 1:116 Iuppiter antiqui contraxit tempora veris 1:117 perque hiemes aestusque et inaequalis autumnos 1:118 et breve ver spatiis exegit quattuor annum. 1:119 tum primum siccis aer fervoribus ustus 1:120 canduit, et ventis glacies adstricta pependit; 1:121 tum primum subiere domos; domus antra fuerunt 1:122 et densi frutices et vinctae cortice virgae. 1:123 semina tum primum longis Cerealia sulcis 1:124 obruta sunt, pressique iugo gemuere iuvenci. 1:125 Tertia post illam successit aenea proles, 1:126 saevior ingeniis et ad horrida promptior arma, 1:127 non scelerata tamen; de duro est ultima ferro. 1:128 protinus inrupit venae peioris in aevum 1:129 omne nefas: fugere pudor verumque fidesque; 1:130 in quorum subiere locum fraudesque dolusque 1:131 insidiaeque et vis et amor sceleratus habendi. 1:132 vela dabant ventis nec adhuc bene noverat illos 1:133 navita, quaeque prius steterant in montibus altis, 1:134 fluctibus ignotis insultavere carinae, 1:135 communemque prius ceu lumina solis et auras 1:136 cautus humum longo signavit limite mensor. 1:137 nec tantum segetes alimentaque debita dives 1:138 poscebatur humus, sed itum est in viscera terrae, 1:139 quasque recondiderat Stygiisque admoverat umbris, 1:140 effodiuntur opes, inritamenta malorum. 1:141 iamque nocens ferrum ferroque nocentius aurum 1:142 prodierat, prodit bellum, quod pugnat utroque, 1:143 sanguineaque manu crepitantia concutit arma. 1:144 vivitur ex rapto: non hospes ab hospite tutus, 1:145 non socer a genero, fratrum quoque gratia rara est; 1:146 inminet exitio vir coniugis, illa mariti, 1:147 lurida terribiles miscent aconita novercae, 1:148 filius ante diem patrios inquirit in annos: 1:149 victa iacet pietas, et virgo caede madentis 1:150 ultima caelestum terras Astraea reliquit. 1:151 Neve foret terris securior arduus aether, 1:152 adfectasse ferunt regnum caeleste gigantas 1:153 altaque congestos struxisse ad sidera montis. 1:154 tum pater omnipotens misso perfregit Olympum 1:155 fulmine et excussit subiecto Pelion Ossae. 1:156 obruta mole sua cum corpora dira iacerent, 1:157 perfusam multo natorum sanguine Terram 1:158 immaduisse ferunt calidumque animasse cruorem 1:159 et, ne nulla suae stirpis monimenta manerent, 1:160 in faciem vertisse hominum; sed et illa propago 1:161 contemptrix superum saevaeque avidissima caedis 1:162 et violenta fuit: scires e sanguine natos. 1:163 Quae pater ut summa vidit Saturnius arce, 1:164 ingemit et facto nondum vulgata recenti 1:165 foeda Lycaoniae referens convivia mensae 1:166 ingentes animo et dignas Iove concipit iras 1:167 conciliumque vocat: tenuit mora nulla vocatos. 1:168 Est via sublimis, caelo manifesta sereno; 1:169 lactea nomen habet, candore notabilis ipso. 1:170 hac iter est superis ad magni tecta Tonantis 1:171 regalemque domum: dextra laevaque deorum 1:172 atria nobilium valvis celebrantur apertis. 1:173 plebs habitat diversa locis: hac parte potentes 1:174 caelicolae clarique suos posuere penates; 1:175 hic locus est, quem, si verbis audacia detur, 1:176 haud timeam magni dixisse Palatia caeli. 1:177 Ergo ubi marmoreo superi sedere recessu, 1:178 celsior ipse loco sceptroque innixus eburno 1:179 terrificam capitis concussit terque quaterque 1:180 caesariem, cum qua terram, mare, sidera movit. 1:181 talibus inde modis ora indignantia solvit: 1:182 'non ego pro mundi regno magis anxius illa 1:183 tempestate fui, qua centum quisque parabat 1:184 inicere anguipedum captivo bracchia caelo. 1:185 nam quamquam ferus hostis erat, tamen illud ab uno 1:186 corpore et ex una pendebat origine bellum; 1:187 nunc mihi qua totum Nereus circumsonat orbem, 1:188 perdendum est mortale genus: per flumina iuro 1:189 infera sub terras Stygio labentia luco! 1:190 cuncta prius temptanda, sed inmedicabile curae 1:191 ense recidendum, ne pars sincera trahatur. 1:192 sunt mihi semidei, sunt, rustica numina, nymphae 1:193 faunique satyrique et monticolae silvani; 1:194 quos quoniam caeli nondum dignamur honore, 1:195 quas dedimus, certe terras habitare sinamus. 1:196 an satis, o superi, tutos fore creditis illos, 1:197 cum mihi, qui fulmen, qui vos habeoque regoque, 1:198 struxerit insidias notus feritate Lycaon?' 1:199 Confremuere omnes studiisque ardentibus ausum 1:200 talia deposcunt: sic, cum manus inpia saevit 1:201 sanguine Caesareo Romanum exstinguere nomen, 1:202 attonitum tantae subito terrore ruinae 1:203 humanum genus est totusque perhorruit orbis; 1:204 nec tibi grata minus pietas, Auguste, tuorum 1:205 quam fuit illa Iovi. qui postquam voce manuque 1:206 murmura conpressit, tenuere silentia cuncti. 1:207 substitit ut clamor pressus gravitate regentis, 1:208 Iuppiter hoc iterum sermone silentia rupit: 1:209 'ille quidem poenas (curam hanc dimittite!) solvit; 1:210 quod tamen admissum, quae sit vindicta, docebo. 1:211 contigerat nostras infamia temporis aures; 1:212 quam cupiens falsam summo delabor Olympo 1:213 et deus humana lustro sub imagine terras. 1:214 longa mora est, quantum noxae sit ubique repertum, 1:215 enumerare: minor fuit ipsa infamia vero. 1:216 Maenala transieram latebris horrenda ferarum 1:217 et cum Cyllene gelidi pineta Lycaei: 1:218 Arcadis hinc sedes et inhospita tecta tyranni 1:219 ingredior, traherent cum sera crepuscula noctem. 1:220 signa dedi venisse deum, vulgusque precari 1:221 coeperat: inridet primo pia vota Lycaon, 1:222 mox ait "experiar deus hic discrimine aperto 1:223 an sit mortalis: nec erit dubitabile verum." 1:224 nocte gravem somno necopina perdere morte 1:225 comparat: haec illi placet experientia veri; 1:226 nec contentus eo, missi de gente Molossa 1:227 obsidis unius iugulum mucrone resolvit 1:228 atque ita semineces partim ferventibus artus 1:229 mollit aquis, partim subiecto torruit igni. 1:230 quod simul inposuit mensis, ego vindice flamma 1:231 in domino dignos everti tecta penates; 1:232 territus ipse fugit nactusque silentia ruris 1:233 exululat frustraque loqui conatur: ab ipso 1:234 colligit os rabiem solitaeque cupidine caedis 1:235 vertitur in pecudes et nunc quoque sanguine gaudet. 1:236 in villos abeunt vestes, in crura lacerti: 1:237 fit lupus et veteris servat vestigia formae; 1:238 canities eadem est, eadem violentia vultus, 1:239 idem oculi lucent, eadem feritatis imago est. 1:240 occidit una domus, sed non domus una perire 1:241 digna fuit: qua terra patet, fera regnat Erinys. 1:242 in facinus iurasse putes! dent ocius omnes, 1:243 quas meruere pati, (sic stat sententia) poenas.' 1:244 Dicta Iovis pars voce probant stimulosque frementi 1:245 adiciunt, alii partes adsensibus inplent. 1:246 est tamen humani generis iactura dolori 1:247 omnibus, et quae sit terrae mortalibus orbae 1:248 forma futura rogant, quis sit laturus in aras 1:249 tura, ferisne paret populandas tradere terras. 1:250 talia quaerentes (sibi enim fore cetera curae) 1:251 rex superum trepidare vetat subolemque priori 1:252 dissimilem populo promittit origine mira. 1:253 Iamque erat in totas sparsurus fulmina terras; 1:254 sed timuit, ne forte sacer tot ab ignibus aether 1:255 conciperet flammas longusque ardesceret axis: 1:256 esse quoque in fatis reminiscitur, adfore tempus, 1:257 quo mare, quo tellus correptaque regia caeli 1:258 ardeat et mundi moles obsessa laboret. 1:259 tela reponuntur manibus fabricata cyclopum; 1:260 poena placet diversa, genus mortale sub undis 1:261 perdere et ex omni nimbos demittere caelo. 1:262 Protinus Aeoliis Aquilonem claudit in antris 1:263 et quaecumque fugant inductas flamina nubes 1:264 emittitque Notum. madidis Notus evolat alis, 1:265 terribilem picea tectus caligine vultum; 1:266 barba gravis nimbis, canis fluit unda capillis; 1:267 fronte sedent nebulae, rorant pennaeque sinusque. 1:268 utque manu lata pendentia nubila pressit, 1:269 fit fragor: hinc densi funduntur ab aethere nimbi; 1:270 nuntia Iunonis varios induta colores 1:271 concipit Iris aquas alimentaque nubibus adfert. 1:272 sternuntur segetes et deplorata coloni 1:273 vota iacent, longique perit labor inritus anni. 1:274 Nec caelo contenta suo est Iovis ira, sed illum 1:275 caeruleus frater iuvat auxiliaribus undis. 1:276 convocat hic amnes: qui postquam tecta tyranni 1:277 intravere sui, 'non est hortamine longo 1:278 nunc' ait 'utendum; vires effundite vestras: 1:279 sic opus est! aperite domos ac mole remota 1:280 fluminibus vestris totas inmittite habenas!' 1:281 iusserat; hi redeunt ac fontibus ora relaxant 1:282 et defrenato volvuntur in aequora cursu. 1:283 Ipse tridente suo terram percussit, at illa 1:284 intremuit motuque vias patefecit aquarum. 1:285 exspatiata ruunt per apertos flumina campos 1:286 cumque satis arbusta simul pecudesque virosque 1:287 tectaque cumque suis rapiunt penetralia sacris. 1:288 si qua domus mansit potuitque resistere tanto 1:289 indeiecta malo, culmen tamen altior huius 1:290 unda tegit, pressaeque latent sub gurgite turres. 1:291 iamque mare et tellus nullum discrimen habebant: 1:292 omnia pontus erat, derant quoque litora ponto. 1:293 Occupat hic collem, cumba sedet alter adunca 1:294 et ducit remos illic, ubi nuper arabat: 1:295 ille supra segetes aut mersae culmina villae 1:296 navigat, hic summa piscem deprendit in ulmo. 1:297 figitur in viridi, si fors tulit, ancora prato, 1:298 aut subiecta terunt curvae vineta carinae; 1:299 et, modo qua graciles gramen carpsere capellae, 1:300 nunc ibi deformes ponunt sua corpora phocae. 1:301 mirantur sub aqua lucos urbesque domosque 1:302 Nereides, silvasque tenent delphines et altis 1:303 incursant ramis agitataque robora pulsant. 1:304 nat lupus inter oves, fulvos vehit unda leones, 1:305 unda vehit tigres; nec vires fulminis apro, 1:306 crura nec ablato prosunt velocia cervo, 1:307 quaesitisque diu terris, ubi sistere possit, 1:308 in mare lassatis volucris vaga decidit alis. 1:309 obruerat tumulos inmensa licentia ponti, 1:310 pulsabantque novi montana cacumina fluctus. 1:311 maxima pars unda rapitur; quibus unda pepercit, 1:312 illos longa domant inopi ieiunia victu. 1:313 Separat Aonios Oetaeis Phocis ab arvis, 1:314 terra ferax, dum terra fuit, sed tempore in illo 1:315 pars maris et latus subitarum campus aquarum. 1:316 mons ibi verticibus petit arduus astra duobus, 1:317 nomine Parnasos, superantque cacumina nubes. 1:318 hic ubi Deucalion (nam cetera texerat aequor) 1:319 cum consorte tori parva rate vectus adhaesit, 1:320 Corycidas nymphas et numina montis adorant 1:321 fatidicamque Themin, quae tunc oracla tenebat: 1:322 non illo melior quisquam nec amantior aequi 1:323 vir fuit aut illa metuentior ulla deorum. 1:324 Iuppiter ut liquidis stagnare paludibus orbem 1:325 et superesse virum de tot modo milibus unum, 1:326 et superesse vidit de tot modo milibus unam, 1:327 innocuos ambo, cultores numinis ambo, 1:328 nubila disiecit nimbisque aquilone remotis 1:329 et caelo terras ostendit et aethera terris. 1:330 nec maris ira manet, positoque tricuspide telo 1:331 mulcet aquas rector pelagi supraque profundum 1:332 exstantem atque umeros innato murice tectum 1:333 caeruleum Tritona vocat conchaeque sonanti 1:334 inspirare iubet fluctusque et flumina signo 1:335 iam revocare dato: cava bucina sumitur illi, 1:336 tortilis in latum quae turbine crescit ab imo, 1:337 bucina, quae medio concepit ubi aera ponto, 1:338 litora voce replet sub utroque iacentia Phoebo; 1:339 tum quoque, ut ora dei madida rorantia barba 1:340 contigit et cecinit iussos inflata receptus, 1:341 omnibus audita est telluris et aequoris undis, 1:342 et quibus est undis audita, coercuit omnes. 1:343 iam mare litus habet, plenos capit alveus amnes, 1:344 flumina subsidunt collesque exire videntur; 1:345 surgit humus, crescunt sola decrescentibus undis, 1:346 postque diem longam nudata cacumina silvae 1:347 ostendunt limumque tenent in fronde relictum 1:348 Redditus orbis erat; quem postquam vidit inanem 1:349 et desolatas agere alta silentia terras, 1:350 Deucalion lacrimis ita Pyrrham adfatur obortis: 1:351 'o soror, o coniunx, o femina sola superstes, 1:352 quam commune mihi genus et patruelis origo, 1:353 deinde torus iunxit, nunc ipsa pericula iungunt, 1:354 terrarum, quascumque vident occasus et ortus, 1:355 nos duo turba sumus; possedit cetera pontus. 1:356 haec quoque adhuc vitae non est fiducia nostrae 1:357 certa satis; terrent etiamnum nubila mentem. 1:358 quis tibi, si sine me fatis erepta fuisses, 1:359 nunc animus, miseranda, foret? quo sola timorem 1:360 ferre modo posses? quo consolante doleres! 1:361 namque ego (crede mihi), si te quoque pontus haberet, 1:362 te sequerer, coniunx, et me quoque pontus haberet. 1:363 o utinam possim populos reparare paternis 1:364 artibus atque animas formatae infundere terrae! 1:365 nunc genus in nobis restat mortale duobus. 1:366 sic visum superis: hominumque exempla manemus.' 1:367 dixerat, et flebant: placuit caeleste precari 1:368 numen et auxilium per sacras quaerere sortes. 1:369 nulla mora est: adeunt pariter Cephesidas undas, 1:370 ut nondum liquidas, sic iam vada nota secantes. 1:371 inde ubi libatos inroravere liquores 1:372 vestibus et capiti, flectunt vestigia sanctae 1:373 ad delubra deae, quorum fastigia turpi 1:374 pallebant musco stabantque sine ignibus arae. 1:375 ut templi tetigere gradus, procumbit uterque 1:376 pronus humi gelidoque pavens dedit oscula saxo 1:377 atque ita 'si precibus' dixerunt 'numina iustis 1:378 victa remollescunt, si flectitur ira deorum, 1:379 dic, Themi, qua generis damnum reparabile nostri 1:380 arte sit, et mersis fer opem, mitissima, rebus!' 1:381 Mota dea est sortemque dedit: 'discedite templo 1:382 et velate caput cinctasque resolvite vestes 1:383 ossaque post tergum magnae iactate parentis!' 1:384 obstupuere diu: rumpitque silentia voce 1:385 Pyrrha prior iussisque deae parere recusat, 1:386 detque sibi veniam pavido rogat ore pavetque 1:387 laedere iactatis maternas ossibus umbras. 1:388 interea repetunt caecis obscura latebris 1:389 verba datae sortis secum inter seque volutant. 1:390 inde Promethides placidis Epimethida dictis 1:391 mulcet et 'aut fallax' ait 'est sollertia nobis, 1:392 aut (pia sunt nullumque nefas oracula suadent!) 1:393 magna parens terra est: lapides in corpore terrae 1:394 ossa reor dici; iacere hos post terga iubemur.' 1:395 Coniugis augurio quamquam Titania mota est, 1:396 spes tamen in dubio est: adeo caelestibus ambo 1:397 diffidunt monitis; sed quid temptare nocebit? 1:398 descendunt: velantque caput tunicasque recingunt 1:399 et iussos lapides sua post vestigia mittunt. 1:400 saxa (quis hoc credat, nisi sit pro teste vetustas?) 1:401 ponere duritiem coepere suumque rigorem 1:402 mollirique mora mollitaque ducere formam. 1:403 mox ubi creverunt naturaque mitior illis 1:404 contigit, ut quaedam, sic non manifesta videri 1:405 forma potest hominis, sed uti de marmore coepta 1:406 non exacta satis rudibusque simillima signis, 1:407 quae tamen ex illis aliquo pars umida suco 1:408 et terrena fuit, versa est in corporis usum; 1:409 quod solidum est flectique nequit, mutatur in ossa, 1:410 quae modo vena fuit, sub eodem nomine mansit, 1:411 inque brevi spatio superorum numine saxa 1:412 missa viri manibus faciem traxere virorum 1:413 et de femineo reparata est femina iactu. 1:414 inde genus durum sumus experiensque laborum 1:415 et documenta damus qua simus origine nati. 1:416 Cetera diversis tellus animalia formis 1:417 sponte sua peperit, postquam vetus umor ab igne 1:418 percaluit solis, caenumque udaeque paludes 1:419 intumuere aestu, fecundaque semina rerum 1:420 vivaci nutrita solo ceu matris in alvo 1:421 creverunt faciemque aliquam cepere morando. 1:422 sic ubi deseruit madidos septemfluus agros 1:423 Nilus et antiquo sua flumina reddidit alveo 1:424 aetherioque recens exarsit sidere limus, 1:425 plurima cultores versis animalia glaebis 1:426 inveniunt et in his quaedam modo coepta per ipsum 1:427 nascendi spatium, quaedam inperfecta suisque 1:428 trunca vident numeris, et eodem in corpore saepe 1:429 altera pars vivit, rudis est pars altera tellus. 1:430 quippe ubi temperiem sumpsere umorque calorque, 1:431 concipiunt, et ab his oriuntur cuncta duobus, 1:432 cumque sit ignis aquae pugnax, vapor umidus omnes 1:433 res creat, et discors concordia fetibus apta est. 1:434 ergo ubi diluvio tellus lutulenta recenti 1:435 solibus aetheriis altoque recanduit aestu, 1:436 edidit innumeras species; partimque figuras 1:437 rettulit antiquas, partim nova monstra creavit. 1:438 Illa quidem nollet, sed te quoque, maxime Python, 1:439 tum genuit, populisque novis, incognita serpens, 1:440 terror eras: tantum spatii de monte tenebas. 1:441 hunc deus arcitenens, numquam letalibus armis 1:442 ante nisi in dammis capreisque fugacibus usus, 1:443 mille gravem telis exhausta paene pharetra 1:444 perdidit effuso per vulnera nigra veneno. 1:445 neve operis famam posset delere vetustas, 1:446 instituit sacros celebri certamine ludos, 1:447 Pythia de domitae serpentis nomine dictos. 1:448 hic iuvenum quicumque manu pedibusve rotave 1:449 vicerat, aesculeae capiebat frondis honorem. 1:450 nondum laurus erat, longoque decentia crine 1:451 tempora cingebat de qualibet arbore Phoebus. 1:452 Primus amor Phoebi Daphne Peneia, quem non 1:453 fors ignara dedit, sed saeva Cupidinis ira, 1:454 Delius hunc nuper, victa serpente superbus, 1:455 viderat adducto flectentem cornua nervo 1:456 'quid' que 'tibi, lascive puer, cum fortibus armis?' 1:457 dixerat: 'ista decent umeros gestamina nostros, 1:458 qui dare certa ferae, dare vulnera possumus hosti, 1:459 qui modo pestifero tot iugera ventre prementem 1:460 stravimus innumeris tumidum Pythona sagittis. 1:461 tu face nescio quos esto contentus amores 1:462 inritare tua, nec laudes adsere nostras!' 1:463 filius huic Veneris 'figat tuus omnia, Phoebe, 1:464 te meus arcus' ait; 'quantoque animalia cedunt 1:465 cuncta deo, tanto minor est tua gloria nostra.' 1:466 dixit et eliso percussis aere pennis 1:467 inpiger umbrosa Parnasi constitit arce 1:468 eque sagittifera prompsit duo tela pharetra 1:469 diversorum operum: fugat hoc, facit illud amorem; 1:470 quod facit, auratum est et cuspide fulget acuta, 1:471 quod fugat, obtusum est et habet sub harundine plumbum. 1:472 hoc deus in nympha Peneide fixit, at illo 1:473 laesit Apollineas traiecta per ossa medullas; 1:474 protinus alter amat, fugit altera nomen amantis 1:475 silvarum latebris captivarumque ferarum 1:476 exuviis gaudens innuptaeque aemula Phoebes: 1:477 vitta coercebat positos sine lege capillos. 1:478 multi illam petiere, illa aversata petentes 1:479 inpatiens expersque viri nemora avia lustrat 1:480 nec, quid Hymen, quid Amor, quid sint conubia curat. 1:481 saepe pater dixit: 'generum mihi, filia, debes,' 1:482 saepe pater dixit: 'debes mihi, nata, nepotes'; 1:483 illa velut crimen taedas exosa iugales 1:484 pulchra verecundo suffuderat ora rubore 1:485 inque patris blandis haerens cervice lacertis 1:486 'da mihi perpetua, genitor carissime,' dixit 1:487 'virginitate frui! dedit hoc pater ante Dianae.' 1:488 ille quidem obsequitur, sed te decor iste quod optas 1:489 esse vetat, votoque tuo tua forma repugnat: 1:490 Phoebus amat visaeque cupit conubia Daphnes, 1:491 quodque cupit, sperat, suaque illum oracula fallunt, 1:492 utque leves stipulae demptis adolentur aristis, 1:493 ut facibus saepes ardent, quas forte viator 1:494 vel nimis admovit vel iam sub luce reliquit, 1:495 sic deus in flammas abiit, sic pectore toto 1:496 uritur et sterilem sperando nutrit amorem. 1:497 spectat inornatos collo pendere capillos 1:498 et 'quid, si comantur?' ait. videt igne micantes 1:499 sideribus similes oculos, videt oscula, quae non 1:500 est vidisse satis; laudat digitosque manusque 1:501 bracchiaque et nudos media plus parte lacertos; 1:502 si qua latent, meliora putat. fugit ocior aura 1:503 illa levi neque ad haec revocantis verba resistit: 1:504 'nympha, precor, Penei, mane! non insequor hostis; 1:505 nympha, mane! sic agna lupum, sic cerva leonem, 1:506 sic aquilam penna fugiunt trepidante columbae, 1:507 hostes quaeque suos: amor est mihi causa sequendi! 1:508 me miserum! ne prona cadas indignave laedi 1:509 crura notent sentes et sim tibi causa doloris! 1:510 aspera, qua properas, loca sunt: moderatius, oro, 1:511 curre fugamque inhibe, moderatius insequar ipse. 1:512 cui placeas, inquire tamen: non incola montis, 1:513 non ego sum pastor, non hic armenta gregesque 1:514 horridus observo. nescis, temeraria, nescis, 1:515 quem fugias, ideoque fugis: mihi Delphica tellus 1:516 et Claros et Tenedos Patareaque regia servit; 1:517 Iuppiter est genitor; per me, quod eritque fuitque 1:518 estque, patet; per me concordant carmina nervis. 1:519 certa quidem nostra est, nostra tamen una sagitta 1:520 certior, in vacuo quae vulnera pectore fecit! 1:521 inventum medicina meum est, opiferque per orbem 1:522 dicor, et herbarum subiecta potentia nobis. 1:523 ei mihi, quod nullis amor est sanabilis herbis 1:524 nec prosunt domino, quae prosunt omnibus, artes!' 1:525 Plura locuturum timido Peneia cursu 1:526 fugit cumque ipso verba inperfecta reliquit, 1:527 tum quoque visa decens; nudabant corpora venti, 1:528 obviaque adversas vibrabant flamina vestes, 1:529 et levis inpulsos retro dabat aura capillos, 1:530 auctaque forma fuga est. sed enim non sustinet ultra 1:531 perdere blanditias iuvenis deus, utque monebat 1:532 ipse Amor, admisso sequitur vestigia passu. 1:533 ut canis in vacuo leporem cum Gallicus arvo 1:534 vidit, et hic praedam pedibus petit, ille salutem; 1:535 alter inhaesuro similis iam iamque tenere 1:536 sperat et extento stringit vestigia rostro, 1:537 alter in ambiguo est, an sit conprensus, et ipsis 1:538 morsibus eripitur tangentiaque ora relinquit: 1:539 sic deus et virgo est hic spe celer, illa timore. 1:540 qui tamen insequitur pennis adiutus Amoris, 1:541 ocior est requiemque negat tergoque fugacis 1:542 inminet et crinem sparsum cervicibus adflat. 1:543 viribus absumptis expalluit illa citaeque 1:544 victa labore fugae spectans Peneidas undas 1:545 'fer, pater,' inquit 'opem! si flumina numen habetis, 1:546 qua nimium placui, mutando perde figuram!' 1:547 [quae facit ut laedar mutando perde figuram.] 1:548 vix prece finita torpor gravis occupat artus, 1:549 mollia cinguntur tenui praecordia libro, 1:550 in frondem crines, in ramos bracchia crescunt, 1:551 pes modo tam velox pigris radicibus haeret, 1:552 ora cacumen habet: remanet nitor unus in illa. 1:553 Hanc quoque Phoebus amat positaque in stipite dextra 1:554 sentit adhuc trepidare novo sub cortice pectus 1:555 conplexusque suis ramos ut membra lacertis 1:556 oscula dat ligno; refugit tamen oscula lignum. 1:557 cui deus 'at, quoniam coniunx mea non potes esse, 1:558 arbor eris certe' dixit 'mea! semper habebunt 1:559 te coma, te citharae, te nostrae, laure, pharetrae; 1:560 tu ducibus Latiis aderis, cum laeta Triumphum 1:561 vox canet et visent longas Capitolia pompas; 1:562 postibus Augustis eadem fidissima custos 1:563 ante fores stabis mediamque tuebere quercum, 1:564 utque meum intonsis caput est iuvenale capillis, 1:565 tu quoque perpetuos semper gere frondis honores!' 1:566 finierat Paean: factis modo laurea ramis 1:567 adnuit utque caput visa est agitasse cacumen. 1:568 Est nemus Haemoniae, praerupta quod undique claudit 1:569 silva: vocant Tempe; per quae Peneos ab imo 1:570 effusus Pindo spumosis volvitur undis 1:571 deiectuque gravi tenues agitantia fumos 1:572 nubila conducit summisque adspergine silvis 1:573 inpluit et sonitu plus quam vicina fatigat: 1:574 haec domus, haec sedes, haec sunt penetralia magni 1:575 amnis, in his residens facto de cautibus antro, 1:576 undis iura dabat nymphisque colentibus undas. 1:577 conveniunt illuc popularia flumina primum, 1:578 nescia, gratentur consolenturne parentem, 1:579 populifer Sperchios et inrequietus Enipeus 1:580 Apidanosque senex lenisque Amphrysos et Aeas, 1:581 moxque amnes alii, qui, qua tulit inpetus illos, 1:582 in mare deducunt fessas erroribus undas. 1:583 Inachus unus abest imoque reconditus antro 1:584 fletibus auget aquas natamque miserrimus Io 1:585 luget ut amissam: nescit, vitane fruatur 1:586 an sit apud manes; sed quam non invenit usquam, 1:587 esse putat nusquam atque animo peiora veretur. 1:588 Viderat a patrio redeuntem Iuppiter illam 1:589 flumine et 'o virgo Iove digna tuoque beatum 1:590 nescio quem factura toro, pete' dixerat 'umbras 1:591 altorum nemorum' (et nemorum monstraverat umbras) 1:592 'dum calet, et medio sol est altissimus orbe! 1:593 quodsi sola times latebras intrare ferarum, 1:594 praeside tuta deo nemorum secreta subibis, 1:595 nec de plebe deo, sed qui caelestia magna 1:596 sceptra manu teneo, sed qui vaga fulmina mitto. 1:597 ne fuge me!' fugiebat enim. iam pascua Lernae 1:598 consitaque arboribus Lyrcea reliquerat arva, 1:599 cum deus inducta latas caligine terras 1:600 occuluit tenuitque fugam rapuitque pudorem. 1:601 Interea medios Iuno despexit in Argos 1:602 et noctis faciem nebulas fecisse volucres 1:603 sub nitido mirata die, non fluminis illas 1:604 esse, nec umenti sensit tellure remitti; 1:605 atque suus coniunx ubi sit circumspicit, ut quae 1:606 deprensi totiens iam nosset furta mariti. 1:607 quem postquam caelo non repperit, 'aut ego fallor 1:608 aut ego laedor' ait delapsaque ab aethere summo 1:609 constitit in terris nebulasque recedere iussit. 1:610 coniugis adventum praesenserat inque nitentem 1:611 Inachidos vultus mutaverat ille iuvencam; 1:612 bos quoque formosa est. speciem Saturnia vaccae, 1:613 quamquam invita, probat nec non, et cuius et unde 1:614 quove sit armento, veri quasi nescia quaerit. 1:615 Iuppiter e terra genitam mentitur, ut auctor 1:616 desinat inquiri: petit hanc Saturnia munus. 1:617 quid faciat? crudele suos addicere amores, 1:618 non dare suspectum est: Pudor est, qui suadeat illinc, 1:619 hinc dissuadet Amor. victus Pudor esset Amore, 1:620 sed leve si munus sociae generisque torique 1:621 vacca negaretur, poterat non vacca videri! 1:622 Paelice donata non protinus exuit omnem 1:623 diva metum timuitque Iovem et fuit anxia furti, 1:624 donec Arestoridae servandam tradidit Argo. 1:625 centum luminibus cinctum caput Argus habebat 1:626 inde suis vicibus capiebant bina quietem, 1:627 cetera servabant atque in statione manebant. 1:628 constiterat quocumque modo, spectabat ad Io, 1:629 ante oculos Io, quamvis aversus, habebat. 1:630 luce sinit pasci; cum sol tellure sub alta est, 1:631 claudit et indigno circumdat vincula collo. 1:632 frondibus arboreis et amara pascitur herba. 1:633 proque toro terrae non semper gramen habenti 1:634 incubat infelix limosaque flumina potat. 1:635 illa etiam supplex Argo cum bracchia vellet 1:636 tendere, non habuit, quae bracchia tenderet Argo, 1:637 conatoque queri mugitus edidit ore 1:638 pertimuitque sonos propriaque exterrita voce est. 1:639 venit et ad ripas, ubi ludere saepe solebat, 1:640 Inachidas: rictus novaque ut conspexit in unda 1:641 cornua, pertimuit seque exsternata refugit. 1:642 naides ignorant, ignorat et Inachus ipse, 1:643 quae sit; at illa patrem sequitur sequiturque sorores 1:644 et patitur tangi seque admirantibus offert. 1:645 decerptas senior porrexerat Inachus herbas: 1:646 illa manus lambit patriisque dat oscula palmis 1:647 nec retinet lacrimas et, si modo verba sequantur, 1:648 oret opem nomenque suum casusque loquatur; 1:649 littera pro verbis, quam pes in pulvere duxit, 1:650 corporis indicium mutati triste peregit. 1:651 'me miserum!' exclamat pater Inachus inque gementis 1:652 cornibus et nivea pendens cervice iuvencae 1:653 'me miserum!' ingeminat; 'tune es quaesita per omnes 1:654 nata mihi terras? tu non inventa reperta 1:655 luctus eras levior! retices nec mutua nostris 1:656 dicta refers, alto tantum suspiria ducis 1:657 pectore, quodque unum potes, ad mea verba remugis! 1:658 at tibi ego ignarus thalamos taedasque parabam, 1:659 spesque fuit generi mihi prima, secunda nepotum. 1:660 de grege nunc tibi vir, nunc de grege natus habendus. 1:661 nec finire licet tantos mihi morte dolores; 1:662 sed nocet esse deum, praeclusaque ianua leti 1:663 aeternum nostros luctus extendit in aevum.' 1:664 talia maerenti stellatus submovet Argus 1:665 ereptamque patri diversa in pascua natam 1:666 abstrahit. ipse procul montis sublime cacumen 1:667 occupat, unde sedens partes speculatur in omnes. 1:668 Nec superum rector mala tanta Phoronidos ultra 1:669 ferre potest natumque vocat, quem lucida partu 1:670 Pleias enixa est letoque det imperat Argum. 1:671 parva mora est alas pedibus virgamque potenti 1:672 somniferam sumpsisse manu tegumenque capillis. 1:673 haec ubi disposuit, patria Iove natus ab arce 1:674 desilit in terras; illic tegumenque removit 1:675 et posuit pennas, tantummodo virga retenta est: 1:676 hac agit, ut pastor, per devia rura capellas 1:677 dum venit abductas, et structis cantat avenis. 1:678 voce nova captus custos Iunonius 'at tu, 1:679 quisquis es, hoc poteras mecum considere saxo' 1:680 Argus ait; 'neque enim pecori fecundior ullo 1:681 herba loco est, aptamque vides pastoribus umbram.' 1:682 Sedit Atlantiades et euntem multa loquendo 1:683 detinuit sermone diem iunctisque canendo 1:684 vincere harundinibus servantia lumina temptat. 1:685 ille tamen pugnat molles evincere somnos 1:686 et, quamvis sopor est oculorum parte receptus, 1:687 parte tamen vigilat. quaerit quoque (namque reperta 1:688 fistula nuper erat), qua sit ratione reperta. 1:689 Tum deus 'Arcadiae gelidis sub montibus' inquit 1:690 'inter hamadryadas celeberrima Nonacrinas 1:691 naias una fuit: nymphae Syringa vocabant. 1:692 non semel et satyros eluserat illa sequentes 1:693 et quoscumque deos umbrosaque silva feraxque 1:694 rus habet. Ortygiam studiis ipsaque colebat 1:695 virginitate deam; ritu quoque cincta Dianae 1:696 falleret et posset credi Latonia, si non 1:697 corneus huic arcus, si non foret aureus illi; 1:698 sic quoque fallebat. 1:699 Redeuntem colle Lycaeo 1:700 Pan videt hanc pinuque caput praecinctus acuta 1:701 talia verba refert -- restabat verba referre 1:702 et precibus spretis fugisse per avia nympham, 1:703 donec harenosi placidum Ladonis ad amnem 1:704 venerit; hic illam cursum inpedientibus undis 1:705 ut se mutarent liquidas orasse sorores, 1:706 Panaque cum prensam sibi iam Syringa putaret, 1:707 corpore pro nymphae calamos tenuisse palustres, 1:708 dumque ibi suspirat, motos in harundine ventos 1:709 effecisse sonum tenuem similemque querenti. 1:710 arte nova vocisque deum dulcedine captum 1:711 'hoc mihi colloquium tecum' dixisse 'manebit,' 1:712 atque ita disparibus calamis conpagine cerae 1:713 inter se iunctis nomen tenuisse puellae. 1:714 talia dicturus vidit Cyllenius omnes 1:715 subcubuisse oculos adopertaque lumina somno; 1:716 supprimit extemplo vocem firmatque soporem 1:717 languida permulcens medicata lumina virga. 1:718 nec mora, falcato nutantem vulnerat ense, 1:719 qua collo est confine caput, saxoque cruentum 1:720 deicit et maculat praeruptam sanguine rupem. 1:721 Arge, iaces, quodque in tot lumina lumen habebas, 1:722 exstinctum est, centumque oculos nox occupat una. 1:723 Excipit hos volucrisque suae Saturnia pennis 1:724 collocat et gemmis caudam stellantibus inplet. 1:725 protinus exarsit nec tempora distulit irae 1:726 horriferamque oculis animoque obiecit Erinyn 1:727 paelicis Argolicae stimulosque in pectore caecos 1:728 condidit et profugam per totum exercuit orbem. 1:729 ultimus inmenso restabas, Nile, labori; 1:730 quem simulac tetigit, positisque in margine ripae 1:731 procubuit genibus resupinoque ardua collo, 1:732 quos potuit solos, tollens ad sidera vultus 1:733 et gemitu et lacrimis et luctisono mugitu 1:734 cum Iove visa queri finemque orare malorum. 1:735 coniugis ille suae conplexus colla lacertis, 1:736 finiat ut poenas tandem, rogat 'in' que 'futurum 1:737 pone metus' inquit: 'numquam tibi causa doloris 1:738 haec erit,' et Stygias iubet hoc audire paludes. 1:739 Ut lenita dea est, vultus capit illa priores 1:740 fitque, quod ante fuit: fugiunt e corpore saetae, 1:741 cornua decrescunt, fit luminis artior orbis, 1:742 contrahitur rictus, redeunt umerique manusque, 1:743 ungulaque in quinos dilapsa absumitur ungues: 1:744 de bove nil superest formae nisi candor in illa. 1:745 officioque pedum nymphe contenta duorum 1:746 erigitur metuitque loqui, ne more iuvencae 1:747 mugiat, et timide verba intermissa retemptat. 1:748 Nunc dea linigera colitur celeberrima turba. 1:749 huic Epaphus magni genitus de semine tandem 1:750 creditur esse Iovis perque urbes iuncta parenti 1:751 templa tenet. fuit huic animis aequalis et annis 1:752 Sole satus Phaethon, quem quondam magna loquentem 1:753 nec sibi cedentem Phoeboque parente superbum 1:754 non tulit Inachides 'matri' que ait 'omnia demens 1:755 credis et es tumidus genitoris imagine falsi.' 1:756 erubuit Phaethon iramque pudore repressit 1:757 et tulit ad Clymenen Epaphi convicia matrem 1:758 'quo' que 'magis doleas, genetrix' ait, 'ille ego liber, 1:759 ille ferox tacui! pudet haec opprobria nobis 1:760 et dici potuisse et non potuisse refelli. 1:761 at tu, si modo sum caelesti stirpe creatus, 1:762 ede notam tanti generis meque adsere caelo!' 1:763 dixit et inplicuit materno bracchia collo 1:764 perque suum Meropisque caput taedasque sororum 1:765 traderet oravit veri sibi signa parentis. 1:766 ambiguum Clymene precibus Phaethontis an ira 1:767 mota magis dicti sibi criminis utraque caelo 1:768 bracchia porrexit spectansque ad lumina solis 1:769 'per iubar hoc' inquit 'radiis insigne coruscis, 1:770 nate, tibi iuro, quod nos auditque videtque, 1:771 hoc te, quem spectas, hoc te, qui temperat orbem, 1:772 Sole satum; si ficta loquor, neget ipse videndum 1:773 se mihi, sitque oculis lux ista novissima nostris! 1:774 nec longus labor est patrios tibi nosse penates. 1:775 unde oritur, domus est terrae contermina nostrae: 1:776 si modo fert animus, gradere et scitabere ab ipso!' 1:777 emicat extemplo laetus post talia matris 1:778 dicta suae Phaethon et concipit aethera mente 1:779 Aethiopasque suos positosque sub ignibus Indos 1:780 sidereis transit patriosque adit inpiger ortus. Metamorphoseon Liber II 2:1 Regia Solis erat sublimibus alta columnis, 2:2 clara micante auro flammasque imitante pyropo, 2:3 cuius ebur nitidum fastigia summa tegebat, 2:4 argenti bifores radiabant lumine valvae. 2:5 materiam superabat opus: nam Mulciber illic 2:6 aequora caelarat medias cingentia terras 2:7 terrarumque orbem caelumque, quod imminet orbi. 2:8 caeruleos habet unda deos, Tritona canorum 2:9 Proteaque ambiguum ballaenarumque prementem 2:10 Aegaeona suis inmania terga lacertis 2:11 Doridaque et natas, quarum pars nare videtur, 2:12 pars in mole sedens viridis siccare capillos, 2:13 pisce vehi quaedam: facies non omnibus una, 2:14 non diversa tamen, qualem decet esse sororum. 2:15 terra viros urbesque gerit silvasque ferasque 2:16 fluminaque et nymphas et cetera numina ruris. 2:17 haec super inposita est caeli fulgentis imago, 2:18 signaque sex foribus dextris totidemque sinistris. 2:19 Quo simul adclivi Clymeneia limite proles 2:20 venit et intravit dubitati tecta parentis, 2:21 protinus ad patrios sua fert vestigia vultus 2:22 consistitque procul; neque enim propiora ferebat 2:23 lumina: purpurea velatus veste sedebat 2:24 in solio Phoebus claris lucente smaragdis. 2:25 a dextra laevaque Dies et Mensis et Annus 2:26 Saeculaque et positae spatiis aequalibus Horae 2:27 Verque novum stabat cinctum florente corona, 2:28 stabat nuda Aestas et spicea serta gerebat, 2:29 stabat et Autumnus calcatis sordidus uvis 2:30 et glacialis Hiems canos hirsuta capillos. 2:31 Ipse loco medius rerum novitate paventem 2:32 Sol oculis iuvenem, quibus adspicit omnia, vidit 2:33 'quae' que 'viae tibi causa? quid hac' ait 'arce petisti, 2:34 progenies, Phaethon, haud infitianda parenti?' 2:35 ille refert: 'o lux inmensi publica mundi, 2:36 Phoebe pater, si das usum mihi nominis huius, 2:37 nec falsa Clymene culpam sub imagine celat, 2:38 pignora da, genitor, per quae tua vera propago 2:39 credar, et hunc animis errorem detrahe nostris!' 2:40 dixerat, at genitor circum caput omne micantes 2:41 deposuit radios propiusque accedere iussit 2:42 amplexuque dato 'nec tu meus esse negari 2:43 dignus es, et Clymene veros' ait 'edidit ortus, 2:44 quoque minus dubites, quodvis pete munus, ut illud 2:45 me tribuente feras! promissi testis adesto 2:46 dis iuranda palus, oculis incognita nostris!' 2:47 vix bene desierat, currus rogat ille paternos 2:48 inque diem alipedum ius et moderamen equorum. 2:49 Paenituit iurasse patrem: qui terque quaterque 2:50 concutiens inlustre caput 'temeraria' dixit 2:51 'vox mea facta tua est; utinam promissa liceret 2:52 non dare! confiteor, solum hoc tibi, nate, negarem. 2:53 dissuadere licet: non est tua tuta voluntas! 2:54 magna petis, Phaethon, et quae nec viribus istis 2:55 munera conveniant nec tam puerilibus annis: 2:56 sors tua mortalis, non est mortale, quod optas. 2:57 plus etiam, quam quod superis contingere possit, 2:58 nescius adfectas; placeat sibi quisque licebit, 2:59 non tamen ignifero quisquam consistere in axe 2:60 me valet excepto; vasti quoque rector Olympi, 2:61 qui fera terribili iaculatur fulmina dextra, 2:62 non agat hos currus: et quid Iove maius habemus? 2:63 ardua prima via est et qua vix mane recentes 2:64 enituntur equi; medio est altissima caelo, 2:65 unde mare et terras ipsi mihi saepe videre 2:66 fit timor et pavida trepidat formidine pectus; 2:67 ultima prona via est et eget moderamine certo: 2:68 tunc etiam quae me subiectis excipit undis, 2:69 ne ferar in praeceps, Tethys solet ipsa vereri. 2:70 adde, quod adsidua rapitur vertigine caelum 2:71 sideraque alta trahit celerique volumine torquet. 2:72 nitor in adversum, nec me, qui cetera, vincit 2:73 inpetus, et rapido contrarius evehor orbi. 2:74 finge datos currus: quid ages? poterisne rotatis 2:75 obvius ire polis, ne te citus auferat axis? 2:76 forsitan et lucos illic urbesque deorum 2:77 concipias animo delubraque ditia donis 2:78 esse: per insidias iter est formasque ferarum! 2:79 utque viam teneas nulloque errore traharis, 2:80 per tamen adversi gradieris cornua tauri 2:81 Haemoniosque arcus violentique ora Leonis 2:82 saevaque circuitu curvantem bracchia longo 2:83 Scorpion atque aliter curvantem bracchia Cancrum. 2:84 nec tibi quadripedes animosos ignibus illis, 2:85 quos in pectore habent, quos ore et naribus efflant, 2:86 in promptu regere est: vix me patiuntur, ubi acres 2:87 incaluere animi cervixque repugnat habenis.� 2:88 at tu, funesti ne sim tibi muneris auctor, 2:89 nate, cave, dum resque sinit tua corrige vota! 2:90 scilicet ut nostro genitum te sanguine credas, 2:91 pignora certa petis: do pignora certa timendo 2:92 et patrio pater esse metu probor. adspice vultus 2:93 ecce meos; utinamque oculos in pectora posses 2:94 inserere et patrias intus deprendere curas! 2:95 denique quidquid habet dives, circumspice, mundus 2:96 eque tot ac tantis caeli terraeque marisque 2:97 posce bonis aliquid; nullam patiere repulsam. 2:98 deprecor hoc unum, quod vero nomine poena, 2:99 non honor est: poenam, Phaethon, pro munere poscis! 2:100 quid mea colla tenes blandis, ignare, lacertis? 2:101 ne dubita! dabitur (Stygias iuravimus undas), 2:102 quodcumque optaris; sed tu sapientius opta!' 2:103 Finierat monitus; dictis tamen ille repugnat 2:104 propositumque premit flagratque cupidine currus. 2:105 ergo, qua licuit, genitor cunctatus ad altos 2:106 deducit iuvenem, Vulcania munera, currus. 2:107 aureus axis erat, temo aureus, aurea summae 2:108 curvatura rotae, radiorum argenteus ordo; 2:109 per iuga chrysolithi positaeque ex ordine gemmae 2:110 clara repercusso reddebant lumina Phoebo. 2:111 Dumque ea magnanimus Phaethon miratur opusque 2:112 perspicit, ecce vigil nitido patefecit ab ortu 2:113 purpureas Aurora fores et plena rosarum 2:114 atria: diffugiunt stellae, quarum agmina cogit 2:115 Lucifer et caeli statione novissimus exit. 2:116 Quem petere ut terras mundumque rubescere vidit 2:117 cornuaque extremae velut evanescere lunae, 2:118 iungere equos Titan velocibus imperat Horis. 2:119 iussa deae celeres peragunt ignemque vomentes, 2:120 ambrosiae suco saturos, praesepibus altis 2:121 quadripedes ducunt adduntque sonantia frena. 2:122 tum pater ora sui sacro medicamine nati 2:123 contigit et rapidae fecit patientia flammae 2:124 inposuitque comae radios praesagaque luctus 2:125 pectore sollicito repetens suspiria dixit: 2:126 'si potes his saltem monitis parere parentis 2:127 parce, puer, stimulis et fortius utere loris! 2:128 sponte sua properant, labor est inhibere volentes. 2:129 nec tibi derectos placeat via quinque per arcus! 2:130 sectus in obliquum est lato curvamine limes, 2:131 zonarumque trium contentus fine polumque 2:132 effugit australem iunctamque aquilonibus arcton: 2:133 hac sit iter�manifesta rotae vestigia cernes� 2:134 utque ferant aequos et caelum et terra calores, 2:135 nec preme nec summum molire per aethera currum! 2:136 altius egressus caelestia tecta cremabis, 2:137 inferius terras; medio tutissimus ibis. 2:138 neu te dexterior tortum declinet ad Anguem, 2:139 neve sinisterior pressam rota ducat ad Aram, 2:140 inter utrumque tene! Fortunae cetera mando, 2:141 quae iuvet et melius quam tu tibi consulat opto. 2:142 dum loquor, Hesperio positas in litore metas 2:143 umida nox tetigit; non est mora libera nobis! 2:144 poscimur: effulget tenebris Aurora fugatis. 2:145 corripe lora manu, vel, si mutabile pectus 2:146 est tibi, consiliis, non curribus utere nostris! 2:147 dum potes et solidis etiamnum sedibus adstas, 2:148 dumque male optatos nondum premis inscius axes, 2:149 quae tutus spectes, sine me dare lumina terris!' 2:150 Occupat ille levem iuvenali corpore currum 2:151 statque super manibusque leves contingere habenas 2:152 gaudet et invito grates agit inde parenti. 2:153 Interea volucres Pyrois et Eous et Aethon, 2:154 Solis equi, quartusque Phlegon hinnitibus auras 2:155 flammiferis inplent pedibusque repagula pulsant. 2:156 quae postquam Tethys, fatorum ignara nepotis, 2:157 reppulit, et facta est inmensi copia caeli, 2:158 corripuere viam pedibusque per aera motis 2:159 obstantes scindunt nebulas pennisque levati 2:160 praetereunt ortos isdem de partibus Euros. 2:161 sed leve pondus erat nec quod cognoscere possent 2:162 Solis equi, solitaque iugum gravitate carebat; 2:163 utque labant curvae iusto sine pondere naves 2:164 perque mare instabiles nimia levitate feruntur, 2:165 sic onere adsueto vacuus dat in aera saltus 2:166 succutiturque alte similisque est currus inani. 2:167 Quod simulac sensere, ruunt tritumque relinquunt 2:168 quadriiugi spatium nec quo prius ordine currunt. 2:169 ipse pavet nec qua commissas flectat habenas 2:170 nec scit qua sit iter, nec, si sciat, imperet illis. 2:171 tum primum radiis gelidi caluere Triones 2:172 et vetito frustra temptarunt aequore tingui, 2:173 quaeque polo posita est glaciali proxima Serpens, 2:174 frigore pigra prius nec formidabilis ulli, 2:175 incaluit sumpsitque novas fervoribus iras; 2:176 te quoque turbatum memorant fugisse, Boote, 2:177 quamvis tardus eras et te tua plaustra tenebant. 2:178 Ut vero summo despexit ab aethere terras 2:179 infelix Phaethon penitus penitusque iacentes, 2:180 palluit et subito genua intremuere timore 2:181 suntque oculis tenebrae per tantum lumen obortae, 2:182 et iam mallet equos numquam tetigisse paternos, 2:183 iam cognosse genus piget et valuisse rogando, 2:184 iam Meropis dici cupiens ita fertur, ut acta 2:185 praecipiti pinus borea, cui victa remisit 2:186 frena suus rector, quam dis votisque reliquit. 2:187 quid faciat? multum caeli post terga relictum, 2:188 ante oculos plus est: animo metitur utrumque 2:189 et modo, quos illi fatum contingere non est, 2:190 prospicit occasus, interdum respicit ortus, 2:191 quidque agat ignarus stupet et nec frena remittit 2:192 nec retinere valet nec nomina novit equorum. 2:193 sparsa quoque in vario passim miracula caelo 2:194 vastarumque videt trepidus simulacra ferarum. 2:195 est locus, in geminos ubi bracchia concavat arcus 2:196 Scorpius et cauda flexisque utrimque lacertis 2:197 porrigit in spatium signorum membra duorum: 2:198 hunc puer ut nigri madidum sudore veneni 2:199 vulnera curvata minitantem cuspide vidit, 2:200 mentis inops gelida formidine lora remisit. 2:201 Quae postquam summum tetigere iacentia tergum, 2:202 exspatiantur equi nulloque inhibente per auras 2:203 ignotae regionis eunt, quaque inpetus egit, 2:204 hac sine lege ruunt altoque sub aethere fixis 2:205 incursant stellis rapiuntque per avia currum 2:206 et modo summa petunt, modo per declive viasque 2:207 praecipites spatio terrae propiore feruntur, 2:208 inferiusque suis fraternos currere Luna 2:209 admiratur equos, ambustaque nubila fumant. 2:210 corripitur flammis, ut quaeque altissima, tellus 2:211 fissaque agit rimas et sucis aret ademptis; 2:212 pabula canescunt, cum frondibus uritur arbor, 2:213 materiamque suo praebet seges arida damno. 2:214 parva queror: magnae pereunt cum moenibus urbes, 2:215 cumque suis totas populis incendia gentis 2:216 in cinerem vertunt; silvae cum montibus ardent; 2:217 ardet Athos Taurusque Cilix et Tmolus et Oete 2:218 et tum sicca, prius creberrima fontibus, Ide 2:219 virgineusque Helicon et nondum Oeagrius Haemus: 2:220 ardet in inmensum geminatis ignibus Aetne 2:221 Parnasosque biceps et Eryx et Cynthus et Othrys 2:222 et tandem nivibus Rhodope caritura Mimasque 2:223 Dindymaque et Mycale natusque ad sacra Cithaeron. 2:224 nec prosunt Scythiae sua frigora: Caucasus ardet 2:225 Ossaque cum Pindo maiorque ambobus Olympus 2:226 aeriaeque Alpes et nubifer Appenninus. 2:227 Tum vero Phaethon cunctis e partibus orbem 2:228 adspicit accensum nec tantos sustinet aestus 2:229 ferventisque auras velut e fornace profunda 2:230 ore trahit currusque suos candescere sentit; 2:231 et neque iam cineres eiectatamque favillam 2:232 ferre potest calidoque involvitur undique fumo, 2:233 quoque eat aut ubi sit, picea caligine tectus 2:234 nescit et arbitrio volucrum raptatur equorum. 2:235 Sanguine tum credunt in corpora summa vocato 2:236 Aethiopum populos nigrum traxisse colorem; 2:237 tum facta est Libye raptis umoribus aestu 2:238 arida, tum nymphae passis fontesque lacusque 2:239 deflevere comis; quaerit Boeotia Dircen, 2:240 Argos Amymonen, Ephyre Pirenidas undas; 2:241 nec sortita loco distantes flumina ripas 2:242 tuta manent: mediis Tanais fumavit in undis 2:243 Peneosque senex Teuthranteusque Caicus 2:244 et celer Ismenos cum Phegiaco Erymantho 2:245 arsurusque iterum Xanthos flavusque Lycormas, 2:246 quique recurvatis ludit Maeandros in undis, 2:247 Mygdoniusque Melas et Taenarius Eurotas. 2:248 arsit et Euphrates Babylonius, arsit Orontes 2:249 Thermodonque citus Gangesque et Phasis et Hister; 2:250 aestuat Alpheos, ripae Spercheides ardent, 2:251 quodque suo Tagus amne vehit, fluit ignibus aurum, 2:252 et, quae Maeonias celebrabant carmine ripas 2:253 flumineae volucres, medio caluere Caystro; 2:254 Nilus in extremum fugit perterritus orbem 2:255 occuluitque caput, quod adhuc latet: ostia septem 2:256 pulverulenta vacant, septem sine flumine valles. 2:257 fors eadem Ismarios Hebrum cum Strymone siccat 2:258 Hesperiosque amnes, Rhenum Rhodanumque Padumque 2:259 cuique fuit rerum promissa potentia, Thybrin. 2:260 dissilit omne solum, penetratque in Tartara rimis 2:261 lumen et infernum terret cum coniuge regem; 2:262 et mare contrahitur siccaeque est campus harenae, 2:263 quod modo pontus erat, quosque altum texerat aequor, 2:264 exsistunt montes et sparsas Cycladas augent. 2:265 ima petunt pisces, nec se super aequora curvi 2:266 tollere consuetas audent delphines in auras; 2:267 corpora phocarum summo resupina profundo 2:268 exanimata natant: ipsum quoque Nerea fama est 2:269 Doridaque et natas tepidis latuisse sub antris. 2:270 ter Neptunus aquis cum torvo bracchia vultu 2:271 exserere ausus erat, ter non tulit aeris ignes. 2:272 Alma tamen Tellus, ut erat circumdata ponto, 2:273 inter aquas pelagi contractosque undique fontes, 2:274 qui se condiderant in opacae viscera matris, 2:275 sustulit oppressos collo tenus arida vultus 2:276 opposuitque manum fronti magnoque tremore 2:277 omnia concutiens paulum subsedit et infra, 2:278 quam solet esse, fuit fractaque ita voce locuta est: 2:279 'si placet hoc meruique, quid o tua fulmina cessant, 2:280 summe deum? liceat periturae viribus ignis 2:281 igne perire tuo clademque auctore levare! 2:282 vix equidem fauces haec ipsa in verba resolvo'; 2:283 (presserat ora vapor) 'tostos en adspice crines 2:284 inque oculis tantum, tantum super ora favillae! 2:285 hosne mihi fructus, hunc fertilitatis honorem 2:286 officiique refers, quod adunci vulnera aratri 2:287 rastrorumque fero totoque exerceor anno, 2:288 quod pecori frondes alimentaque mitia, fruges 2:289 humano generi, vobis quoque tura ministro? 2:290 sed tamen exitium fac me meruisse: quid undae, 2:291 quid meruit frater? cur illi tradita sorte 2:292 aequora decrescunt et ab aethere longius absunt? 2:293 quodsi nec fratris nec te mea gratia tangit, 2:294 at caeli miserere tui! circumspice utrumque: 2:295 fumat uterque polus! quos si vitiaverit ignis, 2:296 atria vestra ruent! Atlas en ipse laborat 2:297 vixque suis umeris candentem sustinet axem! 2:298 si freta, si terrae pereunt, si regia caeli, 2:299 in chaos antiquum confundimur! eripe flammis, 2:300 si quid adhuc superest, et rerum consule summae!' 2:301 Dixerat haec Tellus: neque enim tolerare vaporem 2:302 ulterius potuit nec dicere plura suumque 2:303 rettulit os in se propioraque manibus antra; 2:304 at pater omnipotens, superos testatus et ipsum, 2:305 qui dederat currus, nisi opem ferat, omnia fato 2:306 interitura gravi, summam petit arduus arcem, 2:307 unde solet nubes latis inducere terris, 2:308 unde movet tonitrus vibrataque fulmina iactat; 2:309 sed neque quas posset terris inducere nubes 2:310 tunc habuit, nec quos caelo demitteret imbres: 2:311 intonat et dextra libratum fulmen ab aure 2:312 misit in aurigam pariterque animaque rotisque 2:313 expulit et saevis conpescuit ignibus ignes. 2:314 consternantur equi et saltu in contraria facto 2:315 colla iugo eripiunt abruptaque lora relinquunt: 2:316 illic frena iacent, illic temone revulsus 2:317 axis, in hac radii fractarum parte rotarum 2:318 sparsaque sunt late laceri vestigia currus. 2:319 At Phaethon rutilos flamma populante capillos 2:320 volvitur in praeceps longoque per aera tractu 2:321 fertur, ut interdum de caelo stella sereno 2:322 etsi non cecidit, potuit cecidisse videri. 2:323 quem procul a patria diverso maximus orbe 2:324 excipit Eridanus fumantiaque abluit ora. 2:325 Naides Hesperiae trifida fumantia flamma 2:326 corpora dant tumulo, signant quoque carmine saxum: 2:327 HIC . SITUS . EST . PHAETHON . CURRUS . AURIGA . PATERNI 2:328 QUEM . SI . NON . TENUIT . MAGNIS . TAMEN . EXCIDIT . AUSIS 2:329 Nam pater obductos luctu miserabilis aegro 2:330 condiderat vultus, et, si modo credimus, unum 2:331 isse diem sine sole ferunt: incendia lumen 2:332 praebebant aliquisque malo fuit usus in illo. 2:333 at Clymene postquam dixit, quaecumque fuerunt 2:334 in tantis dicenda malis, lugubris et amens 2:335 et laniata sinus totum percensuit orbem 2:336 exanimesque artus primo, mox ossa requirens 2:337 repperit ossa tamen peregrina condita ripa 2:338 incubuitque loco nomenque in marmore lectum 2:339 perfudit lacrimis et aperto pectore fovit. 2:340 nec minus Heliades fletus et, inania morti 2:341 munera, dant lacrimas, et caesae pectora palmis 2:342 non auditurum miseras Phaethonta querellas 2:343 nocte dieque vocant adsternunturque sepulcro. 2:344 luna quater iunctis inplerat cornibus orbem; 2:345 illae more suo (nam morem fecerat usus) 2:346 plangorem dederant: e quis Phaethusa, sororum 2:347 maxima, cum vellet terra procumbere, questa est 2:348 deriguisse pedes; ad quam conata venire 2:349 candida Lampetie subita radice retenta est; 2:350 tertia, cum crinem manibus laniare pararet, 2:351 avellit frondes; haec stipite crura teneri, 2:352 illa dolet fieri longos sua bracchia ramos, 2:353 dumque ea mirantur, conplectitur inguina cortex 2:354 perque gradus uterum pectusque umerosque manusque 2:355 ambit, et exstabant tantum ora vocantia matrem. 2:356 quid faciat mater, nisi, quo trahat inpetus illam, 2:357 huc eat atque illuc et, dum licet, oscula iungat? 2:358 non satis est: truncis avellere corpora temptat 2:359 et teneros manibus ramos abrumpit, at inde 2:360 sanguineae manant tamquam de vulnere guttae. 2:361 'parce, precor, mater,' quaecumque est saucia, clamat, 2:362 'parce, precor: nostrum laceratur in arbore corpus 2:363 iamque vale'�cortex in verba novissima venit. 2:364 inde fluunt lacrimae, stillataque sole rigescunt 2:365 de ramis electra novis, quae lucidus amnis 2:366 excipit et nuribus mittit gestanda Latinis. 2:367 Adfuit huic monstro proles Stheneleia Cycnus, 2:368 qui tibi materno quamvis a sanguine iunctus, 2:369 mente tamen, Phaethon, propior fuit. ille relicto 2:370 (nam Ligurum populos et magnas rexerat urbes) 2:371 imperio ripas virides amnemque querellis 2:372 Eridanum inplerat silvamque sororibus auctam, 2:373 cum vox est tenuata viro canaeque capillos 2:374 dissimulant plumae collumque a pectore longe 2:375 porrigitur digitosque ligat iunctura rubentis, 2:376 penna latus velat, tenet os sine acumine rostrum. 2:377 fit nova Cycnus avis nec se caeloque Iovique 2:378 credit, ut iniuste missi memor ignis ab illo; 2:379 stagna petit patulosque lacus ignemque perosus 2:380 quae colat elegit contraria flumina flammis. 2:381 Squalidus interea genitor Phaethontis et expers 2:382 ipse sui decoris, qualis, cum deficit orbem, 2:383 esse solet, lucemque odit seque ipse diemque 2:384 datque animum in luctus et luctibus adicit iram 2:385 officiumque negat mundo. 'satis' inquit 'ab aevi 2:386 sors mea principiis fuit inrequieta, pigetque 2:387 actorum sine fine mihi, sine honore laborum! 2:388 quilibet alter agat portantes lumina currus! 2:389 si nemo est omnesque dei non posse fatentur, 2:390 ipse agat ut saltem, dum nostras temptat habenas, 2:391 orbatura patres aliquando fulmina ponat! 2:392 tum sciet ignipedum vires expertus equorum 2:393 non meruisse necem, qui non bene rexerit illos.' 2:394 Talia dicentem circumstant omnia Solem 2:395 numina, neve velit tenebras inducere rebus, 2:396 supplice voce rogant; missos quoque Iuppiter ignes 2:397 excusat precibusque minas regaliter addit. 2:398 colligit amentes et adhuc terrore paventes 2:399 Phoebus equos stimuloque dolens et verbere saevit 2:400 (saevit enim) natumque obiectat et inputat illis. 2:401 At pater omnipotens ingentia moenia caeli 2:402 circuit et, ne quid labefactum viribus ignis 2:403 corruat, explorat. quae postquam firma suique 2:404 roboris esse videt, terras hominumque labores 2:405 perspicit. Arcadiae tamen est inpensior illi 2:406 cura suae: fontesque et nondum audentia labi 2:407 flumina restituit, dat terrae gramina, frondes 2:408 arboribus, laesasque iubet revirescere silvas. 2:409 dum redit itque frequens, in virgine Nonacrina 2:410 haesit, et accepti caluere sub ossibus ignes. 2:411 non erat huius opus lanam mollire trahendo 2:412 nec positu variare comas; ubi fibula vestem, 2:413 vitta coercuerat neglectos alba capillos; 2:414 et modo leve manu iaculum, modo sumpserat arcum, 2:415 miles erat Phoebes: nec Maenalon attigit ulla 2:416 gratior hac Triviae; sed nulla potentia longa est. 2:417 Ulterius medio spatium sol altus habebat, 2:418 cum subit illa nemus, quod nulla ceciderat aetas; 2:419 exuit hic umero pharetram lentosque retendit 2:420 arcus inque solo, quod texerat herba, iacebat 2:421 et pictam posita pharetram cervice premebat. 2:422 Iuppiter ut vidit fessam et custode vacantem, 2:423 'hoc certe furtum coniunx mea nesciet' inquit, 2:424 'aut si rescierit, sunt, o sunt iurgia tanti!' 2:425 protinus induitur faciem cultumque Dianae 2:426 atque ait: 'o comitum, virgo, pars una mearum, 2:427 in quibus es venata iugis?' de caespite virgo 2:428 se levat et 'salve numen, me iudice' dixit, 2:429 'audiat ipse licet, maius Iove.' ridet et audit 2:430 et sibi praeferri se gaudet et oscula iungit, 2:431 nec moderata satis nec sic a virgine danda. 2:432 qua venata foret silva, narrare parantem 2:433 inpedit amplexu nec se sine crimine prodit. 2:434 illa quidem contra, quantum modo femina posset 2:435 (adspiceres utinam, Saturnia, mitior esses), 2:436 illa quidem pugnat, sed quem superare puella, 2:437 quisve Iovem poterat? superum petit aethera victor 2:438 Iuppiter: huic odio nemus est et conscia silva; 2:439 unde pedem referens paene est oblita pharetram 2:440 tollere cum telis et quem suspenderat arcum. 2:441 Ecce, suo comitata choro Dictynna per altum 2:442 Maenalon ingrediens et caede superba ferarum 2:443 adspicit hanc visamque vocat: clamata refugit 2:444 et timuit primo, ne Iuppiter esset in illa; 2:445 sed postquam pariter nymphas incedere vidit, 2:446 sensit abesse dolos numerumque accessit ad harum. 2:447 heu! quam difficile est crimen non prodere vultu! 2:448 vix oculos attollit humo nec, ut ante solebat, 2:449 iuncta deae lateri nec toto est agmine prima, 2:450 sed silet et laesi dat signa rubore pudoris; 2:451 et, nisi quod virgo est, poterat sentire Diana 2:452 mille notis culpam: nymphae sensisse feruntur. 2:453 orbe resurgebant lunaria cornua nono, 2:454 cum de venatu fraternis languida flammis, 2:455 nacta nemus gelidum dea, quo cum murmure labens 2:456 ibat et attritas versabat rivus harenas. 2:457 ut loca laudavit, summas pede contigit undas; 2:458 his quoque laudatis 'procul est' ait 'arbiter omnis: 2:459 nuda superfusis tinguamus corpora lymphis!' 2:460 Parrhasis erubuit; cunctae velamina ponunt; 2:461 una moras quaerit: dubitanti vestis adempta est, 2:462 qua posita nudo patuit cum corpore crimen. 2:463 attonitae manibusque uterum celare volenti 2:464 'i procul hinc' dixit 'nec sacros pollue fontis!' 2:465 Cynthia deque suo iussit secedere coetu. 2:466 Senserat hoc olim magni matrona Tonantis 2:467 distuleratque graves in idonea tempora poenas. 2:468 causa morae nulla est, et iam puer Arcas (id ipsum 2:469 indoluit Iuno) fuerat de paelice natus. 2:470 quo simul obvertit saevam cum lumine mentem, 2:471 'scilicet hoc etiam restabat, adultera' dixit, 2:472 'ut fecunda fores, fieretque iniuria partu 2:473 nota, Iovisque mei testatum dedecus esset. 2:474 haud inpune feres: adimam tibi namque figuram, 2:475 qua tibi, quaque places nostro, inportuna, marito.' 2:476 dixit et adversam prensis a fronte capillis 2:477 stravit humi pronam. tendebat bracchia supplex: 2:478 bracchia coeperunt nigris horrescere villis 2:479 curvarique manus et aduncos crescere in unguis 2:480 officioque pedum fungi laudataque quondam 2:481 ora Iovi lato fieri deformia rictu. 2:482 neve preces animos et verba precantia flectant, 2:483 posse loqui eripitur: vox iracunda minaxque 2:484 plenaque terroris rauco de gutture fertur; 2:485 mens antiqua tamen facta quoque mansit in ursa, 2:486 adsiduoque suos gemitu testata dolores 2:487 qualescumque manus ad caelum et sidera tollit 2:488 ingratumque Iovem, nequeat cum dicere, sentit. 2:489 a! quotiens, sola non ausa quiescere silva, 2:490 ante domum quondamque suis erravit in agris! 2:491 a! quotiens per saxa canum latratibus acta est 2:492 venatrixque metu venantum territa fugit! 2:493 saepe feris latuit visis, oblita quid esset, 2:494 ursaque conspectos in montibus horruit ursos 2:495 pertimuitque lupos, quamvis pater esset in illis. 2:496 Ecce Lycaoniae proles ignara parentis, 2:497 Arcas adest ter quinque fere natalibus actis; 2:498 dumque feras sequitur, dum saltus eligit aptos 2:499 nexilibusque plagis silvas Erymanthidas ambit, 2:500 incidit in matrem, quae restitit Arcade viso 2:501 et cognoscenti similis fuit: ille refugit 2:502 inmotosque oculos in se sine fine tenentem 2:503 nescius extimuit propiusque accedere aventi 2:504 vulnifico fuerat fixurus pectora telo: 2:505 arcuit omnipotens pariterque ipsosque nefasque 2:506 sustulit et pariter raptos per inania vento 2:507 inposuit caelo vicinaque sidera fecit. 2:508 Intumuit Iuno, postquam inter sidera paelex 2:509 fulsit, et ad canam descendit in aequora Tethyn 2:510 Oceanumque senem, quorum reverentia movit 2:511 saepe deos, causamque viae scitantibus infit: 2:512 'quaeritis, aetheriis quare regina deorum 2:513 sedibus huc adsim? pro me tenet altera caelum! 2:514 mentior, obscurum nisi nox cum fecerit orbem, 2:515 nuper honoratas summo, mea vulnera, caelo 2:516 videritis stellas illic, ubi circulus axem 2:517 ultimus extremum spatioque brevissimus ambit. 2:518 et vero quisquam Iunonem laedere nolit 2:519 offensamque tremat, quae prosum sola nocendo? 2:520 o ego quantum egi! quam vasta potentia nostra est! 2:521 esse hominem vetui: facta est dea! sic ego poenas 2:522 sontibus inpono, sic est mea magna potestas! 2:523 vindicet antiquam faciem vultusque ferinos 2:524 detrahat, Argolica quod in ante Phoronide fecit 2:525 cur non et pulsa ducit Iunone meoque 2:526 collocat in thalamo socerumque Lycaona sumit? 2:527 at vos si laesae tangit contemptus alumnae, 2:528 gurgite caeruleo septem prohibete triones 2:529 sideraque in caelo stupri mercede recepta 2:530 pellite, ne puro tinguatur in aequore paelex!' 2:531 Di maris adnuerant: habili Saturnia curru, 2:532 ingreditur liquidum pavonibus aethera pictis, 2:533 tam nuper pictis caeso pavonibus Argo, 2:534 quam tu nuper eras, cum candidus ante fuisses, 2:535 corve loquax, subito nigrantis versus in alas. 2:536 nam fuit haec quondam niveis argentea pennis 2:537 ales, ut aequaret totas sine labe columbas, 2:538 nec servaturis vigili Capitolia voce 2:539 cederet anseribus nec amanti flumina cycno. 2:540 lingua fuit damno: lingua faciente loquaci 2:541 qui color albus erat, nunc est contrarius albo 2:542 Pulchrior in tota quam Larisaea Coronis 2:543 non fuit Haemonia: placuit tibi, Delphice, certe, 2:544 dum vel casta fuit vel inobservata, sed ales 2:545 sensit adulterium Phoebeius, utque latentem 2:546 detegeret culpam, non exorabilis index, 2:547 ad dominum tendebat iter. quem garrula motis 2:548 consequitur pennis, scitetur ut omnia, cornix 2:549 auditaque viae causa 'non utile carpis' 2:550 inquit 'iter: ne sperne meae praesagia linguae! 2:551 quid fuerim quid simque vide meritumque require: 2:552 invenies nocuisse fidem. nam tempore quodam 2:553 Pallas Ericthonium, prolem sine matre creatam, 2:554 clauserat Actaeo texta de vimine cista 2:555 virginibusque tribus gemino de Cecrope natis 2:556 et legem dederat, sua ne secreta viderent. 2:557 abdita fronde levi densa speculabar ab ulmo, 2:558 quid facerent: commissa duae sine fraude tuentur, 2:559 Pandrosos atque Herse; timidas vocat una sorores 2:560 Aglauros nodosque manu diducit, et intus 2:561 infantemque vident adporrectumque draconem. 2:562 acta deae refero. pro quo mihi gratia talis 2:563 redditur, ut dicar tutela pulsa Minervae 2:564 et ponar post noctis avem! mea poena volucres 2:565 admonuisse potest, ne voce pericula quaerant. 2:566 at, puto, non ultro nequiquam tale rogantem 2:567 me petiit!�ipsa licet hoc a Pallade quaeras: 2:568 quamvis irata est, non hoc irata negabit. 2:569 nam me Phocaica clarus tellure Coroneus 2:570 (nota loquor) genuit, fueramque ego regia virgo 2:571 divitibusque procis (ne me contemne) petebar: 2:572 forma mihi nocuit. nam cum per litora lentis 2:573 passibus, ut soleo, summa spatiarer harena, 2:574 vidit et incaluit pelagi deus, utque precando 2:575 tempora cum blandis absumpsit inania verbis, 2:576 vim parat et sequitur. fugio densumque relinquo 2:577 litus et in molli nequiquam lassor harena. 2:578 inde deos hominesque voco; nec contigit ullum 2:579 vox mea mortalem: mota est pro virgine virgo 2:580 auxiliumque tulit. tendebam bracchia caelo: 2:581 bracchia coeperunt levibus nigrescere pennis; 2:582 reicere ex umeris vestem molibar, at illa 2:583 pluma erat inque cutem radices egerat imas; 2:584 plangere nuda meis conabar pectora palmis, 2:585 sed neque iam palmas nec pectora nuda gerebam; 2:586 currebam, nec, ut ante, pedes retinebat harena, 2:587 sed summa tollebar humo; mox alta per auras 2:588 evehor et data sum comes inculpata Minervae. 2:589 quid tamen hoc prodest, si diro facta volucris 2:590 crimine Nyctimene nostro successit honori? 2:591 an quae per totam res est notissima Lesbon, 2:592 non audita tibi est, patrium temerasse cubile 2:593 Nyctimenen? avis illa quidem, sed conscia culpae 2:594 conspectum lucemque fugit tenebrisque pudorem 2:595 celat et a cunctis expellitur aethere toto.' 2:596 Talia dicenti 'tibi' ait 'revocamina' corvus 2:597 'sint, precor, ista malo: nos vanum spernimus omen.' 2:598 nec coeptum dimittit iter dominoque iacentem 2:599 cum iuvene Haemonio vidisse Coronida narrat. 2:600 laurea delapsa est audito crimine amantis, 2:601 et pariter vultusque deo plectrumque colorque 2:602 excidit, utque animus tumida fervebat ab ira, 2:603 arma adsueta capit flexumque a cornibus arcum 2:604 tendit et illa suo totiens cum pectore iuncta 2:605 indevitato traiecit pectora telo. 2:606 icta dedit gemitum tractoque a corpore ferro 2:607 candida puniceo perfudit membra cruore 2:608 et dixit: 'potui poenas tibi, Phoebe, dedisse, 2:609 sed peperisse prius; duo nunc moriemur in una.' 2:610 hactenus, et pariter vitam cum sanguine fudit; 2:611 corpus inane animae frigus letale secutum est. 2:612 Paenitet heu! sero poenae crudelis amantem, 2:613 seque, quod audierit, quod sic exarserit, odit; 2:614 odit avem, per quam crimen causamque dolendi 2:615 scire coactus erat, nec non arcumque manumque 2:616 odit cumque manu temeraria tela sagittas 2:617 conlapsamque fovet seraque ope vincere fata 2:618 nititur et medicas exercet inaniter artes. 2:619 quae postquam frustra temptata rogumque parari 2:620 vidit et arsuros supremis ignibus artus, 2:621 tum vero gemitus (neque enim caelestia tingui 2:622 ora licet lacrimis) alto de corde petitos 2:623 edidit, haud aliter quam cum spectante iuvenca 2:624 lactentis vituli dextra libratus ab aure 2:625 tempora discussit claro cava malleus ictu. 2:626 ut tamen ingratos in pectora fudit odores 2:627 et dedit amplexus iniustaque iusta peregit, 2:628 non tulit in cineres labi sua Phoebus eosdem 2:629 semina, sed natum flammis uteroque parentis 2:630 eripuit geminique tulit Chironis in antrum, 2:631 sperantemque sibi non falsae praemia linguae 2:632 inter aves albas vetuit consistere corvum. 2:633 Semifer interea divinae stirpis alumno 2:634 laetus erat mixtoque oneri gaudebat honore; 2:635 ecce venit rutilis umeros protecta capillis 2:636 filia centauri, quam quondam nympha Chariclo 2:637 fluminis in rapidi ripis enixa vocavit 2:638 Ocyroen: non haec artes contenta paternas 2:639 edidicisse fuit, fatorum arcana canebat. 2:640 ergo ubi vaticinos concepit mente furores 2:641 incaluitque deo, quem clausum pectore habebat, 2:642 adspicit infantem 'toto' que 'salutifer orbi 2:643 cresce, puer!' dixit; 'tibi se mortalia saepe 2:644 corpora debebunt, animas tibi reddere ademptas 2:645 fas erit, idque semel dis indignantibus ausus 2:646 posse dare hoc iterum flamma prohibebere avita, 2:647 eque deo corpus fies exsangue deusque, 2:648 qui modo corpus eras, et bis tua fata novabis. 2:649 tu quoque, care pater, nunc inmortalis et aevis 2:650 omnibus ut maneas nascendi lege creatus, 2:651 posse mori cupies, tum cum cruciabere dirae 2:652 sanguine serpentis per saucia membra recepto; 2:653 teque ex aeterno patientem numina mortis 2:654 efficient, triplicesque deae tua fila resolvent.' 2:655 restabat fatis aliquid: suspirat ab imis 2:656 pectoribus, lacrimaeque genis labuntur obortae, 2:657 atque ita 'praevertunt' inquit 'me fata, vetorque 2:658 plura loqui, vocisque meae praecluditur usus. 2:659 non fuerant artes tanti, quae numinis iram 2:660 contraxere mihi: mallem nescisse futura! 2:661 iam mihi subduci facies humana videtur, 2:662 iam cibus herba placet, iam latis currere campis 2:663 impetus est: in equam cognataque corpora vertor. 2:664 tota tamen quare? pater est mihi nempe biformis.' 2:665 talia dicenti pars est extrema querellae 2:666 intellecta parum confusaque verba fuerunt; 2:667 mox nec verba quidem nec equae sonus ille videtur 2:668 sed simulantis equam, parvoque in tempore certos 2:669 edidit hinnitus et bracchia movit in herbas. 2:670 tum digiti coeunt et quinos alligat ungues 2:671 perpetuo cornu levis ungula, crescit et oris 2:672 et colli spatium, longae pars maxima pallae 2:673 cauda fit, utque vagi crines per colla iacebant, 2:674 in dextras abiere iubas, pariterque novata est 2:675 et vox et facies; nomen quoque monstra dedere. 2:676 Flebat opemque tuam frustra Philyreius heros, 2:677 Delphice, poscebat. nam nec rescindere magni 2:678 iussa Iovis poteras, nec, si rescindere posses, 2:679 tunc aderas: Elin Messeniaque arva colebas. 2:680 illud erat tempus, quo te pastoria pellis 2:681 texit, onusque fuit baculum silvestre sinistrae, 2:682 alterius dispar septenis fistula cannis. 2:683 dumque amor est curae, dum te tua fistula mulcet, 2:684 incustoditae Pylios memorantur in agros 2:685 processisse boves: videt has Atlantide Maia 2:686 natus et arte sua silvis occultat abactas. 2:687 senserat hoc furtum nemo nisi notus in illo 2:688 rure senex; Battum vicinia tota vocabat. 2:689 divitis hic saltus herbosaque pascua Nelei 2:690 nobiliumque greges custos servabat equarum. 2:691 hunc tenuit blandaque manu seduxit et illi 2:692 'quisquis es, hospes' ait, 'si forte armenta requiret 2:693 haec aliquis, vidisse nega neu gratia facto 2:694 nulla rependatur, nitidam cape praemia vaccam!' 2:695 et dedit. accepta voces has reddidit hospes: 2:696 'tutus eas! lapis iste prius tua furta loquetur,' 2:697 et lapidem ostendit. simulat Iove natus abire; 2:698 mox redit et versa pariter cum voce figura 2:699 'rustice, vidisti si quas hoc limite' dixit 2:700 'ire boves, fer opem furtoque silentia deme! 2:701 iuncta suo pretium dabitur tibi femina tauro.' 2:702 at senior, postquam est merces geminata, 'sub illis 2:703 montibus' inquit 'erunt,' et erant sub montibus illis. 2:704 risit Atlantiades et 'me mihi, perfide, prodis? 2:705 me mihi prodis?' ait periuraque pectora vertit 2:706 in durum silicem, qui nunc quoque dicitur index, 2:707 inque nihil merito vetus est infamia saxo. 2:708 Hinc se sustulerat paribus caducifer alis, 2:709 Munychiosque volans agros gratamque Minervae 2:710 despectabat humum cultique arbusta Lycei. 2:711 illa forte die castae de more puellae 2:712 vertice supposito festas in Palladis arces 2:713 pura coronatis portabant sacra canistris. 2:714 inde revertentes deus adspicit ales iterque 2:715 non agit in rectum, sed in orbem curvat eundem: 2:716 ut volucris visis rapidissima miluus extis, 2:717 dum timet et densi circumstant sacra ministri, 2:718 flectitur in gyrum nec longius audet abire 2:719 spemque suam motis avidus circumvolat alis, 2:720 sic super Actaeas agilis Cyllenius arces 2:721 inclinat cursus et easdem circinat auras. 2:722 quanto splendidior quam cetera sidera fulget 2:723 Lucifer, et quanto quam Lucifer aurea Phoebe, 2:724 tanto virginibus praestantior omnibus Herse 2:725 ibat eratque decus pompae comitumque suarum. 2:726 obstipuit forma Iove natus et aethere pendens 2:727 non secus exarsit, quam cum Balearica plumbum 2:728 funda iacit: volat illud et incandescit eundo 2:729 et, quos non habuit, sub nubibus invenit ignes. 2:730 vertit iter caeloque petit terrena relicto 2:731 nec se dissimulat: tanta est fiducia formae. 2:732 quae quamquam iusta est, cura tamen adiuvat illam 2:733 permulcetque comas chlamydemque, ut pendeat apte, 2:734 collocat, ut limbus totumque adpareat aurum, 2:735 ut teres in dextra, qua somnos ducit et arcet, 2:736 virga sit, ut tersis niteant talaria plantis. 2:737 Pars secreta domus ebore et testudine cultos 2:738 tres habuit thalamos, quorum tu, Pandrose, dextrum, 2:739 Aglauros laevum, medium possederat Herse. 2:740 quae tenuit laevum, venientem prima notavit 2:741 Mercurium nomenque dei scitarier ausa est 2:742 et causam adventus; cui sic respondit Atlantis 2:743 Pleïonesque nepos 'ego sum, qui iussa per auras 2:744 verba patris porto; pater est mihi Iuppiter ipse. 2:745 nec fingam causas, tu tantum fida sorori 2:746 esse velis prolisque meae matertera dici: 2:747 Herse causa viae; faveas oramus amanti.' 2:748 adspicit hunc oculis isdem, quibus abdita nuper 2:749 viderat Aglauros flavae secreta Minervae, 2:750 proque ministerio magni sibi ponderis aurum 2:751 postulat: interea tectis excedere cogit. 2:752 Vertit ad hanc torvi dea bellica luminis orbem 2:753 et tanto penitus traxit suspiria motu, 2:754 ut pariter pectus positamque in pectore forti 2:755 aegida concuteret: subit, hanc arcana profana 2:756 detexisse manu, tum cum sine matre creatam 2:757 Lemnicolae stirpem contra data foedera vidit, 2:758 et gratamque deo fore iam gratamque sorori 2:759 et ditem sumpto, quod avara poposcerat, auro. 2:760 protinus Invidiae nigro squalentia tabo 2:761 tecta petit: domus est imis in vallibus huius 2:762 abdita, sole carens, non ulli pervia vento, 2:763 tristis et ignavi plenissima frigoris et quae 2:764 igne vacet semper, caligine semper abundet. 2:765 huc ubi pervenit belli metuenda virago, 2:766 constitit ante domum (neque enim succedere tectis 2:767 fas habet) et postes extrema cuspide pulsat. 2:768 concussae patuere fores. videt intus edentem 2:769 vipereas carnes, vitiorum alimenta suorum, 2:770 Invidiam visaque oculos avertit; at illa 2:771 surgit humo pigre semesarumque relinquit 2:772 corpora serpentum passuque incedit inerti. 2:773 utque deam vidit formaque armisque decoram, 2:774 ingemuit vultumque una ac suspiria duxit. 2:775 pallor in ore sedet, macies in corpore toto. 2:776 nusquam recta acies, livent robigine dentes, 2:777 pectora felle virent, lingua est suffusa veneno; 2:778 risus abest, nisi quem visi movere dolores; 2:779 nec fruitur somno, vigilantibus excita curis, 2:780 sed videt ingratos intabescitque videndo 2:781 successus hominum carpitque et carpitur una 2:782 suppliciumque suum est. quamvis tamen oderat illam, 2:783 talibus adfata est breviter Tritonia dictis: 2:784 'infice tabe tua natarum Cecropis unam: 2:785 sic opus est. Aglauros ea est.' haud plura locuta 2:786 fugit et inpressa tellurem reppulit hasta. 2:787 Illa deam obliquo fugientem lumine cernens 2:788 murmura parva dedit successurumque Minervae 2:789 indoluit baculumque capit, quod spinea totum 2:790 vincula cingebant, adopertaque nubibus atris, 2:791 quacumque ingreditur, florentia proterit arva 2:792 exuritque herbas et summa cacumina carpit 2:793 adflatuque suo populos urbesque domosque 2:794 polluit et tandem Tritonida conspicit arcem 2:795 ingeniis opibusque et festa pace virentem 2:796 vixque tenet lacrimas, quia nil lacrimabile cernit. 2:797 sed postquam thalamos intravit Cecrope natae, 2:798 iussa facit pectusque manu ferrugine tincta 2:799 tangit et hamatis praecordia sentibus inplet 2:800 inspiratque nocens virus piceumque per ossa 2:801 dissipat et medio spargit pulmone venenum, 2:802 neve mali causae spatium per latius errent, 2:803 germanam ante oculos fortunatumque sororis 2:804 coniugium pulchraque deum sub imagine ponit 2:805 cunctaque magna facit; quibus inritata dolore 2:806 Cecropis occulto mordetur et anxia nocte 2:807 anxia luce gemit lentaque miserrima tabe 2:808 liquitur, et glacies incerto saucia sole, 2:809 felicisque bonis non lenius uritur Herses, 2:810 quam cum spinosis ignis supponitur herbis, 2:811 quae neque dant flammas lentoque vapore cremantur. 2:812 saepe mori voluit, ne quicquam tale videret, 2:813 saepe velut crimen rigido narrare parenti; 2:814 denique in adverso venientem limine sedit 2:815 exclusura deum. cui blandimenta precesque 2:816 verbaque iactanti mitissima 'desine!' dixit, 2:817 'hinc ego me non sum nisi te motura repulso.' 2:818 'stemus' ait 'pacto' velox Cyllenius 'isto!' 2:819 caelestique fores virga patefecit: at illi 2:820 surgere conanti partes, quascumque sedendo 2:821 flectimur, ignava nequeunt gravitate moveri: 2:822 illa quidem pugnat recto se attollere trunco, 2:823 sed genuum iunctura riget, frigusque per ungues 2:824 labitur, et pallent amisso sanguine venae; 2:825 utque malum late solet inmedicabile cancer 2:826 serpere et inlaesas vitiatis addere partes, 2:827 sic letalis hiems paulatim in pectora venit 2:828 vitalesque vias et respiramina clausit, 2:829 nec conata loqui est nec, si conata fuisset, 2:830 vocis habebat iter: saxum iam colla tenebat, 2:831 oraque duruerant, signumque exsangue sedebat; 2:832 nec lapis albus erat: sua mens infecerat illam. 2:833 Has ubi verborum poenas mentisque profanae 2:834 cepit Atlantiades, dictas a Pallade terras 2:835 linquit et ingreditur iactatis aethera pennis. 2:836 sevocat hunc genitor nec causam fassus amoris 2:837 'fide minister' ait 'iussorum, nate, meorum, 2:838 pelle moram solitoque celer delabere cursu, 2:839 quaeque tuam matrem tellus a parte sinistra 2:840 suspicit (indigenae Sidonida nomine dicunt), 2:841 hanc pete, quodque procul montano gramine pasci 2:842 armentum regale vides, ad litora verte!' 2:843 dixit, et expulsi iamdudum monte iuvenci 2:844 litora iussa petunt, ubi magni filia regis 2:845 ludere virginibus Tyriis comitata solebat. 2:846 non bene conveniunt nec in una sede morantur 2:847 maiestas et amor; sceptri gravitate relicta 2:848 ille pater rectorque deum, cui dextra trisulcis 2:849 ignibus armata est, qui nutu concutit orbem, 2:850 induitur faciem tauri mixtusque iuvencis 2:851 mugit et in teneris formosus obambulat herbis. 2:852 quippe color nivis est, quam nec vestigia duri 2:853 calcavere pedis nec solvit aquaticus auster. 2:854 colla toris exstant, armis palearia pendent, 2:855 cornua vara quidem, sed quae contendere possis 2:856 facta manu, puraque magis perlucida gemma. 2:857 nullae in fronte minae, nec formidabile lumen: 2:858 pacem vultus habet. miratur Agenore nata, 2:859 quod tam formosus, quod proelia nulla minetur; 2:860 sed quamvis mitem metuit contingere primo, 2:861 mox adit et flores ad candida porrigit ora. 2:862 gaudet amans et, dum veniat sperata voluptas, 2:863 oscula dat manibus; vix iam, vix cetera differt; 2:864 et nunc adludit viridique exsultat in herba, 2:865 nunc latus in fulvis niveum deponit harenis; 2:866 paulatimque metu dempto modo pectora praebet 2:867 virginea plaudenda manu, modo cornua sertis 2:868 inpedienda novis; ausa est quoque regia virgo 2:869 nescia, quem premeret, tergo considere tauri, 2:870 cum deus a terra siccoque a litore sensim 2:871 falsa pedum primis vestigia ponit in undis; 2:872 inde abit ulterius mediique per aequora ponti 2:873 fert praedam: pavet haec litusque ablata relictum 2:874 respicit et dextra cornum tenet, altera dorso 2:875 inposita est; tremulae sinuantur flamine vestes. Metamorphoseon Liber III 3:1 Iamque deus posita fallacis imagine tauri 3:2 se confessus erat Dictaeaque rura tenebat, 3:3 cum pater ignarus Cadmo perquirere raptam 3:4 imperat et poenam, si non invenerit, addit 3:5 exilium, facto pius et sceleratus eodem. 3:6 orbe pererrato (quis enim deprendere possit 3:7 furta Iovis?) profugus patriamque iramque parentis 3:8 vitat Agenorides Phoebique oracula supplex 3:9 consulit et, quae sit tellus habitanda, requirit. 3:10 'bos tibi' Phoebus ait 'solis occurret in arvis, 3:11 nullum passa iugum curvique inmunis aratri. 3:12 hac duce carpe vias et, qua requieverit herba, 3:13 moenia fac condas Boeotiaque illa vocato.' 3:14 vix bene Castalio Cadmus descenderat antro, 3:15 incustoditam lente videt ire iuvencam 3:16 nullum servitii signum cervice gerentem. 3:17 subsequitur pressoque legit vestigia gressu 3:18 auctoremque viae Phoebum taciturnus adorat. 3:19 iam vada Cephisi Panopesque evaserat arva: 3:20 bos stetit et tollens speciosam cornibus altis 3:21 ad caelum frontem mugitibus inpulit auras 3:22 atque ita respiciens comites sua terga sequentis 3:23 procubuit teneraque latus submisit in herba. 3:24 Cadmus agit grates peregrinaeque oscula terrae 3:25 figit et ignotos montes agrosque salutat. 3:26 Sacra Iovi facturus erat: iubet ire ministros 3:27 et petere e vivis libandas fontibus undas. 3:28 silva vetus stabat nulla violata securi, 3:29 et specus in media virgis ac vimine densus 3:30 efficiens humilem lapidum conpagibus arcum 3:31 uberibus fecundus aquis; ubi conditus antro 3:32 Martius anguis erat, cristis praesignis et auro; 3:33 igne micant oculi, corpus tumet omne venenis, 3:34 tresque vibrant linguae, triplici stant ordine dentes. 3:35 quem postquam Tyria lucum de gente profecti 3:36 infausto tetigere gradu, demissaque in undas 3:37 urna dedit sonitum, longo caput extulit antro 3:38 caeruleus serpens horrendaque sibila misit. 3:39 effluxere urnae manibus sanguisque reliquit 3:40 corpus et attonitos subitus tremor occupat artus. 3:41 ille volubilibus squamosos nexibus orbes 3:42 torquet et inmensos saltu sinuatur in arcus 3:43 ac media plus parte leves erectus in auras 3:44 despicit omne nemus tantoque est corpore, quanto, 3:45 si totum spectes, geminas qui separat arctos. 3:46 nec mora, Phoenicas, sive illi tela parabant 3:47 sive fugam, sive ipse timor prohibebat utrumque, 3:48 occupat: hos morsu, longis conplexibus illos, 3:49 hos necat adflati funesta tabe veneni. 3:50 Fecerat exiguas iam sol altissimus umbras: 3:51 quae mora sit sociis, miratur Agenore natus 3:52 vestigatque viros. tegumen derepta leoni 3:53 pellis erat, telum splendenti lancea ferro 3:54 et iaculum teloque animus praestantior omni. 3:55 ut nemus intravit letataque corpora vidit 3:56 victoremque supra spatiosi tergoris hostem 3:57 tristia sanguinea lambentem vulnera lingua, 3:58 'aut ultor vestrae, fidissima pectora, mortis, 3:59 aut comes' inquit 'ero.' dixit dextraque molarem 3:60 sustulit et magnum magno conamine misit. 3:61 illius inpulsu cum turribus ardua celsis 3:62 moenia mota forent, serpens sine vulnere mansit 3:63 loricaeque modo squamis defensus et atrae 3:64 duritia pellis validos cute reppulit ictus; 3:65 at non duritia iaculum quoque vicit eadem, 3:66 quod medio lentae spinae curvamine fixum 3:67 constitit et totum descendit in ilia ferrum. 3:68 ille dolore ferox caput in sua terga retorsit 3:69 vulneraque adspexit fixumque hastile momordit, 3:70 idque ubi vi multa partem labefecit in omnem, 3:71 vix tergo eripuit; ferrum tamen ossibus haesit. 3:72 tum vero postquam solitas accessit ad iras 3:73 causa recens, plenis tumuerunt guttura venis, 3:74 spumaque pestiferos circumfluit albida rictus, 3:75 terraque rasa sonat squamis, quique halitus exit 3:76 ore niger Stygio, vitiatas inficit auras. 3:77 ipse modo inmensum spiris facientibus orbem 3:78 cingitur, interdum longa trabe rectior adstat, 3:79 inpete nunc vasto ceu concitus imbribus amnis 3:80 fertur et obstantis proturbat pectore silvas. 3:81 cedit Agenorides paulum spolioque leonis 3:82 sustinet incursus instantiaque ora retardat 3:83 cuspide praetenta: furit ille et inania duro 3:84 vulnera dat ferro figitque in acumine dentes. 3:85 iamque venenifero sanguis manare palato 3:86 coeperat et virides adspergine tinxerat herbas; 3:87 sed leve vulnus erat, quia se retrahebat ab ictu 3:88 laesaque colla dabat retro plagamque sedere 3:89 cedendo arcebat nec longius ire sinebat, 3:90 donec Agenorides coniectum in guttura ferrum 3:91 usque sequens pressit, dum retro quercus eunti 3:92 obstitit et fixa est pariter cum robore cervix. 3:93 pondere serpentis curvata est arbor et ima 3:94 parte flagellari gemuit sua robora caudae. 3:95 Dum spatium victor victi considerat hostis, 3:96 vox subito audita est; neque erat cognoscere promptum, 3:97 unde, sed audita est: 'quid, Agenore nate, peremptum 3:98 serpentem spectas? et tu spectabere serpens.' 3:99 ille diu pavidus pariter cum mente colorem 3:100 perdiderat, gelidoque comae terrore rigebant: 3:101 ecce viri fautrix superas delapsa per auras 3:102 Pallas adest motaeque iubet supponere terrae 3:103 vipereos dentes, populi incrementa futuri. 3:104 paret et, ut presso sulcum patefecit aratro, 3:105 spargit humi iussos, mortalia semina, dentes. 3:106 inde (fide maius) glaebae coepere moveri, 3:107 primaque de sulcis acies adparuit hastae, 3:108 tegmina mox capitum picto nutantia cono, 3:109 mox umeri pectusque onerataque bracchia telis 3:110 exsistunt, crescitque seges clipeata virorum: 3:111 sic, ubi tolluntur festis aulaea theatris, 3:112 surgere signa solent primumque ostendere vultus, 3:113 cetera paulatim, placidoque educta tenore 3:114 tota patent imoque pedes in margine ponunt. 3:115 Territus hoste novo Cadmus capere arma parabat: 3:116 'ne cape!' de populo, quem terra creaverat, unus 3:117 exclamat 'nec te civilibus insere bellis!' 3:118 atque ita terrigenis rigido de fratribus unum 3:119 comminus ense ferit, iaculo cadit eminus ipse; 3:120 hunc quoque qui leto dederat, non longius illo 3:121 vivit et exspirat, modo quas acceperat auras, 3:122 exemploque pari furit omnis turba, suoque 3:123 Marte cadunt subiti per mutua vulnera fratres. 3:124 iamque brevis vitae spatium sortita iuventus 3:125 sanguineam tepido plangebat pectore matrem, 3:126 quinque superstitibus, quorum fuit unus Echion. 3:127 is sua iecit humo monitu Tritonidis arma 3:128 fraternaeque fidem pacis petiitque deditque: 3:129 hos operis comites habuit Sidonius hospes, 3:130 cum posuit iussus Phoebeis sortibus urbem. 3:131 Iam stabant Thebae, poteras iam, Cadme, videri 3:132 exilio felix: soceri tibi Marsque Venusque 3:133 contigerant; huc adde genus de coniuge tanta, 3:134 tot natos natasque et, pignora cara, nepotes, 3:135 hos quoque iam iuvenes; sed scilicet ultima semper 3:136 exspectanda dies hominis, dicique beatus 3:137 ante obitum nemo supremaque funera debet. 3:138 Prima nepos inter tot res tibi, Cadme, secundas 3:139 causa fuit luctus, alienaque cornua fronti 3:140 addita, vosque, canes satiatae sanguine erili. 3:141 at bene si quaeras, Fortunae crimen in illo, 3:142 non scelus invenies; quod enim scelus error habebat? 3:143 Mons erat infectus variarum caede ferarum, 3:144 iamque dies medius rerum contraxerat umbras 3:145 et sol ex aequo meta distabat utraque, 3:146 cum iuvenis placido per devia lustra vagantes 3:147 participes operum conpellat Hyantius ore: 3:148 'lina madent, comites, ferrumque cruore ferarum, 3:149 fortunaeque dies habuit satis; altera lucem 3:150 cum croceis invecta rotis Aurora reducet, 3:151 propositum repetemus opus: nunc Phoebus utraque 3:152 distat idem meta finditque vaporibus arva. 3:153 sistite opus praesens nodosaque tollite lina!' 3:154 iussa viri faciunt intermittuntque laborem. 3:155 Vallis erat piceis et acuta densa cupressu, 3:156 nomine Gargaphie succinctae sacra Dianae, 3:157 cuius in extremo est antrum nemorale recessu 3:158 arte laboratum nulla: simulaverat artem 3:159 ingenio natura suo; nam pumice vivo 3:160 et levibus tofis nativum duxerat arcum; 3:161 fons sonat a dextra tenui perlucidus unda, 3:162 margine gramineo patulos incinctus hiatus. 3:163 hic dea silvarum venatu fessa solebat 3:164 virgineos artus liquido perfundere rore. 3:165 quo postquam subiit, nympharum tradidit uni 3:166 armigerae iaculum pharetramque arcusque retentos, 3:167 altera depositae subiecit bracchia pallae, 3:168 vincla duae pedibus demunt; nam doctior illis 3:169 Ismenis Crocale sparsos per colla capillos 3:170 colligit in nodum, quamvis erat ipsa solutis. 3:171 excipiunt laticem Nepheleque Hyaleque Rhanisque 3:172 et Psecas et Phiale funduntque capacibus urnis. 3:173 dumque ibi perluitur solita Titania lympha, 3:174 ecce nepos Cadmi dilata parte laborum 3:175 per nemus ignotum non certis passibus errans 3:176 pervenit in lucum: sic illum fata ferebant. 3:177 qui simul intravit rorantia fontibus antra, 3:178 sicut erant, nudae viso sua pectora nymphae 3:179 percussere viro subitisque ululatibus omne 3:180 inplevere nemus circumfusaeque Dianam 3:181 corporibus texere suis; tamen altior illis 3:182 ipsa dea est colloque tenus supereminet omnis. 3:183 qui color infectis adversi solis ab ictu 3:184 nubibus esse solet aut purpureae Aurorae, 3:185 is fuit in vultu visae sine veste Dianae. 3:186 quae, quamquam comitum turba est stipata suarum, 3:187 in latus obliquum tamen adstitit oraque retro 3:188 flexit et, ut vellet promptas habuisse sagittas, 3:189 quas habuit sic hausit aquas vultumque virilem 3:190 perfudit spargensque comas ultricibus undis 3:191 addidit haec cladis praenuntia verba futurae: 3:192 'nunc tibi me posito visam velamine narres, 3:193 sit poteris narrare, licet!' nec plura minata 3:194 dat sparso capiti vivacis cornua cervi, 3:195 dat spatium collo summasque cacuminat aures 3:196 cum pedibusque manus, cum longis bracchia mutat 3:197 cruribus et velat maculoso vellere corpus; 3:198 additus et pavor est: fugit Autonoeius heros 3:199 et se tam celerem cursu miratur in ipso. 3:200 ut vero vultus et cornua vidit in unda, 3:201 'me miserum!' dicturus erat: vox nulla secuta est! 3:202 ingemuit: vox illa fuit, lacrimaeque per ora 3:203 non sua fluxerunt; mens tantum pristina mansit. 3:204 quid faciat? repetatne domum et regalia tecta 3:205 an lateat silvis? pudor hoc, timor inpedit illud. 3:206 Dum dubitat, videre canes, primique Melampus 3:207 Ichnobatesque sagax latratu signa dedere, 3:208 Cnosius Ichnobates, Spartana gente Melampus. 3:209 inde ruunt alii rapida velocius aura, 3:210 Pamphagos et Dorceus et Oribasos, Arcades omnes, 3:211 Nebrophonosque valens et trux cum Laelape Theron 3:212 et pedibus Pterelas et naribus utilis Agre 3:213 Hylaeusque ferox nuper percussus ab apro 3:214 deque lupo concepta Nape pecudesque secuta 3:215 Poemenis et natis comitata Harpyia duobus 3:216 et substricta gerens Sicyonius ilia Ladon 3:217 et Dromas et Canache Sticteque et Tigris et Alce 3:218 et niveis Leucon et villis Asbolos atris 3:219 praevalidusque Lacon et cursu fortis Aello 3:220 et Thoos et Cyprio velox cum fratre Lycisce 3:221 et nigram medio frontem distinctus ab albo 3:222 Harpalos et Melaneus hirsutaque corpore Lachne 3:223 et patre Dictaeo, sed matre Laconide nati 3:224 Labros et Argiodus et acutae vocis Hylactor 3:225 quosque referre mora est: ea turba cupidine praedae 3:226 per rupes scopulosque adituque carenti+a saxa, 3:227 quaque est difficilis quaque est via nulla, sequuntur. 3:228 ille fugit per quae fuerat loca saepe secutus, 3:229 heu! famulos fugit ipse suos. clamare libebat: 3:230 'Actaeon ego sum: dominum cognoscite vestrum!' 3:231 verba animo desunt; resonat latratibus aether. 3:232 prima Melanchaetes in tergo vulnera fecit, 3:233 proxima Theridamas, Oresitrophos haesit in armo: 3:234 tardius exierant, sed per conpendia montis 3:235 anticipata via est; dominum retinentibus illis, 3:236 cetera turba coit confertque in corpore dentes. 3:237 iam loca vulneribus desunt; gemit ille sonumque, 3:238 etsi non hominis, quem non tamen edere possit 3:239 cervus, habet maestisque replet iuga nota querellis 3:240 et genibus pronis supplex similisque roganti 3:241 circumfert tacitos tamquam sua bracchia vultus. 3:242 at comites rapidum solitis hortatibus agmen 3:243 ignari instigant oculisque Actaeona quaerunt 3:244 et velut absentem certatim Actaeona clamant 3:245 (ad nomen caput ille refert) et abesse queruntur 3:246 nec capere oblatae segnem spectacula praedae. 3:247 vellet abesse quidem, sed adest; velletque videre, 3:248 non etiam sentire canum fera facta suorum. 3:249 undique circumstant, mersisque in corpore rostris 3:250 dilacerant falsi dominum sub imagine cervi, 3:251 nec nisi finita per plurima vulnera vita 3:252 ira pharetratae fertur satiata Dianae. 3:253 Rumor in ambiguo est; aliis violentior aequo 3:254 visa dea est, alii laudant dignamque severa 3:255 virginitate vocant: pars invenit utraque causas. 3:256 sola Iovis coniunx non tam, culpetne probetne, 3:257 eloquitur, quam clade domus ab Agenore ductae 3:258 gaudet et a Tyria collectum paelice transfert 3:259 in generis socios odium; subit ecce priori 3:260 causa recens, gravidamque dolet de semine magni 3:261 esse Iovis Semelen; dum linguam ad iurgia solvit, 3:262 'profeci quid enim totiens per iurgia?' dixit, 3:263 'ipsa petenda mihi est; ipsam, si maxima Iuno 3:264 rite vocor, perdam, si me gemmantia dextra 3:265 sceptra tenere decet, si sum regina Iovisque 3:266 et soror et coniunx, certe soror. at, puto, furto est 3:267 contenta, et thalami brevis est iniuria nostri. 3:268 concipit--id derat--manifestaque crimina pleno 3:269 fert utero et mater, quod vix mihi contigit, uno 3:270 de Iove vult fieri: tanta est fiducia formae. 3:271 fallat eam faxo; nec sum Saturnia, si non 3:272 ab Iove mersa suo Stygias penetrabit in undas.' 3:273 Surgit ab his solio fulvaque recondita nube 3:274 limen adit Semeles nec nubes ante removit 3:275 quam simulavit anum posuitque ad tempora canos 3:276 sulcavitque cutem rugis et curva trementi 3:277 membra tulit passu; vocem quoque fecit anilem, 3:278 ipsaque erat Beroe, Semeles Epidauria nutrix. 3:279 ergo ubi captato sermone diuque loquendo 3:280 ad nomen venere Iovis, suspirat et 'opto, 3:281 Iuppiter ut sit' ait; 'metuo tamen omnia: multi 3:282 nomine divorum thalamos iniere pudicos. 3:283 nec tamen esse Iovem satis est: det pignus amoris, 3:284 si modo verus is est; quantusque et qualis ab alta 3:285 Iunone excipitur, tantus talisque, rogato, 3:286 det tibi conplexus suaque ante insignia sumat!' 3:287 Talibus ignaram Iuno Cadmeida dictis 3:288 formarat: rogat illa Iovem sine nomine munus. 3:289 cui deus 'elige!' ait 'nullam patiere repulsam, 3:290 quoque magis credas, Stygii quoque conscia sunto 3:291 numina torrentis: timor et deus ille deorum est.' 3:292 laeta malo nimiumque potens perituraque amantis 3:293 obsequio Semele 'qualem Saturnia' dixit 3:294 'te solet amplecti, Veneris cum foedus initis, 3:295 da mihi te talem!' voluit deus ora loquentis 3:296 opprimere: exierat iam vox properata sub auras. 3:297 ingemuit; neque enim non haec optasse, neque ille 3:298 non iurasse potest. ergo maestissimus altum 3:299 aethera conscendit vultuque sequentia traxit 3:300 nubila, quis nimbos inmixtaque fulgura ventis 3:301 addidit et tonitrus et inevitabile fulmen; 3:302 qua tamen usque potest, vires sibi demere temptat 3:303 nec, quo centimanum deiecerat igne Typhoea, 3:304 nunc armatur eo: nimium feritatis in illo est. 3:305 est aliud levius fulmen, cui dextra cyclopum 3:306 saevitiae flammaeque minus, minus addidit irae: 3:307 tela secunda vocant superi; capit illa domumque 3:308 intrat Agenoream. corpus mortale tumultus 3:309 non tulit aetherios donisque iugalibus arsit. 3:310 inperfectus adhuc infans genetricis ab alvo 3:311 eripitur patrioque tener (si credere dignum est) 3:312 insuitur femori maternaque tempora conplet. 3:313 furtim illum primis Ino matertera cunis 3:314 educat, inde datum nymphae Nyseides antris 3:315 occuluere suis lactisque alimenta dedere. 3:316 Dumque ea per terras fatali lege geruntur 3:317 tutaque bis geniti sunt incunabula Bacchi, 3:318 forte Iovem memorant diffusum nectare curas 3:319 seposuisse graves vacuaque agitasse remissos 3:320 cum Iunone iocos et 'maior vestra profecto est, 3:321 quam quae contingit maribus' dixisse 'voluptas.' 3:322 illa negat. placuit quae sit sententia docti 3:323 quaerere Tiresiae: Venus huic erat utraque nota. 3:324 nam duo magnorum viridi coeuntia silva 3:325 corpora serpentum baculi violaverat ictu 3:326 deque viro factus (mirabile) femina septem 3:327 egerat autumnos; octavo rursus eosdem 3:328 vidit, et 'est vestrae si tanta potentia plagae' 3:329 dixit, 'ut auctoris sortem in contraria mutet, 3:330 nunc quoque vos feriam.' percussis anguibus isdem 3:331 forma prior rediit, genetivaque venit imago. 3:332 arbiter hic igitur sumptus de lite iocosa 3:333 dicta Iovis firmat: gravius Saturnia iusto 3:334 nec pro materia fertur doluisse suique 3:335 iudicis aeterna damnavit lumina nocte; 3:336 at pater omnipotens (neque enim licet inrita cuiquam 3:337 facta dei fecisse deo) pro lumine adempto 3:338 scire futura dedit poenamque levavit honore. 3:339 Ille per Aonias fama celeberrimus urbes 3:340 inreprehensa dabat populo responsa petenti; 3:341 prima fide vocisque ratae temptamina sumpsit 3:342 caerula Liriope, quam quondam flumine curvo 3:343 inplicuit clausaeque suis Cephisos in undis 3:344 vim tulit: enixa est utero pulcherrima pleno 3:345 infantem nymphe, iam tunc qui posset amari, 3:346 Narcissumque vocat. de quo consultus, an esset 3:347 tempora maturae visurus longa senectae, 3:348 fatidicus vates 'si se non noverit' inquit. 3:349 vana diu visa est vox auguris: exitus illam 3:350 resque probat letique genus novitasque furoris. 3:351 namque ter ad quinos unum Cephisius annum 3:352 addiderat poteratque puer iuvenisque videri: 3:353 multi illum iuvenes, multae cupiere puellae; 3:354 sed fuit in tenera tam dura superbia forma, 3:355 nulli illum iuvenes, nullae tetigere puellae. 3:356 adspicit hunc trepidos agitantem in retia cervos 3:357 vocalis nymphe, quae nec reticere loquenti 3:358 nec prior ipsa loqui didicit, resonabilis Echo. 3:359 Corpus adhuc Echo, non vox erat et tamen usum 3:360 garrula non alium, quam nunc habet, oris habebat, 3:361 reddere de multis ut verba novissima posset. 3:362 fecerat hoc Iuno, quia, cum deprendere posset 3:363 sub Iove saepe suo nymphas in monte iacentis, 3:364 illa deam longo prudens sermone tenebat, 3:365 dum fugerent nymphae. postquam hoc Saturnia sensit, 3:366 'huius' ait 'linguae, qua sum delusa, potestas 3:367 parva tibi dabitur vocisque brevissimus usus,' 3:368 reque minas firmat. tantum haec in fine loquendi 3:369 ingeminat voces auditaque verba reportat. 3:370 ergo ubi Narcissum per devia rura vagantem 3:371 vidit et incaluit, sequitur vestigia furtim, 3:372 quoque magis sequitur, flamma propiore calescit, 3:373 non aliter quam cum summis circumlita taedis 3:374 admotas rapiunt vivacia sulphura flammas. 3:375 o quotiens voluit blandis accedere dictis 3:376 et mollis adhibere preces! natura repugnat 3:377 nec sinit, incipiat, sed, quod sinit, illa parata est 3:378 exspectare sonos, ad quos sua verba remittat. 3:379 forte puer comitum seductus ab agmine fido 3:380 dixerat: 'ecquis adest?' et 'adest' responderat Echo. 3:381 hic stupet, utque aciem partes dimittit in omnis, 3:382 voce 'veni!' magna clamat: vocat illa vocantem. 3:383 respicit et rursus nullo veniente 'quid' inquit 3:384 'me fugis?' et totidem, quot dixit, verba recepit. 3:385 perstat et alternae deceptus imagine vocis 3:386 'huc coeamus' ait, nullique libentius umquam 3:387 responsura sono 'coeamus' rettulit Echo 3:388 et verbis favet ipsa suis egressaque silva 3:389 ibat, ut iniceret sperato bracchia collo; 3:390 ille fugit fugiensque 'manus conplexibus aufer! 3:391 ante' ait 'emoriar, quam sit tibi copia nostri'; 3:392 rettulit illa nihil nisi 'sit tibi copia nostri!' 3:393 spreta latet silvis pudibundaque frondibus ora 3:394 protegit et solis ex illo vivit in antris; 3:395 sed tamen haeret amor crescitque dolore repulsae; 3:396 extenuant vigiles corpus miserabile curae 3:397 adducitque cutem macies et in aera sucus 3:398 corporis omnis abit; vox tantum atque ossa supersunt: 3:399 vox manet, ossa ferunt lapidis traxisse figuram. 3:400 inde latet silvis nulloque in monte videtur, 3:401 omnibus auditur: sonus est, qui vivit in illa. 3:402 Sic hanc, sic alias undis aut montibus ortas 3:403 luserat hic nymphas, sic coetus ante viriles; 3:404 inde manus aliquis despectus ad aethera tollens 3:405 'sic amet ipse licet, sic non potiatur amato!' 3:406 dixerat: adsensit precibus Rhamnusia iustis. 3:407 fons erat inlimis, nitidis argenteus undis, 3:408 quem neque pastores neque pastae monte capellae 3:409 contigerant aliudve pecus, quem nulla volucris 3:410 nec fera turbarat nec lapsus ab arbore ramus; 3:411 gramen erat circa, quod proximus umor alebat, 3:412 silvaque sole locum passura tepescere nullo. 3:413 hic puer et studio venandi lassus et aestu 3:414 procubuit faciemque loci fontemque secutus, 3:415 dumque sitim sedare cupit, sitis altera crevit, 3:416 dumque bibit, visae correptus imagine formae 3:417 spem sine corpore amat, corpus putat esse, quod umbra est. 3:418 adstupet ipse sibi vultuque inmotus eodem 3:419 haeret, ut e Pario formatum marmore signum; 3:420 spectat humi positus geminum, sua lumina, sidus 3:421 et dignos Baccho, dignos et Apolline crines 3:422 inpubesque genas et eburnea colla decusque 3:423 oris et in niveo mixtum candore ruborem, 3:424 cunctaque miratur, quibus est mirabilis ipse: 3:425 se cupit inprudens et, qui probat, ipse probatur, 3:426 dumque petit, petitur, pariterque accendit et ardet. 3:427 inrita fallaci quotiens dedit oscula fonti, 3:428 in mediis quotiens visum captantia collum 3:429 bracchia mersit aquis nec se deprendit in illis! 3:430 quid videat, nescit; sed quod videt, uritur illo, 3:431 atque oculos idem, qui decipit, incitat error. 3:432 credule, quid frustra simulacra fugacia captas? 3:433 quod petis, est nusquam; quod amas, avertere, perdes! 3:434 ista repercussae, quam cernis, imaginis umbra est: 3:435 nil habet ista sui; tecum venitque manetque; 3:436 tecum discedet, si tu discedere possis! 3:437 Non illum Cereris, non illum cura quietis 3:438 abstrahere inde potest, sed opaca fusus in herba 3:439 spectat inexpleto mendacem lumine formam 3:440 perque oculos perit ipse suos; paulumque levatus 3:441 ad circumstantes tendens sua bracchia silvas 3:442 'ecquis, io silvae, crudelius' inquit 'amavit? 3:443 scitis enim et multis latebra opportuna fuistis. 3:444 ecquem, cum vestrae tot agantur saecula vitae, 3:445 qui sic tabuerit, longo meministis in aevo? 3:446 et placet et video; sed quod videoque placetque, 3:447 non tamen invenio'--tantus tenet error amantem-- 3:448 'quoque magis doleam, nec nos mare separat ingens 3:449 nec via nec montes nec clausis moenia portis; 3:450 exigua prohibemur aqua! cupit ipse teneri: 3:451 nam quotiens liquidis porreximus oscula lymphis, 3:452 hic totiens ad me resupino nititur ore. 3:453 posse putes tangi: minimum est, quod amantibus obstat. 3:454 quisquis es, huc exi! quid me, puer unice, fallis 3:455 quove petitus abis? certe nec forma nec aetas 3:456 est mea, quam fugias, et amarunt me quoque nymphae! 3:457 spem mihi nescio quam vultu promittis amico, 3:458 cumque ego porrexi tibi bracchia, porrigis ultro, 3:459 cum risi, adrides; lacrimas quoque saepe notavi 3:460 me lacrimante tuas; nutu quoque signa remittis 3:461 et, quantum motu formosi suspicor oris, 3:462 verba refers aures non pervenientia nostras! 3:463 iste ego sum: sensi, nec me mea fallit imago; 3:464 uror amore mei: flammas moveoque feroque. 3:465 quid faciam? roger anne rogem? quid deinde rogabo? 3:466 quod cupio mecum est: inopem me copia fecit. 3:467 o utinam a nostro secedere corpore possem! 3:468 votum in amante novum, vellem, quod amamus, abesset. 3:469 iamque dolor vires adimit, nec tempora vitae 3:470 longa meae superant, primoque exstinguor in aevo. 3:471 nec mihi mors gravis est posituro morte dolores, 3:472 hic, qui diligitur, vellem diuturnior esset; 3:473 nunc duo concordes anima moriemur in una.' 3:474 Dixit et ad faciem rediit male sanus eandem 3:475 et lacrimis turbavit aquas, obscuraque moto 3:476 reddita forma lacu est; quam cum vidisset abire, 3:477 'quo refugis? remane nec me, crudelis, amantem 3:478 desere!' clamavit; 'liceat, quod tangere non est, 3:479 adspicere et misero praebere alimenta furori!' 3:480 dumque dolet, summa vestem deduxit ab ora 3:481 nudaque marmoreis percussit pectora palmis. 3:482 pectora traxerunt roseum percussa ruborem, 3:483 non aliter quam poma solent, quae candida parte, 3:484 parte rubent, aut ut variis solet uva racemis 3:485 ducere purpureum nondum matura colorem. 3:486 quae simul adspexit liquefacta rursus in unda, 3:487 non tulit ulterius, sed ut intabescere flavae 3:488 igne levi cerae matutinaeque pruinae 3:489 sole tepente solent, sic attenuatus amore 3:490 liquitur et tecto paulatim carpitur igni; 3:491 et neque iam color est mixto candore rubori, 3:492 nec vigor et vires et quae modo visa placebant, 3:493 nec corpus remanet, quondam quod amaverat Echo. 3:494 quae tamen ut vidit, quamvis irata memorque, 3:495 indoluit, quotiensque puer miserabilis 'eheu' 3:496 dixerat, haec resonis iterabat vocibus 'eheu'; 3:497 cumque suos manibus percusserat ille lacertos, 3:498 haec quoque reddebat sonitum plangoris eundem. 3:499 ultima vox solitam fuit haec spectantis in undam: 3:500 'heu frustra dilecte puer!' totidemque remisit 3:501 verba locus, dictoque vale 'vale' inquit et Echo. 3:502 ille caput viridi fessum submisit in herba, 3:503 lumina mors clausit domini mirantia formam: 3:504 tum quoque se, postquam est inferna sede receptus, 3:505 in Stygia spectabat aqua. planxere sorores 3:506 naides et sectos fratri posuere capillos, 3:507 planxerunt dryades; plangentibus adsonat Echo. 3:508 iamque rogum quassasque faces feretrumque parabant: 3:509 nusquam corpus erat; croceum pro corpore florem 3:510 inveniunt foliis medium cingentibus albis. 3:511 Cognita res meritam vati per Achaidas urbes 3:512 attulerat famam, nomenque erat auguris ingens; 3:513 spernit Echionides tamen hunc ex omnibus unus 3:514 contemptor superum Pentheus praesagaque ridet 3:515 verba senis tenebrasque et cladem lucis ademptae 3:516 obicit. ille movens albentia tempora canis 3:517 'quam felix esses, si tu quoque luminis huius 3:518 orbus' ait 'fieres, ne Bacchica sacra videres! 3:519 namque dies aderit, quam non procul auguror esse, 3:520 qua novus huc veniat, proles Semeleia, Liber, 3:521 quem nisi templorum fueris dignatus honore, 3:522 mille lacer spargere locis et sanguine silvas 3:523 foedabis matremque tuam matrisque sorores. 3:524 eveniet! neque enim dignabere numen honore, 3:525 meque sub his tenebris nimium vidisse quereris.' 3:526 talia dicentem proturbat Echione natus; 3:527 dicta fides sequitur, responsaque vatis aguntur. 3:528 Liber adest, festisque fremunt ululatibus agri: 3:529 turba ruit, mixtaeque viris matresque nurusque 3:530 vulgusque proceresque ignota ad sacra feruntur. 3:531 'Quis furor, anguigenae, proles Mavortia, vestras 3:532 attonuit mentes?' Pentheus ait; 'aerane tantum 3:533 aere repulsa valent et adunco tibia cornu 3:534 et magicae fraudes, ut, quos non bellicus ensis, 3:535 non tuba terruerit, non strictis agmina telis, 3:536 femineae voces et mota insania vino 3:537 obscenique greges et inania tympana vincant? 3:538 vosne, senes, mirer, qui longa per aequora vecti 3:539 hac Tyron, hac profugos posuistis sede penates, 3:540 nunc sinitis sine Marte capi? vosne, acrior aetas, 3:541 o iuvenes, propiorque meae, quos arma tenere, 3:542 non thyrsos, galeaque tegi, non fronde decebat? 3:543 este, precor, memores, qua sitis stirpe creati, 3:544 illiusque animos, qui multos perdidit unus, 3:545 sumite serpentis! pro fontibus ille lacuque 3:546 interiit: at vos pro fama vincite vestra! 3:547 ille dedit leto fortes: vos pellite molles 3:548 et patrium retinete decus! si fata vetabant 3:549 stare diu Thebas, utinam tormenta virique 3:550 moenia diruerent, ferrumque ignisque sonarent! 3:551 essemus miseri sine crimine, sorsque querenda, 3:552 non celanda foret, lacrimaeque pudore carerent; 3:553 at nunc a puero Thebae capientur inermi, 3:554 quem neque bella iuvant nec tela nec usus equorum, 3:555 sed madidus murra crinis mollesque coronae 3:556 purpuraque et pictis intextum vestibus aurum, 3:557 quem quidem ego actutum (modo vos absistite) cogam 3:558 adsumptumque patrem commentaque sacra fateri. 3:559 an satis Acrisio est animi, contemnere vanum 3:560 numen et Argolicas venienti claudere portas: 3:561 Penthea terrebit cum totis advena Thebis? 3:562 ite citi' (famulis hoc imperat), 'ite ducemque 3:563 attrahite huc vinctum! iussis mora segnis abesto!' 3:564 hunc avus, hunc Athamas, hunc cetera turba suorum 3:565 corripiunt dictis frustraque inhibere laborant. 3:566 acrior admonitu est inritaturque retenta 3:567 et crescit rabies remoraminaque ipsa nocebant: 3:568 sic ego torrentem, qua nil obstabat eunti, 3:569 lenius et modico strepitu decurrere vidi; 3:570 at quacumque trabes obstructaque saxa tenebant, 3:571 spumeus et fervens et ab obice saevior ibat. 3:572 Ecce cruentati redeunt et, Bacchus ubi esset, 3:573 quaerenti domino Bacchum vidisse negarunt; 3:574 'hunc' dixere 'tamen comitem famulumque sacrorum 3:575 cepimus' et tradunt manibus post terga ligatis 3:576 sacra dei quendam Tyrrhena gente secutum. 3:577 adspicit hunc Pentheus oculis, quos ira tremendos 3:578 fecerat, et quamquam poenae vix tempora differt, 3:579 'o periture tuaque aliis documenta dature 3:580 morte,' ait, 'ede tuum nomen nomenque parentum 3:581 et patriam, morisque novi cur sacra frequentes!' 3:582 ille metu vacuus 'nomen mihi' dixit 'Acoetes, 3:583 patria Maeonia est, humili de plebe parentes. 3:584 non mihi quae duri colerent pater arva iuvenci, 3:585 lanigerosve greges, non ulla armenta reliquit; 3:586 pauper et ipse fuit linoque solebat et hamis 3:587 decipere et calamo salientis ducere pisces. 3:588 ars illi sua census erat; cum traderet artem, 3:589 "accipe, quas habeo, studii successor et heres," 3:590 dixit "opes," moriensque mihi nihil ille reliquit 3:591 praeter aquas: unum hoc possum adpellare paternum. 3:592 mox ego, ne scopulis haererem semper in isdem, 3:593 addidici regimen dextra moderante carinae 3:594 flectere et Oleniae sidus pluviale capellae 3:595 Taygetenque Hyadasque oculis Arctonque notavi 3:596 ventorumque domos et portus puppibus aptos. 3:597 forte petens Delum Chiae telluris ad oras 3:598 adplicor et dextris adducor litora remis 3:599 doque levis saltus udaeque inmittor harenae: 3:600 nox ibi consumpta est; aurora rubescere primo 3:601 coeperat: exsurgo laticesque inferre recentis 3:602 admoneo monstroque viam, quae ducat ad undas; 3:603 ipse quid aura mihi tumulo promittat ab alto 3:604 prospicio comitesque voco repetoque carinam. 3:605 "adsumus en" inquit sociorum primus Opheltes, 3:606 utque putat, praedam deserto nactus in agro, 3:607 virginea puerum ducit per litora forma. 3:608 ille mero somnoque gravis titubare videtur 3:609 vixque sequi; specto cultum faciemque gradumque: 3:610 nil ibi, quod credi posset mortale, videbam. 3:611 et sensi et dixi sociis: "quod numen in isto 3:612 corpore sit, dubito; sed corpore numen in isto est! 3:613 quisquis es, o faveas nostrisque laboribus adsis; 3:614 his quoque des veniam!" "pro nobis mitte precari!" 3:615 Dictys ait, quo non alius conscendere summas 3:616 ocior antemnas prensoque rudente relabi. 3:617 hoc Libys, hoc flavus, prorae tutela, Melanthus, 3:618 hoc probat Alcimedon et, qui requiemque modumque 3:619 voce dabat remis, animorum hortator, Epopeus, 3:620 hoc omnes alii: praedae tam caeca cupido est. 3:621 "non tamen hanc sacro violari pondere pinum 3:622 perpetiar" dixi: "pars hic mihi maxima iuris" 3:623 inque aditu obsisto: furit audacissimus omni 3:624 de numero Lycabas, qui Tusca pulsus ab urbe 3:625 exilium dira poenam pro caede luebat; 3:626 is mihi, dum resto, iuvenali guttura pugno 3:627 rupit et excussum misisset in aequora, si non 3:628 haesissem, quamvis amens, in fune retentus. 3:629 inpia turba probat factum; tum denique Bacchus 3:630 (Bacchus enim fuerat), veluti clamore solutus 3:631 sit sopor aque mero redeant in pectora sensus, 3:632 "quid facitis? quis clamor?" ait "qua, dicite, nautae, 3:633 huc ope perveni? quo me deferre paratis?" 3:634 "pone metum" Proreus, "et quos contingere portus 3:635 ede velis!" dixit; "terra sistere petita." 3:636 "Naxon" ait Liber "cursus advertite vestros! 3:637 illa mihi domus est, vobis erit hospita tellus." 3:638 per mare fallaces perque omnia numina iurant 3:639 sic fore meque iubent pictae dare vela carinae. 3:640 dextera Naxos erat: dextra mihi lintea danti 3:641 "quid facis, o demens? quis te furor," inquit "Acoete," 3:642 pro se quisque, "tenet? laevam pete!" maxima nutu 3:643 pars mihi significat, pars quid velit ore susurro. 3:644 obstipui "capiat" que "aliquis moderamina!" dixi 3:645 meque ministerio scelerisque artisque removi. 3:646 increpor a cunctis, totumque inmurmurat agmen; 3:647 e quibus Aethalion "te scilicet omnis in uno 3:648 nostra salus posita est!" ait et subit ipse meumque 3:649 explet opus Naxoque petit diversa relicta. 3:650 tum deus inludens, tamquam modo denique fraudem 3:651 senserit, e puppi pontum prospectat adunca 3:652 et flenti similis "non haec mihi litora, nautae, 3:653 promisistis" ait, "non haec mihi terra rogata est! 3:654 quo merui poenam facto? quae gloria vestra est, 3:655 si puerum iuvenes, si multi fallitis unum?" 3:656 iamdudum flebam: lacrimas manus inpia nostras 3:657 ridet et inpellit properantibus aequora remis. 3:658 per tibi nunc ipsum (nec enim praesentior illo 3:659 est deus) adiuro, tam me tibi vera referre 3:660 quam veri maiora fide: stetit aequore puppis 3:661 haud aliter, quam si siccam navale teneret. 3:662 illi admirantes remorum in verbere perstant 3:663 velaque deducunt geminaque ope currere temptant: 3:664 inpediunt hederae remos nexuque recurvo 3:665 serpunt et gravidis distinguunt vela corymbis. 3:666 ipse racemiferis frontem circumdatus uvis 3:667 pampineis agitat velatam frondibus hastam; 3:668 quem circa tigres simulacraque inania lyncum 3:669 pictarumque iacent fera corpora pantherarum. 3:670 exsiluere viri, sive hoc insania fecit 3:671 sive timor, primusque Medon nigrescere toto 3:672 corpore et expresso spinae curvamine flecti 3:673 incipit. huic Lycabas "in quae miracula" dixit 3:674 "verteris?" et lati rictus et panda loquenti 3:675 naris erat, squamamque cutis durata trahebat. 3:676 at Libys obstantis dum vult obvertere remos, 3:677 in spatium resilire manus breve vidit et illas 3:678 iam non esse manus, iam pinnas posse vocari. 3:679 alter ad intortos cupiens dare bracchia funes 3:680 bracchia non habuit truncoque repandus in undas 3:681 corpore desiluit: falcata novissima cauda est, 3:682 qualia dividuae sinuantur cornua lunae. 3:683 undique dant saltus multaque adspergine rorant 3:684 emerguntque iterum redeuntque sub aequora rursus 3:685 inque chori ludunt speciem lascivaque iactant 3:686 corpora et acceptum patulis mare naribus efflant. 3:687 de modo viginti (tot enim ratis illa ferebat) 3:688 restabam solus: pavidum gelidumque trementi 3:689 corpore vixque meum firmat deus "excute" dicens 3:690 "corde metum Diamque tene!" delatus in illam 3:691 accessi sacris Baccheaque sacra frequento.' 3:692 'Praebuimus longis' Pentheus 'ambagibus aures,' 3:693 inquit 'ut ira mora vires absumere posset. 3:694 praecipitem, famuli, rapite hunc cruciataque diris 3:695 corpora tormentis Stygiae demittite nocti!' 3:696 protinus abstractus solidis Tyrrhenus Acoetes 3:697 clauditur in tectis; et dum crudelia iussae 3:698 instrumenta necis ferrumque ignesque parantur, 3:699 sponte sua patuisse fores lapsasque lacertis 3:700 sponte sua fama est nullo solvente catenas. 3:701 Perstat Echionides, nec iam iubet ire, sed ipse 3:702 vadit, ubi electus facienda ad sacra Cithaeron 3:703 cantibus et clara bacchantum voce sonabat. 3:704 ut fremit acer equus, cum bellicus aere canoro 3:705 signa dedit tubicen pugnaeque adsumit amorem, 3:706 Penthea sic ictus longis ululatibus aether 3:707 movit, et audito clamore recanduit ira. 3:708 Monte fere medio est, cingentibus ultima silvis, 3:709 purus ab arboribus, spectabilis undique, campus: 3:710 hic oculis illum cernentem sacra profanis 3:711 prima videt, prima est insano concita cursu, 3:712 prima suum misso violavit Penthea thyrso 3:713 mater et 'o geminae' clamavit 'adeste sorores! 3:714 ille aper, in nostris errat qui maximus agris, 3:715 ille mihi feriendus aper.' ruit omnis in unum 3:716 turba furens; cunctae coeunt trepidumque sequuntur, 3:717 iam trepidum, iam verba minus violenta loquentem, 3:718 iam se damnantem, iam se peccasse fatentem. 3:719 saucius ille tamen 'fer opem, matertera' dixit 3:720 'Autonoe! moveant animos Actaeonis umbrae!' 3:721 illa, quis Actaeon, nescit dextramque precanti 3:722 abstulit, Inoo lacerata est altera raptu. 3:723 non habet infelix quae matri bracchia tendat, 3:724 trunca sed ostendens dereptis vulnera membris 3:725 'adspice, mater!' ait. visis ululavit Agaue 3:726 collaque iactavit movitque per aera crinem 3:727 avulsumque caput digitis conplexa cruentis 3:728 clamat: 'io comites, opus hoc victoria nostra est!' 3:729 non citius frondes autumni frigore tactas 3:730 iamque male haerentes alta rapit arbore ventus, 3:731 quam sunt membra viri manibus direpta nefandis. 3:732 talibus exemplis monitae nova sacra frequentant 3:733 turaque dant sanctasque colunt Ismenides aras. Metamorphoseon Liber IV 4:1 At non Alcithoe Minyeias orgia censet 4:2 accipienda dei, sed adhuc temeraria Bacchum 4:3 progeniem negat esse Iovis sociasque sorores 4:4 inpietatis habet. festum celebrare sacerdos 4:5 inmunesque operum famulas dominasque suorum 4:6 pectora pelle tegi, crinales solvere vittas, 4:7 serta coma, manibus frondentis sumere thyrsos 4:8 iusserat et saevam laesi fore numinis iram 4:9 vaticinatus erat: parent matresque nurusque 4:10 telasque calathosque infectaque pensa reponunt 4:11 turaque dant Bacchumque vocant Bromiumque Lyaeumque 4:12 ignigenamque satumque iterum solumque bimatrem; 4:13 additur his Nyseus indetonsusque Thyoneus 4:14 et cum Lenaeo genialis consitor uvae 4:15 Nycteliusque Eleleusque parens et Iacchus et Euhan, 4:16 et quae praeterea per Graias plurima gentes 4:17 nomina, Liber, habes. tibi enim inconsumpta iuventa est, 4:18 tu puer aeternus, tu formosissimus alto 4:19 conspiceris caelo; tibi, cum sine cornibus adstas, 4:20 virgineum caput est; Oriens tibi victus, adusque 4:21 decolor extremo qua tinguitur India Gange. 4:22 Penthea tu, venerande, bipenniferumque Lycurgum 4:23 sacrilegos mactas, Tyrrhenaque mittis in aequor 4:24 corpora, tu biiugum pictis insignia frenis 4:25 colla premis lyncum. bacchae satyrique sequuntur, 4:26 quique senex ferula titubantis ebrius artus 4:27 sustinet et pando non fortiter haeret asello. 4:28 quacumque ingrederis, clamor iuvenalis et una 4:29 femineae voces inpulsaque tympana palmis 4:30 concavaque aera sonant longoque foramine buxus. 4:31 'Placatus mitisque' rogant Ismenides 'adsis,' 4:32 iussaque sacra colunt; solae Minyeides intus 4:33 intempestiva turbantes festa Minerva 4:34 aut ducunt lanas aut stamina pollice versant 4:35 aut haerent telae famulasque laboribus urguent. 4:36 e quibus una levi deducens pollice filum 4:37 'dum cessant aliae commentaque sacra frequentant, 4:38 nos quoque, quas Pallas, melior dea, detinet' inquit, 4:39 'utile opus manuum vario sermone levemus 4:40 perque vices aliquid, quod tempora longa videri 4:41 non sinat, in medium vacuas referamus ad aures!' 4:42 dicta probant primamque iubent narrare sorores. 4:43 illa, quid e multis referat (nam plurima norat), 4:44 cogitat et dubia est, de te, Babylonia, narret, 4:45 Derceti, quam versa squamis velantibus artus 4:46 stagna Palaestini credunt motasse figura, 4:47 an magis, ut sumptis illius filia pennis 4:48 extremos albis in turribus egerit annos, 4:49 nais an ut cantu nimiumque potentibus herbis 4:50 verterit in tacitos iuvenalia corpora pisces, 4:51 donec idem passa est, an, quae poma alba ferebat 4:52 ut nunc nigra ferat contactu sanguinis arbor: 4:53 hoc placet; hanc, quoniam vulgaris fabula non est, 4:54 talibus orsa modis lana sua fila sequente: 4:55 'Pyramus et Thisbe, iuvenum pulcherrimus alter, 4:56 altera, quas Oriens habuit, praelata puellis, 4:57 contiguas tenuere domos, ubi dicitur altam 4:58 coctilibus muris cinxisse Semiramis urbem. 4:59 notitiam primosque gradus vicinia fecit, 4:60 tempore crevit amor; taedae quoque iure coissent, 4:61 sed vetuere patres: quod non potuere vetare, 4:62 ex aequo captis ardebant mentibus ambo. 4:63 conscius omnis abest; nutu signisque loquuntur, 4:64 quoque magis tegitur, tectus magis aestuat ignis. 4:65 fissus erat tenui rima, quam duxerat olim, 4:66 cum fieret, paries domui communis utrique. 4:67 id vitium nulli per saecula longa notatum-- 4:68 quid non sentit amor?--primi vidistis amantes 4:69 et vocis fecistis iter, tutaeque per illud 4:70 murmure blanditiae minimo transire solebant. 4:71 saepe, ubi constiterant hinc Thisbe, Pyramus illinc, 4:72 inque vices fuerat captatus anhelitus oris, 4:73 "invide" dicebant "paries, quid amantibus obstas? 4:74 quantum erat, ut sineres toto nos corpore iungi 4:75 aut, hoc si nimium est, vel ad oscula danda pateres? 4:76 nec sumus ingrati: tibi nos debere fatemur, 4:77 quod datus est verbis ad amicas transitus auris." 4:78 talia diversa nequiquam sede locuti 4:79 sub noctem dixere "vale" partique dedere 4:80 oscula quisque suae non pervenientia contra. 4:81 postera nocturnos Aurora removerat ignes, 4:82 solque pruinosas radiis siccaverat herbas: 4:83 ad solitum coiere locum. tum murmure parvo 4:84 multa prius questi statuunt, ut nocte silenti 4:85 fallere custodes foribusque excedere temptent, 4:86 cumque domo exierint, urbis quoque tecta relinquant, 4:87 neve sit errandum lato spatiantibus arvo, 4:88 conveniant ad busta Nini lateantque sub umbra 4:89 arboris: arbor ibi niveis uberrima pomis, 4:90 ardua morus, erat, gelido contermina fonti. 4:91 pacta placent; et lux, tarde discedere visa, 4:92 praecipitatur aquis, et aquis nox exit ab isdem. 4:93 'Callida per tenebras versato cardine Thisbe 4:94 egreditur fallitque suos adopertaque vultum 4:95 pervenit ad tumulum dictaque sub arbore sedit. 4:96 audacem faciebat amor. venit ecce recenti 4:97 caede leaena boum spumantis oblita rictus 4:98 depositura sitim vicini fontis in unda; 4:99 quam procul ad lunae radios Babylonia Thisbe 4:100 vidit et obscurum timido pede fugit in antrum, 4:101 dumque fugit, tergo velamina lapsa reliquit. 4:102 ut lea saeva sitim multa conpescuit unda, 4:103 dum redit in silvas, inventos forte sine ipsa 4:104 ore cruentato tenues laniavit amictus. 4:105 serius egressus vestigia vidit in alto 4:106 pulvere certa ferae totoque expalluit ore 4:107 Pyramus; ut vero vestem quoque sanguine tinctam 4:108 repperit, "una duos" inquit "nox perdet amantes, 4:109 e quibus illa fuit longa dignissima vita; 4:110 nostra nocens anima est. ego te, miseranda, peremi, 4:111 in loca plena metus qui iussi nocte venires 4:112 nec prior huc veni. nostrum divellite corpus 4:113 et scelerata fero consumite viscera morsu, 4:114 o quicumque sub hac habitatis rupe leones! 4:115 sed timidi est optare necem." velamina Thisbes 4:116 tollit et ad pactae secum fert arboris umbram, 4:117 utque dedit notae lacrimas, dedit oscula vesti, 4:118 "accipe nunc" inquit "nostri quoque sanguinis haustus!" 4:119 quoque erat accinctus, demisit in ilia ferrum, 4:120 nec mora, ferventi moriens e vulnere traxit. 4:121 ut iacuit resupinus humo, cruor emicat alte, 4:122 non aliter quam cum vitiato fistula plumbo 4:123 scinditur et tenui stridente foramine longas 4:124 eiaculatur aquas atque ictibus aera rumpit. 4:125 arborei fetus adspergine caedis in atram 4:126 vertuntur faciem, madefactaque sanguine radix 4:127 purpureo tinguit pendentia mora colore. 4:128 'Ecce metu nondum posito, ne fallat amantem, 4:129 illa redit iuvenemque oculis animoque requirit, 4:130 quantaque vitarit narrare pericula gestit; 4:131 utque locum et visa cognoscit in arbore formam, 4:132 sic facit incertam pomi color: haeret, an haec sit. 4:133 dum dubitat, tremebunda videt pulsare cruentum 4:134 membra solum, retroque pedem tulit, oraque buxo 4:135 pallidiora gerens exhorruit aequoris instar, 4:136 quod tremit, exigua cum summum stringitur aura. 4:137 sed postquam remorata suos cognovit amores, 4:138 percutit indignos claro plangore lacertos 4:139 et laniata comas amplexaque corpus amatum 4:140 vulnera supplevit lacrimis fletumque cruori 4:141 miscuit et gelidis in vultibus oscula figens 4:142 "Pyrame," clamavit, "quis te mihi casus ademit? 4:143 Pyrame, responde! tua te carissima Thisbe 4:144 nominat; exaudi vultusque attolle iacentes!" 4:145 ad nomen Thisbes oculos a morte gravatos 4:146 Pyramus erexit visaque recondidit illa. 4:147 'Quae postquam vestemque suam cognovit et ense 4:148 vidit ebur vacuum, "tua te manus" inquit "amorque 4:149 perdidit, infelix! est et mihi fortis in unum 4:150 hoc manus, est et amor: dabit hic in vulnera vires. 4:151 persequar extinctum letique miserrima dicar 4:152 causa comesque tui: quique a me morte revelli 4:153 heu sola poteras, poteris nec morte revelli. 4:154 hoc tamen amborum verbis estote rogati, 4:155 o multum miseri meus illiusque parentes, 4:156 ut, quos certus amor, quos hora novissima iunxit, 4:157 conponi tumulo non invideatis eodem; 4:158 at tu quae ramis arbor miserabile corpus 4:159 nunc tegis unius, mox es tectura duorum, 4:160 signa tene caedis pullosque et luctibus aptos 4:161 semper habe fetus, gemini monimenta cruoris." 4:162 dixit et aptato pectus mucrone sub imum 4:163 incubuit ferro, quod adhuc a caede tepebat. 4:164 vota tamen tetigere deos, tetigere parentes; 4:165 nam color in pomo est, ubi permaturuit, ater, 4:166 quodque rogis superest, una requiescit in urna.' 4:167 Desierat: mediumque fuit breve tempus, et orsa est 4:168 dicere Leuconoe: vocem tenuere sorores. 4:169 'hunc quoque, siderea qui temperat omnia luce, 4:170 cepit amor Solem: Solis referemus amores. 4:171 primus adulterium Veneris cum Marte putatur 4:172 hic vidisse deus; videt hic deus omnia primus. 4:173 indoluit facto Iunonigenaeque marito 4:174 furta tori furtique locum monstravit, at illi 4:175 et mens et quod opus fabrilis dextra tenebat 4:176 excidit: extemplo graciles ex aere catenas 4:177 retiaque et laqueos, quae lumina fallere possent, 4:178 elimat. non illud opus tenuissima vincant 4:179 stamina, non summo quae pendet aranea tigno; 4:180 utque levis tactus momentaque parva sequantur, 4:181 efficit et lecto circumdata collocat arte. 4:182 ut venere torum coniunx et adulter in unum, 4:183 arte viri vinclisque nova ratione paratis 4:184 in mediis ambo deprensi amplexibus haerent. 4:185 Lemnius extemplo valvas patefecit eburnas 4:186 inmisitque deos; illi iacuere ligati 4:187 turpiter, atque aliquis de dis non tristibus optat 4:188 sic fieri turpis; superi risere, diuque 4:189 haec fuit in toto notissima fabula caelo. 4:190 'Exigit indicii memorem Cythereia poenam 4:191 inque vices illum, tectos qui laesit amores, 4:192 laedit amore pari. quid nunc, Hyperione nate, 4:193 forma colorque tibi radiataque lumina prosunt? 4:194 nempe, tuis omnes qui terras ignibus uris, 4:195 ureris igne novo; quique omnia cernere debes, 4:196 Leucothoen spectas et virgine figis in una, 4:197 quos mundo debes, oculos. modo surgis Eoo 4:198 temperius caelo, modo serius incidis undis, 4:199 spectandique mora brumalis porrigis horas; 4:200 deficis interdum, vitiumque in lumina mentis 4:201 transit et obscurus mortalia pectora terres. 4:202 nec tibi quod lunae terris propioris imago 4:203 obstiterit, palles: facit hunc amor iste colorem. 4:204 diligis hanc unam, nec te Clymeneque Rhodosque 4:205 nec tenet Aeaeae genetrix pulcherrima Circes 4:206 quaeque tuos Clytie quamvis despecta petebat 4:207 concubitus ipsoque illo grave vulnus habebat 4:208 tempore: Leucothoe multarum oblivia fecit, 4:209 gentis odoriferae quam formosissima partu 4:210 edidit Eurynome; sed postquam filia crevit, 4:211 quam mater cunctas, tam matrem filia vicit. 4:212 rexit Achaemenias urbes pater Orchamus isque 4:213 septimus a prisco numeratur origine Belo. 4:214 'Axe sub Hesperio sunt pascua Solis equorum: 4:215 ambrosiam pro gramine habent; ea fessa diurnis 4:216 membra ministeriis nutrit reparatque labori. 4:217 dumque ibi quadrupedes caelestia pabula carpunt 4:218 noxque vicem peragit, thalamos deus intrat amatos, 4:219 versus in Eurynomes faciem genetricis, et inter 4:220 bis sex Leucothoen famulas ad lumina cernit 4:221 levia versato ducentem stamina fuso. 4:222 ergo ubi ceu mater carae dedit oscula natae, 4:223 "res" ait "arcana est: famulae, discedite neve 4:224 eripite arbitrium matri secreta loquendi." 4:225 paruerant, thalamoque deus sine teste relicto 4:226 "ille ego sum" dixit, "qui longum metior annum, 4:227 omnia qui video, per quem videt omnia tellus, 4:228 mundi oculus: mihi, crede, places." pavet illa, metuque 4:229 et colus et fusus digitis cecidere remissis. 4:230 ipse timor decuit. nec longius ille moratus 4:231 in veram rediit speciem solitumque nitorem; 4:232 at virgo quamvis inopino territa visu 4:233 victa nitore dei posita vim passa querella est. 4:234 'Invidit Clytie (neque enim moderatus in illa 4:235 Solis amor fuerat) stimulataque paelicis ira 4:236 vulgat adulterium diffamatamque parenti 4:237 indicat. ille ferox inmansuetusque precantem 4:238 tendentemque manus ad lumina Solis et "ille 4:239 vim tulit invitae" dicentem defodit alta 4:240 crudus humo tumulumque super gravis addit harenae. 4:241 dissipat hunc radiis Hyperione natus iterque 4:242 dat tibi, qua possis defossos promere vultus; 4:243 nec tu iam poteras enectum pondere terrae 4:244 tollere, nympha, caput corpusque exsangue iacebas: 4:245 nil illo fertur volucrum moderator equorum 4:246 post Phaethonteos vidisse dolentius ignes. 4:247 ille quidem gelidos radiorum viribus artus 4:248 si queat in vivum temptat revocare calorem; 4:249 sed quoniam tantis fatum conatibus obstat, 4:250 nectare odorato sparsit corpusque locumque 4:251 multaque praequestus "tanges tamen aethera" dixit. 4:252 protinus inbutum caelesti nectare corpus 4:253 delicuit terramque suo madefecit odore, 4:254 virgaque per glaebas sensim radicibus actis 4:255 turea surrexit tumulumque cacumine rupit. 4:256 'At Clytien, quamvis amor excusare dolorem 4:257 indiciumque dolor poterat, non amplius auctor 4:258 lucis adit Venerisque modum sibi fecit in illa. 4:259 tabuit ex illo dementer amoribus usa; 4:260 nympharum inpatiens et sub Iove nocte dieque 4:261 sedit humo nuda nudis incompta capillis, 4:262 perque novem luces expers undaeque cibique 4:263 rore mero lacrimisque suis ieiunia pavit 4:264 nec se movit humo; tantum spectabat euntis 4:265 ora dei vultusque suos flectebat ad illum. 4:266 membra ferunt haesisse solo, partemque coloris 4:267 luridus exsangues pallor convertit in herbas; 4:268 est in parte rubor violaeque simillimus ora 4:269 flos tegit. illa suum, quamvis radice tenetur, 4:270 vertitur ad Solem mutataque servat amorem.' 4:271 dixerat, et factum mirabile ceperat auris; 4:272 pars fieri potuisse negant, pars omnia veros 4:273 posse deos memorant: sed non est Bacchus in illis. 4:274 Poscitur Alcithoe, postquam siluere sorores. 4:275 quae radio stantis percurrens stamina telae 4:276 'vulgatos taceo' dixit 'pastoris amores 4:277 Daphnidis Idaei, quem nymphe paelicis ira 4:278 contulit in saxum: tantus dolor urit amantes; 4:279 nec loquor, ut quondam naturae iure novato 4:280 ambiguus fuerit modo vir, modo femina Sithon. 4:281 te quoque, nunc adamas, quondam fidissime parvo, 4:282 Celmi, Iovi largoque satos Curetas ab imbri 4:283 et Crocon in parvos versum cum Smilace flores 4:284 praetereo dulcique animos novitate tenebo. 4:285 'Unde sit infamis, quare male fortibus undis 4:286 Salmacis enervet tactosque remolliat artus, 4:287 discite. causa latet, vis est notissima fontis. 4:288 Mercurio puerum diva Cythereide natum 4:289 naides Idaeis enutrivere sub antris, 4:290 cuius erat facies, in qua materque paterque 4:291 cognosci possent; nomen quoque traxit ab illis. 4:292 is tria cum primum fecit quinquennia, montes 4:293 deseruit patrios Idaque altrice relicta 4:294 ignotis errare locis, ignota videre 4:295 flumina gaudebat, studio minuente laborem. 4:296 ille etiam Lycias urbes Lyciaeque propinquos 4:297 Caras adit: videt hic stagnum lucentis ad imum 4:298 usque solum lymphae; non illic canna palustris 4:299 nec steriles ulvae nec acuta cuspide iunci; 4:300 perspicuus liquor est; stagni tamen ultima vivo 4:301 caespite cinguntur semperque virentibus herbis. 4:302 nympha colit, sed nec venatibus apta nec arcus 4:303 flectere quae soleat nec quae contendere cursu, 4:304 solaque naiadum celeri non nota Dianae. 4:305 saepe suas illi fama est dixisse sorores 4:306 "Salmaci, vel iaculum vel pictas sume pharetras 4:307 et tua cum duris venatibus otia misce!" 4:308 nec iaculum sumit nec pictas illa pharetras, 4:309 nec sua cum duris venatibus otia miscet, 4:310 sed modo fonte suo formosos perluit artus, 4:311 saepe Cytoriaco deducit pectine crines 4:312 et, quid se deceat, spectatas consulit undas; 4:313 nunc perlucenti circumdata corpus amictu 4:314 mollibus aut foliis aut mollibus incubat herbis, 4:315 saepe legit flores. et tum quoque forte legebat, 4:316 cum puerum vidit visumque optavit habere. 4:317 'Nec tamen ante adiit, etsi properabat adire, 4:318 quam se conposuit, quam circumspexit amictus 4:319 et finxit vultum et meruit formosa videri. 4:320 tunc sic orsa loqui: "puer o dignissime credi 4:321 esse deus, seu tu deus es, potes esse Cupido, 4:322 sive es mortalis, qui te genuere, beati, 4:323 et frater felix, et fortunata profecto, 4:324 si qua tibi soror est, et quae dedit ubera nutrix; 4:325 sed longe cunctis longeque beatior illa, 4:326 si qua tibi sponsa est, si quam dignabere taeda. 4:327 haec tibi sive aliqua est, mea sit furtiva voluptas, 4:328 seu nulla est, ego sim, thalamumque ineamus eundem." 4:329 nais ab his tacuit. pueri rubor ora notavit; 4:330 nescit, enim, quid amor; sed et erubuisse decebat: 4:331 hic color aprica pendentibus arbore pomis 4:332 aut ebori tincto est aut sub candore rubenti, 4:333 cum frustra resonant aera auxiliaria, lunae. 4:334 poscenti nymphae sine fine sororia saltem 4:335 oscula iamque manus ad eburnea colla ferenti 4:336 "desinis, an fugio tecumque" ait "ista relinquo?" 4:337 Salmacis extimuit "loca" que "haec tibi libera trado, 4:338 hospes" ait simulatque gradu discedere verso, 4:339 tum quoque respiciens, fruticumque recondita silva 4:340 delituit flexuque genu submisit; at ille, 4:341 scilicet ut vacuis et inobservatus in herbis, 4:342 huc it et hinc illuc et in adludentibus undis 4:343 summa pedum taloque tenus vestigia tinguit; 4:344 nec mora, temperie blandarum captus aquarum 4:345 mollia de tenero velamina corpore ponit. 4:346 tum vero placuit, nudaeque cupidine formae 4:347 Salmacis exarsit; flagrant quoque lumina nymphae, 4:348 non aliter quam cum puro nitidissimus orbe 4:349 opposita speculi referitur imagine Phoebus; 4:350 vixque moram patitur, vix iam sua gaudia differt, 4:351 iam cupit amplecti, iam se male continet amens. 4:352 ille cavis velox adplauso corpore palmis 4:353 desilit in latices alternaque bracchia ducens 4:354 in liquidis translucet aquis, ut eburnea si quis 4:355 signa tegat claro vel candida lilia vitro. 4:356 "vicimus et meus est" exclamat nais, et omni 4:357 veste procul iacta mediis inmittitur undis, 4:358 pugnantemque tenet, luctantiaque oscula carpit, 4:359 subiectatque manus, invitaque pectora tangit, 4:360 et nunc hac iuveni, nunc circumfunditur illac; 4:361 denique nitentem contra elabique volentem 4:362 inplicat ut serpens, quam regia sustinet ales 4:363 sublimemque rapit: pendens caput illa pedesque 4:364 adligat et cauda spatiantes inplicat alas; 4:365 utve solent hederae longos intexere truncos, 4:366 utque sub aequoribus deprensum polypus hostem 4:367 continet ex omni dimissis parte flagellis. 4:368 perstat Atlantiades sperataque gaudia nymphae 4:369 denegat; illa premit commissaque corpore toto 4:370 sicut inhaerebat, "pugnes licet, inprobe," dixit, 4:371 "non tamen effugies. ita, di, iubeatis, et istum 4:372 nulla dies a me nec me deducat ab isto." 4:373 vota suos habuere deos; nam mixta duorum 4:374 corpora iunguntur, faciesque inducitur illis 4:375 una. velut, si quis conducat cortice ramos, 4:376 crescendo iungi pariterque adolescere cernit, 4:377 sic ubi conplexu coierunt membra tenaci, 4:378 nec duo sunt et forma duplex, nec femina dici 4:379 nec puer ut possit, neutrumque et utrumque videntur. 4:380 'Ergo ubi se liquidas, quo vir descenderat, undas 4:381 semimarem fecisse videt mollitaque in illis 4:382 membra, manus tendens, sed iam non voce virili 4:383 Hermaphroditus ait: "nato date munera vestro, 4:384 et pater et genetrix, amborum nomen habenti: 4:385 quisquis in hos fontes vir venerit, exeat inde 4:386 semivir et tactis subito mollescat in undis!" 4:387 motus uterque parens nati rata verba biformis 4:388 fecit et incesto fontem medicamine tinxit.' 4:389 Finis erat dictis, et adhuc Minyeia proles 4:390 urguet opus spernitque deum festumque profanat, 4:391 tympana cum subito non adparentia raucis 4:392 obstrepuere sonis, et adunco tibia cornu 4:393 tinnulaque aera sonant; redolent murraeque crocique, 4:394 resque fide maior, coepere virescere telae 4:395 inque hederae faciem pendens frondescere vestis; 4:396 pars abit in vites, et quae modo fila fuerunt, 4:397 palmite mutantur; de stamine pampinus exit; 4:398 purpura fulgorem pictis adcommodat uvis. 4:399 iamque dies exactus erat, tempusque subibat, 4:400 quod tu nec tenebras nec possis dicere lucem, 4:401 sed cum luce tamen dubiae confinia noctis: 4:402 tecta repente quati pinguesque ardere videntur 4:403 lampades et rutilis conlucere ignibus aedes 4:404 falsaque saevarum simulacra ululare ferarum, 4:405 fumida iamdudum latitant per tecta sorores 4:406 diversaeque locis ignes ac lumina vitant, 4:407 dumque petunt tenebras, parvos membrana per artus 4:408 porrigitur tenuique includit bracchia pinna; 4:409 nec qua perdiderint veterem ratione figuram, 4:410 scire sinunt tenebrae: non illas pluma levavit, 4:411 sustinuere tamen se perlucentibus alis 4:412 conataeque loqui minimam et pro corpore vocem 4:413 emittunt peraguntque levi stridore querellas. 4:414 tectaque, non silvas celebrant lucemque perosae 4:415 nocte volant seroque tenent a vespere nomen. 4:416 Tum vero totis Bacchi memorabile Thebis 4:417 numen erat, magnasque novi matertera vires 4:418 narrat ubique dei de totque sororibus expers 4:419 una doloris erat, nisi quem fecere sorores: 4:420 adspicit hanc natis thalamoque Athamantis habentem 4:421 sublimes animos et alumno numine Iuno 4:422 nec tulit et secum: 'potuit de paelice natus 4:423 vertere Maeonios pelagoque inmergere nautas 4:424 et laceranda suae nati dare viscera matri 4:425 et triplices operire novis Minyeidas alis: 4:426 nil poterit Iuno nisi inultos flere dolores? 4:427 idque mihi satis est? haec una potentia nostra est? 4:428 ipse docet, quid agam (fas est et ab hoste doceri), 4:429 quidque furor valeat, Penthea caede satisque 4:430 ac super ostendit: cur non stimuletur eatque 4:431 per cognata suis exempla furoribus Ino?' 4:432 Est via declivis funesta nubila taxo: 4:433 ducit ad infernas per muta silentia sedes; 4:434 Styx nebulas exhalat iners, umbraeque recentes 4:435 descendunt illac simulacraque functa sepulcris: 4:436 pallor hiemsque tenent late loca senta, novique, 4:437 qua sit iter, manes, Stygiam quod ducat ad urbem, 4:438 ignorant, ubi sit nigri fera regia Ditis. 4:439 mille capax aditus et apertas undique portas 4:440 urbs habet, utque fretum de tota flumina terra, 4:441 sic omnes animas locus accipit ille nec ulli 4:442 exiguus populo est turbamve accedere sentit. 4:443 errant exsangues sine corpore at ossibus umbrae, 4:444 parsque forum celebrant, pars imi tecta tyranni, 4:445 pars aliquas artes, antiquae imitamina vitae. 4:446 [exercent, aliam partem sua poena coercet.] 4:447 Sustinet ire illuc caelesti sede relicta 4:448 (tantum odiis iraeque dabat) Saturnia Iuno; 4:449 quo simul intravit sacroque a corpore pressum 4:450 ingemuit limen, tria Cerberus extulit ora 4:451 et tres latratus semel edidit; illa sorores 4:452 Nocte vocat genitas, grave et inplacabile numen: 4:453 carceris ante fores clausas adamante sedebant 4:454 deque suis atros pectebant crinibus angues. 4:455 quam simul agnorunt inter caliginis umbras, 4:456 surrexere deae; sedes scelerata vocatur: 4:457 viscera praebebat Tityos lanianda novemque 4:458 iugeribus distentus erat; tibi, Tantale, nullae 4:459 deprenduntur aquae, quaeque inminet, effugit arbor; 4:460 aut petis aut urgues rediturum, Sisyphe, saxum; 4:461 volvitur Ixion et se sequiturque fugitque, 4:462 molirique suis letum patruelibus ausae 4:463 adsiduae repetunt, quas perdant, Belides undas. 4:464 Quos omnes acie postquam Saturnia torva 4:465 vidit et ante omnes Ixiona, rursus ab illo 4:466 Sisyphon adspiciens 'cur hic e fratribus' inquit 4:467 'perpetuas patitur poenas, Athamanta superbum 4:468 regia dives habet, qui me cum coniuge semper 4:469 sprevit?' et exponit causas odiique viaeque, 4:470 quidque velit: quod vellet, erat, ne regia Cadmi 4:471 staret, et in facinus traherent Athamanta sorores. 4:472 imperium, promissa, preces confundit in unum 4:473 sollicitatque deas: sic haec Iunone locuta, 4:474 Tisiphone canos, ut erat, turbata capillos 4:475 movit et obstantes reiecit ab ore colubras 4:476 atque ita 'non longis opus est ambagibus,' inquit; 4:477 'facta puta, quaecumque iubes; inamabile regnum 4:478 desere teque refer caeli melioris ad auras.' 4:479 laeta redit Iuno, quam caelum intrare parantem 4:480 roratis lustravit aquis Thaumantias Iris. 4:481 Nec mora, Tisiphone madefactam sanguine sumit 4:482 inportuna facem, fluidoque cruore rubentem 4:483 induitur pallam, tortoque incingitur angue 4:484 egrediturque domo. Luctus comitatur euntem 4:485 et Pavor et Terror trepidoque Insania vultu. 4:486 limine constiterat: postes tremuisse feruntur 4:487 Aeolii pallorque fores infecit acernas 4:488 solque locum fugit. monstris est territa coniunx, 4:489 territus est Athamas, tectoque exire parabant: 4:490 obstitit infelix aditumque obsedit Erinys, 4:491 nexaque vipereis distendens bracchia nodis 4:492 caesariem excussit: motae sonuere colubrae, 4:493 parsque iacent umeris, pars circum pectora lapsae 4:494 sibila dant saniemque vomunt linguisque coruscant. 4:495 inde duos mediis abrumpit crinibus angues 4:496 pestiferaque manu raptos inmisit, at illi 4:497 Inoosque sinus Athamanteosque pererrant 4:498 inspirantque graves animas; nec vulnera membris 4:499 ulla ferunt: mens est, quae diros sentiat ictus. 4:500 attulerat secum liquidi quoque monstra veneni, 4:501 oris Cerberei spumas et virus Echidnae 4:502 erroresque vagos caecaeque oblivia mentis 4:503 et scelus et lacrimas rabiemque et caedis amorem, 4:504 omnia trita simul, quae sanguine mixta recenti 4:505 coxerat aere cavo viridi versata cicuta; 4:506 dumque pavent illi, vergit furiale venenum 4:507 pectus in amborum praecordiaque intima movit. 4:508 tum face iactata per eundem saepius orbem 4:509 consequitur motis velociter ignibus ignes. 4:510 sic victrix iussique potens ad inania magni 4:511 regna redit Ditis sumptumque recingitur anguem. 4:512 Protinus Aeolides media furibundus in aula 4:513 clamat 'io, comites, his retia tendite silvis! 4:514 hic modo cum gemina visa est mihi prole leaena' 4:515 utque ferae sequitur vestigia coniugis amens 4:516 deque sinu matris ridentem et parva Learchum 4:517 bracchia tendentem rapit et bis terque per auras 4:518 more rotat fundae rigidoque infantia saxo 4:519 discutit ora ferox; tum denique concita mater, 4:520 seu dolor hoc fecit seu sparsi causa veneni, 4:521 exululat passisque fugit male sana capillis 4:522 teque ferens parvum nudis, Melicerta, lacertis 4:523 'euhoe Bacche' sonat: Bacchi sub nomine Iuno 4:524 risit et 'hos usus praestet tibi' dixit 'alumnus!' 4:525 inminet aequoribus scopulus: pars ima cavatur 4:526 fluctibus et tectas defendit ab imbribus undas, 4:527 summa riget frontemque in apertum porrigit aequor; 4:528 occupat hunc (vires insania fecerat) Ino 4:529 seque super pontum nullo tardata timore 4:530 mittit onusque suum; percussa recanduit unda. 4:531 At Venus, inmeritae neptis miserata labores, 4:532 sic patruo blandita suo est 'o numen aquarum, 4:533 proxima cui caelo cessit, Neptune, potestas, 4:534 magna quidem posco, sed tu miserere meorum, 4:535 iactari quos cernis in Ionio inmenso, 4:536 et dis adde tuis. aliqua et mihi gratia ponto est, 4:537 si tamen in medio quondam concreta profundo 4:538 spuma fui Graiumque manet mihi nomen ab illa.' 4:539 adnuit oranti Neptunus et abstulit illis, 4:540 quod mortale fuit, maiestatemque verendam 4:541 inposuit nomenque simul faciemque novavit 4:542 Leucothoeque deum cum matre Palaemona dixit. 4:543 Sidoniae comites, quantum valuere secutae 4:544 signa pedum, primo videre novissima saxo; 4:545 nec dubium de morte ratae Cadmeida palmis 4:546 deplanxere domum scissae cum veste capillos, 4:547 utque parum iustae nimiumque in paelice saevae 4:548 invidiam fecere deae. convicia Iuno 4:549 non tulit et 'faciam vos ipsas maxima' dixit 4:550 'saevitiae monimenta meae'; res dicta secuta est. 4:551 nam quae praecipue fuerat pia, 'persequar' inquit 4:552 'in freta reginam' saltumque datura moveri 4:553 haud usquam potuit scopuloque adfixa cohaesit; 4:554 altera, dum solito temptat plangore ferire 4:555 pectora, temptatos sensit riguisse lacertos; 4:556 illa, manus ut forte tetenderat in maris undas; 4:557 saxea facta manus in easdem porrigit undas; 4:558 huius, ut arreptum laniabat vertice crinem, 4:559 duratos subito digitos in crine videres: 4:560 quo quaeque in gestu deprensa est, haesit in illo. 4:561 pars volucres factae, quae nunc quoque gurgite in illo 4:562 aequora destringunt summis Ismenides alis. 4:563 Nescit Agenorides natam parvumque nepotem 4:564 aequoris esse deos; luctu serieque malorum 4:565 victus et ostentis, quae plurima viderat, exit 4:566 conditor urbe sua, tamquam fortuna locorum, 4:567 non sua se premeret, longisque erroribus actus 4:568 contigit Illyricos profuga cum coniuge fines. 4:569 iamque malis annisque graves dum prima retractant 4:570 fata domus releguntque suos sermone labores, 4:571 'num sacer ille mea traiectus cuspide serpens' 4:572 Cadmus ait 'fuerat, tum cum Sidone profectus 4:573 vipereos sparsi per humum, nova semina, dentes? 4:574 quem si cura deum tam certa vindicat ira, 4:575 ipse precor serpens in longam porrigar alvum.' 4:576 dixit, et ut serpens in longam tenditur alvum 4:577 durataeque cuti squamas increscere sentit 4:578 nigraque caeruleis variari corpora guttis 4:579 in pectusque cadit pronus, commissaque in unum 4:580 paulatim tereti tenuantur acumine crura. 4:581 bracchia iam restant: quae restant bracchia tendit 4:582 et lacrimis per adhuc humana fluentibus ora 4:583 'accede, o coniunx, accede, miserrima' dixit, 4:584 'dumque aliquid superest de me, me tange manumque 4:585 accipe, dum manus est, dum non totum occupat anguis.' 4:586 ille quidem vult plura loqui, sed lingua repente 4:587 in partes est fissa duas, nec verba volenti 4:588 sufficiunt, quotiensque aliquos parat edere questus, 4:589 sibilat: hanc illi vocem natura reliquit. 4:590 nuda manu feriens exclamat pectora coniunx: 4:591 'Cadme, mane teque, infelix, his exue monstris! 4:592 Cadme, quid hoc? ubi pes, ubi sunt umerique manusque 4:593 et color et facies et, dum loquor, omnia? cur non 4:594 me quoque, caelestes, in eandem vertitis anguem?' 4:595 dixerat, ille suae lambebat coniugis ora 4:596 inque sinus caros, veluti cognosceret, ibat 4:597 et dabat amplexus adsuetaque colla petebat. 4:598 quisquis adest (aderant comites), terretur; at illa 4:599 lubrica permulcet cristati colla draconis, 4:600 et subito duo sunt iunctoque volumine serpunt, 4:601 donec in adpositi nemoris subiere latebras, 4:602 nunc quoque nec fugiunt hominem nec vulnere laedunt 4:603 quidque prius fuerint, placidi meminere dracones. 4:604 Sed tamen ambobus versae solacia formae 4:605 magna nepos dederat, quem debellata colebat 4:606 India, quem positis celebrabat Achai+a templis; 4:607 solus Abantiades ab origine cretus eadem 4:608 Acrisius superest, qui moenibus arceat urbis 4:609 Argolicae contraque deum ferat arma genusque 4:610 non putet esse Iovis: neque enim Iovis esse putabat 4:611 Persea, quem pluvio Danae conceperat auro. 4:612 mox tamen Acrisium (tanta est praesentia veri) 4:613 tam violasse deum quam non agnosse nepotem 4:614 paenitet: inpositus iam caelo est alter, at alter 4:615 viperei referens spolium memorabile monstri 4:616 aera carpebat tenerum stridentibus alis, 4:617 cumque super Libycas victor penderet harenas, 4:618 Gorgonei capitis guttae cecidere cruentae; 4:619 quas humus exceptas varios animavit in angues, 4:620 unde frequens illa est infestaque terra colubris. 4:621 Inde per inmensum ventis discordibus actus 4:622 nunc huc, nunc illuc exemplo nubis aquosae 4:623 fertur et ex alto seductas aethere longe 4:624 despectat terras totumque supervolat orbem. 4:625 ter gelidas Arctos, ter Cancri bracchia vidit, 4:626 saepe sub occasus, saepe est ablatus in ortus, 4:627 iamque cadente die, veritus se credere nocti, 4:628 constitit Hesperio, regnis Atlantis, in orbe 4:629 exiguamque petit requiem, dum Lucifer ignes 4:630 evocet Aurorae, currus Aurora diurnos. 4:631 hic hominum cunctos ingenti corpore praestans 4:632 Iapetionides Atlas fuit: ultima tellus 4:633 rege sub hoc et pontus erat, qui Solis anhelis 4:634 aequora subdit equis et fessos excipit axes. 4:635 mille greges illi totidemque armenta per herbas 4:636 errabant, et humum vicinia nulla premebat; 4:637 arboreae frondes auro radiante nitentes 4:638 ex auro ramos, ex auro poma tegebant. 4:639 'hospes' ait Perseus illi, 'seu gloria tangit 4:640 te generis magni, generis mihi Iuppiter auctor; 4:641 sive es mirator rerum, mirabere nostras; 4:642 hospitium requiemque peto.' memor ille vetustae 4:643 sortis erat; Themis hanc dederat Parnasia sortem: 4:644 'tempus, Atlas, veniet, tua quo spoliabitur auro 4:645 arbor, et hunc praedae titulum Iove natus habebit.' 4:646 id metuens solidis pomaria clauserat Atlas 4:647 moenibus et vasto dederat servanda draconi 4:648 arcebatque suis externos finibus omnes. 4:649 huic quoque 'vade procul, ne longe gloria rerum, 4:650 quam mentiris' ait, 'longe tibi Iuppiter absit!' 4:651 vimque minis addit manibusque expellere temptat 4:652 cunctantem et placidis miscentem fortia dictis. 4:653 viribus inferior (quis enim par esset Atlantis 4:654 viribus?) 'at, quoniam parvi tibi gratia nostra est, 4:655 accipe munus!' ait laevaque a parte Medusae 4:656 ipse retro versus squalentia protulit ora. 4:657 quantus erat, mons factus Atlas: nam barba comaeque 4:658 in silvas abeunt, iuga sunt umerique manusque, 4:659 quod caput ante fuit, summo est in monte cacumen, 4:660 ossa lapis fiunt; tum partes altus in omnes 4:661 crevit in inmensum (sic, di, statuistis) et omne 4:662 cum tot sideribus caelum requievit in illo. 4:663 Clauserat Hippotades Aetnaeo carcere ventos, 4:664 admonitorque operum caelo clarissimus alto 4:665 Lucifer ortus erat: pennis ligat ille resumptis 4:666 parte ab utraque pedes teloque accingitur unco 4:667 et liquidum motis talaribus aera findit. 4:668 gentibus innumeris circumque infraque relictis 4:669 Aethiopum populos Cepheaque conspicit arva. 4:670 illic inmeritam maternae pendere linguae 4:671 Andromedan poenas iniustus iusserat Ammon; 4:672 quam simul ad duras religatam bracchia cautes 4:673 vidit Abantiades, nisi quod levis aura capillos 4:674 moverat et tepido manabant lumina fletu, 4:675 marmoreum ratus esset opus; trahit inscius ignes 4:676 et stupet et visae correptus imagine formae 4:677 paene suas quatere est oblitus in aere pennas. 4:678 ut stetit, 'o' dixit 'non istis digna catenis, 4:679 sed quibus inter se cupidi iunguntur amantes, 4:680 pande requirenti nomen terraeque tuumque, 4:681 et cur vincla geras.' primo silet illa nec audet 4:682 adpellare virum virgo, manibusque modestos 4:683 celasset vultus, si non religata fuisset; 4:684 lumina, quod potuit, lacrimis inplevit obortis. 4:685 saepius instanti, sua ne delicta fateri 4:686 nolle videretur, nomen terraeque suumque, 4:687 quantaque maternae fuerit fiducia formae, 4:688 indicat, et nondum memoratis omnibus unda 4:689 insonuit, veniensque inmenso belua ponto 4:690 inminet et latum sub pectore possidet aequor. 4:691 conclamat virgo: genitor lugubris et una 4:692 mater adest, ambo miseri, sed iustius illa, 4:693 nec secum auxilium, sed dignos tempore fletus 4:694 plangoremque ferunt vinctoque in corpore adhaerent, 4:695 cum sic hospes ait 'lacrimarum longa manere 4:696 tempora vos poterunt, ad opem brevis hora ferendam est. 4:697 hanc ego si peterem Perseus Iove natus et illa, 4:698 quam clausam inplevit fecundo Iuppiter auro, 4:699 Gorgonis anguicomae Perseus superator et alis 4:700 aerias ausus iactatis ire per auras, 4:701 praeferrer cunctis certe gener; addere tantis 4:702 dotibus et meritum, faveant modo numina, tempto: 4:703 ut mea sit servata mea virtute, paciscor.' 4:704 accipiunt legem (quis enim dubitaret?) et orant 4:705 promittuntque super regnum dotale parentes. 4:706 Ecce, velut navis praefixo concita rostro 4:707 sulcat aquas iuvenum sudantibus acta lacertis, 4:708 sic fera dimotis inpulsu pectoris undis; 4:709 tantum aberat scopulis, quantum Balearica torto 4:710 funda potest plumbo medii transmittere caeli, 4:711 cum subito iuvenis pedibus tellure repulsa 4:712 arduus in nubes abiit: ut in aequore summo 4:713 umbra viri visa est, visam fera saevit in umbram, 4:714 utque Iovis praepes, vacuo cum vidit in arvo 4:715 praebentem Phoebo liventia terga draconem, 4:716 occupat aversum, neu saeva retorqueat ora, 4:717 squamigeris avidos figit cervicibus ungues, 4:718 sic celeri missus praeceps per inane volatu 4:719 terga ferae pressit dextroque frementis in armo 4:720 Inachides ferrum curvo tenus abdidit hamo. 4:721 vulnere laesa gravi modo se sublimis in auras 4:722 attollit, modo subdit aquis, modo more ferocis 4:723 versat apri, quem turba canum circumsona terret. 4:724 ille avidos morsus velocibus effugit alis 4:725 quaque patet, nunc terga cavis super obsita conchis, 4:726 nunc laterum costas, nunc qua tenuissima cauda 4:727 desinit in piscem, falcato verberat ense; 4:728 belua puniceo mixtos cum sanguine fluctus 4:729 ore vomit: maduere graves adspergine pennae. 4:730 nec bibulis ultra Perseus talaribus ausus 4:731 credere conspexit scopulum, qui vertice summo 4:732 stantibus exstat aquis, operitur ab aequore moto. 4:733 nixus eo rupisque tenens iuga prima sinistra 4:734 ter quater exegit repetita per ilia ferrum. 4:735 litora cum plausu clamor superasque deorum 4:736 inplevere domos: gaudent generumque salutant 4:737 auxiliumque domus servatoremque fatentur 4:738 Cassiope Cepheusque pater; resoluta catenis 4:739 incedit virgo, pretiumque et causa laboris. 4:740 ipse manus hausta victrices abluit unda, 4:741 anguiferumque caput dura ne laedat harena, 4:742 mollit humum foliis natasque sub aequore virgas 4:743 sternit et inponit Phorcynidos ora Medusae. 4:744 virga recens bibulaque etiamnum viva medulla 4:745 vim rapuit monstri tactuque induruit huius 4:746 percepitque novum ramis et fronde rigorem. 4:747 at pelagi nymphae factum mirabile temptant 4:748 pluribus in virgis et idem contingere gaudent 4:749 seminaque ex illis iterant iactata per undas: 4:750 nunc quoque curaliis eadem natura remansit, 4:751 duritiam tacto capiant ut ab aere quodque 4:752 vimen in aequore erat, fiat super aequora saxum. 4:753 Dis tribus ille focos totidem de caespite ponit, 4:754 laevum Mercurio, dextrum tibi, bellica virgo, 4:755 ara Iovis media est; mactatur vacca Minervae, 4:756 alipedi vitulus, taurus tibi, summe deorum. 4:757 protinus Andromedan et tanti praemia facti 4:758 indotata rapit; taedas Hymenaeus Amorque 4:759 praecutiunt; largis satiantur odoribus ignes, 4:760 sertaque dependent tectis et ubique lyraeque 4:761 tibiaque et cantus, animi felicia laeti 4:762 argumenta, sonant; reseratis aurea valvis 4:763 atria tota patent, pulchroque instructa paratu 4:764 Cepheni proceres ineunt convivia regis. 4:765 Postquam epulis functi generosi munere Bacchi 4:766 diffudere animos, cultusque genusque locorum 4:767 quaerit Lyncides moresque animumque virorum; 4:768 qui simul edocuit, 'nunc, o fortissime,' dixit 4:769 'fare, precor, Perseu, quanta virtute quibusque 4:770 artibus abstuleris crinita draconibus ora!' 4:771 narrat Agenorides gelido sub Atlante iacentem 4:772 esse locum solidae tutum munimine molis; 4:773 cuius in introitu geminas habitasse sorores 4:774 Phorcidas unius partitas luminis usum; 4:775 id se sollerti furtim, dum traditur, astu 4:776 supposita cepisse manu perque abdita longe 4:777 deviaque et silvis horrentia saxa fragosis 4:778 Gorgoneas tetigisse domos passimque per agros 4:779 perque vias vidisse hominum simulacra ferarumque 4:780 in silicem ex ipsis visa conversa Medusa. 4:781 se tamen horrendae clipei, quem laeva gerebat, 4:782 aere repercusso formam adspexisse Medusae, 4:783 dumque gravis somnus colubrasque ipsamque tenebat, 4:784 eripuisse caput collo; pennisque fugacem 4:785 Pegason et fratrem matris de sanguine natos. 4:786 Addidit et longi non falsa pericula cursus, 4:787 quae freta, quas terras sub se vidisset ab alto 4:788 et quae iactatis tetigisset sidera pennis; 4:789 ante exspectatum tacuit tamen. excipit unus 4:790 ex numero procerum quaerens, cur sola sororum 4:791 gesserit alternis inmixtos crinibus angues. 4:792 hospes ait: 'quoniam scitaris digna relatu, 4:793 accipe quaesiti causam. clarissima forma 4:794 multorumque fuit spes invidiosa procorum 4:795 illa, nec in tota conspectior ulla capillis 4:796 pars fuit: inveni, qui se vidisse referret. 4:797 hanc pelagi rector templo vitiasse Minervae 4:798 dicitur: aversa est et castos aegide vultus 4:799 nata Iovis texit, neve hoc inpune fuisset, 4:800 Gorgoneum crinem turpes mutavit in hydros. 4:801 nunc quoque, ut attonitos formidine terreat hostes, 4:802 pectore in adverso, quos fecit, sustinet angues.' Metamorphoseon Liber V 5:1 Dumque ea Cephenum medio Danaeius heros 5:2 agmine commemorat, fremida regalia turba 5:3 atria conplentur, nec coniugialia festa 5:4 qui canat est clamor, sed qui fera nuntiet arma; 5:5 inque repentinos convivia versa tumultus 5:6 adsimilare freto possis, quod saeva quietum 5:7 ventorum rabies motis exasperat undis. 5:8 primus in his Phineus, belli temerarius auctor, 5:9 fraxineam quatiens aeratae cuspidis hastam 5:10 'en' ait, 'en adsum praereptae coniugis ultor; 5:11 nec mihi te pennae nec falsum versus in aurum 5:12 Iuppiter eripiet!' conanti mittere Cepheus 5:13 'quid facis?' exclamat, 'quae te, germane, furentem 5:14 mens agit in facinus? meritisne haec gratia tantis 5:15 redditur? hac vitam servatae dote rependis? 5:16 quam tibi non Perseus, verum si quaeris, ademit, 5:17 sed grave Nereidum numen, sed corniger Ammon, 5:18 sed quae visceribus veniebat belua ponti 5:19 exsaturanda meis; illo tibi tempore rapta est, 5:20 quo peritura fuit, nisi si, crudelis, id ipsum 5:21 exigis, ut pereat, luctuque levabere nostro. 5:22 scilicet haud satis est, quod te spectante revincta est 5:23 et nullam quod opem patruus sponsusve tulisti; 5:24 insuper, a quoquam quod sit servata, dolebis 5:25 praemiaque eripies? quae si tibi magna videntur, 5:26 ex illis scopulis, ubi erant adfixa, petisses. 5:27 nunc sine, qui petiit, per quem haec non orba senectus, 5:28 ferre, quod et meritis et voce est pactus, eumque 5:29 non tibi, sed certae praelatum intellege morti.' 5:30 Ille nihil contra, sed et hunc et Persea vultu 5:31 alterno spectans petat hunc ignorat an illum: 5:32 cunctatusque brevi contortam viribus hastam, 5:33 quantas ira dabat, nequiquam in Persea misit. 5:34 ut stetit illa toro, stratis tum denique Perseus 5:35 exsiluit teloque ferox inimica remisso 5:36 pectora rupisset, nisi post altaria Phineus 5:37 isset: et (indignum) scelerato profuit ara. 5:38 fronte tamen Rhoeti non inrita cuspis adhaesit, 5:39 qui postquam cecidit ferrumque ex osse revulsum est 5:40 calcitrat et positas adspergit sanguine mensas. 5:41 tum vero indomitas ardescit vulgus in iras, 5:42 telaque coniciunt, et sunt, qui Cephea dicunt 5:43 cum genero debere mori; sed limine tecti 5:44 exierat Cepheus testatus iusque fidemque 5:45 hospitiique deos, ea se prohibente moveri. 5:46 bellica Pallas adest et protegit aegide fratrem 5:47 datque animos. 5:48 Erat Indus Athis, quem flumine Gange 5:49 edita Limnaee vitreis peperisse sub undis 5:50 creditur, egregius forma, quam divite cultu 5:51 augebat, bis adhuc octonis integer annis, 5:52 indutus chlamydem Tyriam, quam limbus obibat 5:53 aureus; ornabant aurata monilia collum 5:54 et madidos murra curvum crinale capillos; 5:55 ille quidem iaculo quamvis distantia misso 5:56 figere doctus erat, sed tendere doctior arcus. 5:57 tum quoque lenta manu flectentem cornua Perseus 5:58 stipite, qui media positus fumabat in ara, 5:59 perculit et fractis confudit in ossibus ora. 5:60 Hunc ubi laudatos iactantem in sanguine vultus 5:61 Assyrius vidit Lycabas, iunctissimus illi 5:62 et comes et veri non dissimulator amoris, 5:63 postquam exhalantem sub acerbo vulnere vitam 5:64 deploravit Athin, quos ille tetenderat arcus 5:65 arripit et 'mecum tibi sint certamina!' dixit; 5:66 'nec longum pueri fato laetabere, quo plus 5:67 invidiae quam laudis habes.' haec omnia nondum 5:68 dixerat: emicuit nervo penetrabile telum 5:69 vitatumque tamen sinuosa veste pependit. 5:70 vertit in hunc harpen spectatam caede Medusae 5:71 Acrisioniades adigitque in pectus; at ille 5:72 iam moriens oculis sub nocte natantibus atra 5:73 circumspexit Athin seque adclinavit ad illum 5:74 et tulit ad manes iunctae solacia mortis. 5:75 Ecce Syenites, genitus Metione, Phorbas 5:76 et Libys Amphimedon, avidi committere pugman, 5:77 sanguine, quo late tellus madefacta tepebat, 5:78 conciderant lapsi; surgentibus obstitit ensis, 5:79 alterius costis, iugulo Phorbantis adactus. 5:80 At non Actoriden Erytum, cui lata bipennis 5:81 telum erat, hamato Perseus petit ense, sed altis 5:82 exstantem signis multaeque in pondere massae 5:83 ingentem manibus tollit cratera duabus 5:84 infligitque viro; rutilum vomit ille cruorem 5:85 et resupinus humum moribundo vertice pulsat. 5:86 inde Semiramio Polydegmona sanguine cretum 5:87 Caucasiumque Abarin Sperchionidenque Lycetum 5:88 intonsumque comas Helicen Phlegyanque Clytumque 5:89 sternit et exstructos morientum calcat acervos. 5:90 Nec Phineus ausus concurrere comminus hosti 5:91 intorquet iaculum, quod detulit error in Idan, 5:92 expertem frustra belli et neutra arma secutum. 5:93 ille tuens oculis inmitem Phinea torvis 5:94 'quandoquidem in partes' ait 'abstrahor, accipe, Phineu, 5:95 quem fecisti, hostem pensaque hoc vulnere vulnus!' 5:96 iamque remissurus tractum de corpore telum 5:97 sanguine defectos cecidit conlapsus in artus. 5:98 Tum quoque Cephenum post regem primus Hodites 5:99 ense iacet Clymeni, Prothoenora percutit Hypseus, 5:100 Hypsea Lyncides. fuit et grandaevus in illis 5:101 Emathion, aequi cultor timidusque deorum, 5:102 qui, quoniam prohibent anni bellare, loquendo 5:103 pugnat et incessit scelerataque devovet arma; 5:104 huic Chromis amplexo tremulis altaria palmis 5:105 decutit ense caput, quod protinus incidit arae 5:106 atque ibi semianimi verba exsecrantia lingua 5:107 edidit et medios animam exspiravit in ignes. 5:108 Hinc gemini fratres Broteasque et caestibus Ammon 5:109 invicti, vinci si possent caestibus enses, 5:110 Phinea cecidere manu Cererisque sacerdos 5:111 Ampycus albenti velatus tempora vitta, 5:112 tu quoque, Lampetide, non hos adhibendus ad usus, 5:113 sed qui, pacis opus, citharam cum voce moveres; 5:114 iussus eras celebrare dapes festumque canendo. 5:115 quem procul adstantem plectrumque inbelle tenentem 5:116 Pedasus inridens 'Stygiis cane cetera' dixit 5:117 'manibus!' et laevo mucronem tempore fixit; 5:118 concidit et digitis morientibus ille retemptat 5:119 fila lyrae, casuque ferit miserabile carmen. 5:120 nec sinit hunc inpune ferox cecidisse Lycormas 5:121 raptaque de dextro robusta repagula posti 5:122 ossibus inlisit mediae cervicis, at ille 5:123 procubuit terrae mactati more iuvenci. 5:124 demere temptabat laevi quoque robora postis 5:125 Cinyphius Pelates; temptanti dextera fixa est 5:126 cuspide Marmaridae Corythi lignoque cohaesit; 5:127 haerenti latus hausit Abas, nec corruit ille, 5:128 sed retinente manum moriens e poste pependit. 5:129 sternitur et Melaneus, Perseia castra secutus, 5:130 et Nasamoniaci Dorylas ditissimus agri, 5:131 dives agri Dorylas, quo non possederat alter 5:132 latius aut totidem tollebat turis acervos. 5:133 huius in obliquo missum stetit inguine ferrum: 5:134 letifer ille locus. quem postquam vulneris auctor 5:135 singultantem animam et versantem lumina vidit 5:136 Bactrius Halcyoneus, 'hoc, quod premis,' inquit 'habeto 5:137 de tot agris terrae!' corpusque exsangue reliquit. 5:138 torquet in hunc hastam calido de vulnere raptam 5:139 ultor Abantiades; media quae nare recepta 5:140 cervice exacta est in partesque eminet ambas; 5:141 dumque manum Fortuna iuvat, Clytiumque Claninque, 5:142 matre satos una, diverso vulnere fudit: 5:143 nam Clytii per utrumque gravi librata lacerto 5:144 fraxinus acta femur, iaculum Clanis ore momordit. 5:145 occidit et Celadon Mendesius, occidit Astreus 5:146 matre Palaestina dubio genitore creatus, 5:147 Aethionque sagax quondam ventura videre, 5:148 tunc ave deceptus falsa, regisque Thoactes 5:149 armiger et caeso genitore infamis Agyrtes. 5:150 Plus tamen exhausto superest; namque omnibus unum 5:151 opprimere est animus, coniurata undique pugnant 5:152 agmina pro causa meritum inpugnante fidemque; 5:153 hac pro parte socer frustra pius et nova coniunx 5:154 cum genetrice favent ululatuque atria conplent, 5:155 sed sonus armorum superat gemitusque cadentum, 5:156 pollutosque simul multo Bellona penates 5:157 sanguine perfundit renovataque proelia miscet. 5:158 Circueunt unum Phineus et mille secuti 5:159 Phinea: tela volant hiberna grandine plura 5:160 praeter utrumque latus praeterque et lumen et aures. 5:161 adplicat hic umeros ad magnae saxa columnae 5:162 tutaque terga gerens adversaque in agmina versus 5:163 sustinet instantes: instabat parte sinistra 5:164 Chaonius Molpeus, dextra Nabataeus Ethemon. 5:165 tigris ut auditis diversa valle duorum 5:166 exstimulata fame mugitibus armentorum 5:167 nescit, utro potius ruat, et ruere ardet utroque, 5:168 sic dubius Perseus, dextra laevane feratur, 5:169 Molpea traiecti submovit vulnere cruris 5:170 contentusque fuga est; neque enim dat tempus Ethemon, 5:171 sed furit et cupiens alto dare vulnera collo 5:172 non circumspectis exactum viribus ensem 5:173 fregit, in extrema percussae parte columnae: 5:174 lamina dissiluit dominique in gutture fixa est. 5:175 non tamen ad letum causas satis illa valentes 5:176 plaga dedit; trepidum Perseus et inermia frustra 5:177 bracchia tendentem Cyllenide confodit harpe. 5:178 Verum ubi virtutem turbae succumbere vidit, 5:179 'auxilium' Perseus, 'quoniam sic cogitis ipsi,' 5:180 dixit 'ab hoste petam: vultus avertite vestros, 5:181 si quis amicus adest!' et Gorgonis extulit ora. 5:182 ''quaere alium, tua quem moveant miracula' dixit 5:183 Thescelus; utque manu iaculum fatale parabat 5:184 mittere, in hoc haesit signum de marmore gestu. 5:185 proximus huic Ampyx animi plenissima magni 5:186 pectora Lyncidae gladio petit: inque petendo 5:187 dextera diriguit nec citra mota nec ultra est. 5:188 at Nileus, qui se genitum septemplice Nilo 5:189 ementitus erat, clipeo quoque flumina septem 5:190 argento partim, partim caelaverat auro, 5:191 'adspice' ait 'Perseu, nostrae primordia gentis: 5:192 magna feres tacitas solacia mortis ad umbras, 5:193 a tanto cecidisse viro'; pars ultima vocis 5:194 in medio suppressa sono est, adapertaque velle 5:195 ora loqui credas, nec sunt ea pervia verbis. 5:196 increpat hos 'vitio' que 'animi, non viribus' inquit 5:197 'Gorgoneis torpetis' Eryx. 'incurrite mecum 5:198 et prosternite humi iuvenem magica arma moventem!' 5:199 incursurus erat: tenuit vestigia tellus, 5:200 inmotusque silex armataque mansit imago. 5:201 Hi tamen ex merito poenas subiere, sed unus 5:202 miles erat Persei: pro quo dum pugnat, Aconteus 5:203 Gorgone conspecta saxo concrevit oborto; 5:204 quem ratus Astyages etiamnum vivere, longo 5:205 ense ferit: sonuit tinnitibus ensis acutis. 5:206 dum stupet Astyages, naturam traxit eandem, 5:207 marmoreoque manet vultus mirantis in ore. 5:208 nomina longa mora est media de plebe virorum 5:209 dicere: bis centum restabant corpora pugnae, 5:210 Gorgone bis centum riguerunt corpora visa. 5:211 Paenitet iniusti tum denique Phinea belli; 5:212 sed quid agat? simulacra videt diversa figuris 5:213 adgnoscitque suos et nomine quemque vocatum 5:214 poscit opem credensque parum sibi proxima tangit 5:215 corpora: marmor erant; avertitur atque ita supplex 5:216 confessasque manus obliquaque bracchia tendens 5:217 'vincis' ait, 'Perseu! remove tua monstra tuaeque 5:218 saxificos vultus, quaecumque est, tolle Medusae, 5:219 tolle, precor! non nos odium regnique cupido 5:220 conpulit ad bellum, pro coniuge movimus arma! 5:221 causa fuit meritis melior tua, tempore nostra: 5:222 non cessisse piget; nihil, o fortissime, praeter 5:223 hanc animam concede mihi, tua cetera sunto!' 5:224 talia dicenti neque eum, quem voce rogabat, 5:225 respicere audenti 'quod' ait, 'timidissime Phineu, 5:226 et possum tribuisse et magnum est munus inerti,-- 5:227 pone metum!--tribuam: nullo violabere ferro. 5:228 quin etiam mansura dabo monimenta per aevum, 5:229 inque domo soceri semper spectabere nostri, 5:230 ut mea se sponsi soletur imagine coniunx.' 5:231 dixit et in partem Phorcynida transtulit illam, 5:232 ad quam se trepido Phineus obverterat ore. 5:233 tum quoque conanti sua vertere lumina cervix 5:234 deriguit, saxoque oculorum induruit umor, 5:235 sed tamen os timidum vultusque in marmore supplex 5:236 submissaeque manus faciesque obnoxia mansit. 5:237 Victor Abantiades patrios cum coniuge muros 5:238 intrat et inmeriti vindex ultorque parentis 5:239 adgreditur Proetum; nam fratre per arma fugato 5:240 Acrisioneas Proetus possederat arces. 5:241 sed nec ope armorum nec, quam male ceperat, arce 5:242 torva colubriferi superavit lumina monstri. 5:243 Te tamen, o parvae rector, Polydecta, Seriphi, 5:244 nec iuvenis virtus per tot spectata labores 5:245 nec mala mollierant, sed inexorabile durus 5:246 exerces odium, nec iniqua finis in ira est; 5:247 detrectas etiam laudem fictamque Medusae 5:248 arguis esse necem. 'dabimus tibi pignora veri. 5:249 parcite luminibus!' Perseus ait oraque regis 5:250 ore Medusaeo silicem sine sanguine fecit. 5:251 Hactenus aurigenae comitem Tritonia fratri 5:252 se dedit; inde cava circumdata nube Seriphon 5:253 deserit, a dextra Cythno Gyaroque relictis, 5:254 quaque super pontum via visa brevissima, Thebas 5:255 virgineumque Helicona petit. quo monte potita 5:256 constitit et doctas sic est adfata sorores: 5:257 'fama novi fontis nostras pervenit ad aures, 5:258 dura Medusaei quem praepetis ungula rupit. 5:259 is mihi causa viae; volui mirabile factum 5:260 cernere; vidi ipsum materno sanguine nasci.' 5:261 excipit Uranie: 'quaecumque est causa videndi 5:262 has tibi, diva, domos, animo gratissima nostro es. 5:263 vera tamen fama est: est Pegasus huius origo 5:264 fontis' et ad latices deduxit Pallada sacros. 5:265 quae mirata diu factas pedis ictibus undas 5:266 silvarum lucos circumspicit antiquarum 5:267 antraque et innumeris distinctas floribus herbas 5:268 felicesque vocat pariter studioque locoque 5:269 Mnemonidas; quam sic adfata est una sororum: 5:270 'o, nisi te virtus opera ad maiora tulisset, 5:271 in partem ventura chori Tritonia nostri, 5:272 vera refers meritoque probas artesque locumque, 5:273 et gratam sortem, tutae modo simus, habemus. 5:274 sed (vetitum est adeo sceleri nihil) omnia terrent 5:275 virgineas mentes, dirusque ante ora Pyreneus 5:276 vertitur, et nondum tota me mente recepi. 5:277 Daulida Threicio Phoceaque milite rura 5:278 ceperat ille ferox iniustaque regna tenebat; 5:279 templa petebamus Parnasia: vidit euntes 5:280 nostraque fallaci veneratus numina vultu 5:281 "Mnemonides" (cognorat enim), "consistite" dixit 5:282 "nec dubitate, precor, tecto grave sidus et imbrem" 5:283 (imber erat) "vitare meo; subiere minores 5:284 saepe casas superi." dictis et tempore motae 5:285 adnuimusque viro primasque intravimus aedes. 5:286 desierant imbres, victoque aquilonibus austro 5:287 fusca repurgato fugiebant nubila caelo: 5:288 inpetus ire fuit; claudit sua tecta Pyreneus 5:289 vimque parat, quam nos sumptis effugimus alis. 5:290 ipse secuturo similis stetit arduus arce 5:291 "qua" que "via est vobis, erit et mihi" dixit "eadem" 5:292 seque iacit vecors e summae culmine turris 5:293 et cadit in vultus discussisque ossibus oris 5:294 tundit humum moriens scelerato sanguine tinctam.' 5:295 Musa loquebatur: pennae sonuere per auras, 5:296 voxque salutantum ramis veniebat ab altis. 5:297 suspicit et linguae quaerit tam certa loquentes 5:298 unde sonent hominemque putat Iove nata locutum; 5:299 ales erat. numeroque novem sua fata querentes 5:300 institerant ramis imitantes omnia picae. 5:301 miranti sic orsa deae dea 'nuper et istae 5:302 auxerunt volucrum victae certamine turbam. 5:303 Pieros has genuit Pellaeis dives in arvis, 5:304 Paeonis Euippe mater fuit; illa potentem 5:305 Lucinam noviens, noviens paritura, vocavit. 5:306 intumuit numero stolidarum turba sororum 5:307 perque tot Haemonias et per tot Achaidas urbes 5:308 huc venit et tali committit proelia voce: 5:309 "desinite indoctum vana dulcedine vulgus 5:310 fallere; nobiscum, si qua est fiducia vobis, 5:311 Thespiades, certate, deae. nec voce, nec arte 5:312 vincemur totidemque sumus: vel cedite victae 5:313 fonte Medusaeo et Hyantea Aganippe, 5:314 vel nos Emathiis ad Paeonas usque nivosos 5:315 cedemus campis! dirimant certamina nymphae." 5:316 'Turpe quidem contendere erat, sed cedere visum 5:317 turpius; electae iurant per flumina nymphae 5:318 factaque de vivo pressere sedilia saxo. 5:319 tunc sine sorte prior quae se certare professa est, 5:320 bella canit superum falsoque in honore gigantas 5:321 ponit et extenuat magnorum facta deorum; 5:322 emissumque ima de sede Typhoea terrae 5:323 caelitibus fecisse metum cunctosque dedisse 5:324 terga fugae, donec fessos Aegyptia tellus 5:325 ceperit et septem discretus in ostia Nilus. 5:326 huc quoque terrigenam venisse Typhoea narrat 5:327 et se mentitis superos celasse figuris; 5:328 "duxque gregis" dixit "fit Iuppiter: unde recurvis 5:329 nunc quoque formatus Libys est cum cornibus Ammon; 5:330 Delius in corvo, proles Semeleia capro, 5:331 fele soror Phoebi, nivea Saturnia vacca, 5:332 pisce Venus latuit, Cyllenius ibidis alis." 5:333 'Hactenus ad citharam vocalia moverat ora: 5:334 poscimur Aonides,--sed forsitan otia non sint, 5:335 nec nostris praebere vacet tibi cantibus aures.' 5:336 'ne dubita vestrumque mihi refer ordine carmen!' 5:337 Pallas ait nemorisque levi consedit in umbra; 5:338 Musa refert: 'dedimus summam certaminis uni; 5:339 surgit et inmissos hedera collecta capillos 5:340 Calliope querulas praetemptat pollice chordas 5:341 atque haec percussis subiungit carmina nervis: 5:342 "Prima Ceres unco glaebam dimovit aratro, 5:343 prima dedit fruges alimentaque mitia terris, 5:344 prima dedit leges; Cereris sunt omnia munus; 5:345 illa canenda mihi est. utinam modo dicere possim 5:346 carmina digna dea! certe dea carmine digna est. 5:347 '"Vasta giganteis ingesta est insula membris 5:348 Trinacris et magnis subiectum molibus urguet 5:349 aetherias ausum sperare Typhoea sedes. 5:350 nititur ille quidem pugnatque resurgere saepe, 5:351 dextra sed Ausonio manus est subiecta Peloro, 5:352 laeva, Pachyne, tibi, Lilybaeo crura premuntur, 5:353 degravat Aetna caput, sub qua resupinus harenas 5:354 eiectat flammamque ferox vomit ore Typhoeus. 5:355 saepe remoliri luctatur pondera terrae 5:356 oppidaque et magnos devolvere corpore montes: 5:357 inde tremit tellus, et rex pavet ipse silentum, 5:358 ne pateat latoque solum retegatur hiatu 5:359 inmissusque dies trepidantes terreat umbras. 5:360 hanc metuens cladem tenebrosa sede tyrannus 5:361 exierat curruque atrorum vectus equorum 5:362 ambibat Siculae cautus fundamina terrae. 5:363 postquam exploratum satis est loca nulla labare 5:364 depositoque metu, videt hunc Erycina vagantem 5:365 monte suo residens natumque amplexa volucrem 5:366 'arma manusque meae, mea, nate, potentia' dixit, 5:367 'illa, quibus superas omnes, cape tela, Cupido, 5:368 inque dei pectus celeres molire sagittas, 5:369 cui triplicis cessit fortuna novissima regni. 5:370 tu superos ipsumque Iovem, tu numina ponti 5:371 victa domas ipsumque, regit qui numina ponti: 5:372 Tartara quid cessant? cur non matrisque tuumque 5:373 imperium profers? agitur pars tertia mundi, 5:374 et tamen in caelo, quae iam patientia nostra est, 5:375 spernimur, ac mecum vires minuuntur Amoris. 5:376 Pallada nonne vides iaculatricemque Dianam 5:377 abscessisse mihi? Cereris quoque filia virgo, 5:378 si patiemur, erit; nam spes adfectat easdem. 5:379 at tu pro socio, si qua est ea gratia, regno 5:380 iunge deam patruo.' dixit Venus; ille pharetram 5:381 solvit et arbitrio matris de mille sagittis 5:382 unam seposuit, sed qua nec acutior ulla 5:383 nec minus incerta est nec quae magis audiat arcus, 5:384 oppositoque genu curvavit flexile cornum 5:385 inque cor hamata percussit harundine Ditem. 5:386 '"Haud procul Hennaeis lacus est a moenibus altae, 5:387 nomine Pergus, aquae: non illo plura Caystros 5:388 carmina cycnorum labentibus audit in undis. 5:389 silva coronat aquas cingens latus omne suisque 5:390 frondibus ut velo Phoebeos submovet ictus; 5:391 frigora dant rami, Tyrios humus umida flores: 5:392 perpetuum ver est. quo dum Proserpina luco 5:393 ludit et aut violas aut candida lilia carpit, 5:394 dumque puellari studio calathosque sinumque 5:395 inplet et aequales certat superare legendo, 5:396 paene simul visa est dilectaque raptaque Diti: 5:397 usque adeo est properatus amor. dea territa maesto 5:398 et matrem et comites, sed matrem saepius, ore 5:399 clamat, et ut summa vestem laniarat ab ora, 5:400 collecti flores tunicis cecidere remissis, 5:401 tantaque simplicitas puerilibus adfuit annis, 5:402 haec quoque virgineum movit iactura dolorem. 5:403 raptor agit currus et nomine quemque vocando 5:404 exhortatur equos, quorum per colla iubasque 5:405 excutit obscura tinctas ferrugine habenas, 5:406 perque lacus altos et olentia sulphure fertur 5:407 stagna Palicorum rupta ferventia terra 5:408 et qua Bacchiadae, bimari gens orta Corintho, 5:409 inter inaequales posuerunt moenia portus. 5:410 '"Est medium Cyanes et Pisaeae Arethusae, 5:411 quod coit angustis inclusum cornibus aequor: 5:412 hic fuit, a cuius stagnum quoque nomine dictum est, 5:413 inter Sicelidas Cyane celeberrima nymphas. 5:414 gurgite quae medio summa tenus exstitit alvo 5:415 adgnovitque deam 'ne' c 'longius ibitis!' inquit; 5:416 'non potes invitae Cereris gener esse: roganda, 5:417 non rapienda fuit. quodsi conponere magnis 5:418 parva mihi fas est, et me dilexit Anapis; 5:419 exorata tamen, nec, ut haec, exterrita nupsi.' 5:420 dixit et in partes diversas bracchia tendens 5:421 obstitit. haud ultra tenuit Saturnius iram 5:422 terribilesque hortatus equos in gurgitis ima 5:423 contortum valido sceptrum regale lacerto 5:424 condidit; icta viam tellus in Tartara fecit 5:425 et pronos currus medio cratere recepit. 5:426 '"At Cyane, raptamque deam contemptaque fontis 5:427 iura sui maerens, inconsolabile vulnus 5:428 mente gerit tacita lacrimisque absumitur omnis 5:429 et, quarum fuerat magnum modo numen, in illas 5:430 extenuatur aquas: molliri membra videres, 5:431 ossa pati flexus, ungues posuisse rigorem; 5:432 primaque de tota tenuissima quaeque liquescunt, 5:433 caerulei crines digitique et crura pedesque 5:434 (nam brevis in gelidas membris exilibus undas 5:435 transitus est); post haec umeri tergusque latusque 5:436 pectoraque in tenues abeunt evanida rivos; 5:437 denique pro vivo vitiatas sanguine venas 5:438 lympha subit, restatque nihil, quod prendere possis. 5:439 '"Interea pavidae nequiquam filia matri 5:440 omnibus est terris, omni quaesita profundo. 5:441 illam non udis veniens Aurora capillis 5:442 cessantem vidit, non Hesperus; illa duabus 5:443 flammiferas pinus manibus succendit ab Aetna 5:444 perque pruinosas tulit inrequieta tenebras; 5:445 rursus ubi alma dies hebetarat sidera, natam 5:446 solis ab occasu solis quaerebat ad ortus. 5:447 fessa labore sitim conceperat, oraque nulli 5:448 conluerant fontes, cum tectam stramine vidit 5:449 forte casam parvasque fores pulsavit; at inde 5:450 prodit anus divamque videt lymphamque roganti 5:451 dulce dedit, tosta quod texerat ante polenta. 5:452 dum bibit illa datum, duri puer oris et audax 5:453 constitit ante deam risitque avidamque vocavit. 5:454 offensa est neque adhuc epota parte loquentem 5:455 cum liquido mixta perfudit diva polenta: 5:456 conbibit os maculas et, quae modo bracchia gessit, 5:457 crura gerit; cauda est mutatis addita membris, 5:458 inque brevem formam, ne sit vis magna nocendi, 5:459 contrahitur, parvaque minor mensura lacerta est. 5:460 mirantem flentemque et tangere monstra parantem 5:461 fugit anum latebramque petit aptumque pudori 5:462 nomen habet variis stellatus corpora guttis. 5:463 '"Quas dea per terras et quas erraverit undas, 5:464 dicere longa mora est; quaerenti defuit orbis; 5:465 Sicaniam repetit, dumque omnia lustrat eundo, 5:466 venit et ad Cyanen. ea ni mutata fuisset, 5:467 omnia narrasset; sed et os et lingua volenti 5:468 dicere non aderant, nec, quo loqueretur, habebat; 5:469 signa tamen manifesta dedit notamque parenti, 5:470 illo forte loco delapsam in gurgite sacro 5:471 Persephones zonam summis ostendit in undis. 5:472 quam simul agnovit, tamquam tum denique raptam 5:473 scisset, inornatos laniavit diva capillos 5:474 et repetita suis percussit pectora palmis. 5:475 nescit adhuc, ubi sit; terras tamen increpat omnes 5:476 ingratasque vocat nec frugum munere dignas, 5:477 Trinacriam ante alias, in qua vestigia damni 5:478 repperit. ergo illic saeva vertentia glaebas 5:479 fregit aratra manu, parilique irata colonos 5:480 ruricolasque boves leto dedit arvaque iussit 5:481 fallere depositum vitiataque semina fecit. 5:482 fertilitas terrae latum vulgata per orbem 5:483 falsa iacet: primis segetes moriuntur in herbis, 5:484 et modo sol nimius, nimius modo corripit imber; 5:485 sideraque ventique nocent, avidaeque volucres 5:486 semina iacta legunt; lolium tribulique fatigant 5:487 triticeas messes et inexpugnabile gramen. 5:488 '"Tum caput Eleis Alpheias extulit undis 5:489 rorantesque comas a fronte removit ad aures 5:490 atque ait 'o toto quaesitae virginis orbe 5:491 et frugum genetrix, inmensos siste labores 5:492 neve tibi fidae violenta irascere terrae. 5:493 terra nihil meruit patuitque invita rapinae, 5:494 nec sum pro patria supplex: huc hospita veni. 5:495 Pisa mihi patria est et ab Elide ducimus ortus, 5:496 Sicaniam peregrina colo, sed gratior omni 5:497 haec mihi terra solo est: hos nunc Arethusa penates, 5:498 hanc habeo sedem. quam tu, mitissima, serva. 5:499 mota loco cur sim tantique per aequoris undas 5:500 advehar Ortygiam, veniet narratibus hora 5:501 tempestiva meis, cum tu curaque levata 5:502 et vultus melioris eris. mihi pervia tellus 5:503 praebet iter, subterque imas ablata cavernas 5:504 hic caput attollo desuetaque sidera cerno. 5:505 ergo dum Stygio sub terris gurgite labor, 5:506 visa tua est oculis illic Proserpina nostris: 5:507 illa quidem tristis neque adhuc interrita vultu, 5:508 sed regina tamen, sed opaci maxima mundi, 5:509 sed tamen inferni pollens matrona tyranni!' 5:510 Mater ad auditas stupuit ceu saxea voces 5:511 attonitaeque diu similis fuit, utque dolore 5:512 pulsa gravi gravis est amentia, curribus oras 5:513 exit in aetherias: ibi toto nubila vultu 5:514 ante Iovem passis stetit invidiosa capillis 5:515 'pro' que 'meo veni supplex tibi, Iuppiter,' inquit 5:516 'sanguine proque tuo: si nulla est gratia matris, 5:517 nata patrem moveat, neu sit tibi cura, precamur, 5:518 vilior illius, quod nostro est edita partu. 5:519 en quaesita diu tandem mihi nata reperta est, 5:520 si reperire vocas amittere certius, aut si 5:521 scire, ubi sit, reperire vocas. quod rapta, feremus, 5:522 dummodo reddat eam! neque enim praedone marito 5:523 filia digna tua est, si iam mea filia non est.' 5:524 Iuppiter excepit 'commune est pignus onusque 5:525 nata mihi tecum; sed si modo nomina rebus 5:526 addere vera placet, non hoc iniuria factum, 5:527 verum amor est; neque erit nobis gener ille pudori, 5:528 tu modo, diva, velis. ut desint cetera, quantum est 5:529 esse Iovis fratrem! quid, quod nec cetera desunt 5:530 nec cedit nisi sorte mihi?--sed tanta cupido 5:531 si tibi discidii est, repetet Proserpina caelum, 5:532 lege tamen certa, si nullos contigit illic 5:533 ore cibos; nam sic Parcarum foedere cautum est.' 5:534 '"Dixerat, at Cereri certum est educere natam; 5:535 non ita fata sinunt, quoniam ieiunia virgo 5:536 solverat et, cultis dum simplex errat in hortis, 5:537 puniceum curva decerpserat arbore pomum 5:538 sumptaque pallenti septem de cortice grana 5:539 presserat ore suo, solusque ex omnibus illud 5:540 Ascalaphus vidit, quem quondam dicitur Orphne, 5:541 inter Avernales haud ignotissima nymphas, 5:542 ex Acheronte suo silvis peperisse sub atris; 5:543 vidit et indicio reditum crudelis ademit. 5:544 ingemuit regina Erebi testemque profanam 5:545 fecit avem sparsumque caput Phlegethontide lympha 5:546 in rostrum et plumas et grandia lumina vertit. 5:547 ille sibi ablatus fulvis amicitur in alis 5:548 inque caput crescit longosque reflectitur ungues 5:549 vixque movet natas per inertia bracchia pennas 5:550 foedaque fit volucris, venturi nuntia luctus, 5:551 ignavus bubo, dirum mortalibus omen. 5:552 '"Hic tamen indicio poenam linguaque videri 5:553 commeruisse potest; vobis, Acheloides, unde 5:554 pluma pedesque avium, cum virginis ora geratis? 5:555 an quia, cum legeret vernos Proserpina flores, 5:556 in comitum numero, doctae Sirenes, eratis? 5:557 quam postquam toto frustra quaesistis in orbe, 5:558 protinus, et vestram sentirent aequora curam, 5:559 posse super fluctus alarum insistere remis 5:560 optastis facilesque deos habuistis et artus 5:561 vidistis vestros subitis flavescere pennis. 5:562 ne tamen ille canor mulcendas natus ad aures 5:563 tantaque dos oris linguae deperderet usum, 5:564 virginei vultus et vox humana remansit. 5:565 '"At medius fratrisque sui maestaeque sororis 5:566 Iuppiter ex aequo volventem dividit annum: 5:567 nunc dea, regnorum numen commune duorum, 5:568 cum matre est totidem, totidem cum coniuge menses. 5:569 vertitur extemplo facies et mentis et oris; 5:570 nam modo quae poterat Diti quoque maesta videri, 5:571 laeta deae frons est, ut sol, qui tectus aquosis 5:572 nubibus ante fuit, victis e nubibus exit. 5:573 '"Exigit alma Ceres nata secura recepta, 5:574 quae tibi causa fugae, cur sis, Arethusa, sacer fons. 5:575 conticuere undae, quarum dea sustulit alto 5:576 fonte caput viridesque manu siccata capillos 5:577 fluminis Elei veteres narravit amores. 5:578 'pars ego nympharum, quae sunt in Achaide,' dixit 5:579 'una fui, nec me studiosius altera saltus 5:580 legit nec posuit studiosius altera casses. 5:581 sed quamvis formae numquam mihi fama petita est, 5:582 quamvis fortis eram, formosae nomen habebam, 5:583 nec mea me facies nimium laudata iuvabat, 5:584 quaque aliae gaudere solent, ego rustica dote 5:585 corporis erubui crimenque placere putavi. 5:586 lassa revertebar (memini) Stymphalide silva; 5:587 aestus erat, magnumque labor geminaverat aestum: 5:588 invenio sine vertice aquas, sine murmure euntes, 5:589 perspicuas ad humum, per quas numerabilis alte 5:590 calculus omnis erat, quas tu vix ire putares. 5:591 cana salicta dabant nutritaque populus unda 5:592 sponte sua natas ripis declivibus umbras. 5:593 accessi primumque pedis vestigia tinxi, 5:594 poplite deinde tenus; neque eo contenta, recingor 5:595 molliaque inpono salici velamina curvae 5:596 nudaque mergor aquis. quas dum ferioque trahoque 5:597 mille modis labens excussaque bracchia iacto, 5:598 nescio quod medio sensi sub gurgite murmur 5:599 territaque insisto propioris margine ripae. 5:600 "quo properas, Arethusa?" suis Alpheos ab undis, 5:601 "quo properas?" iterum rauco mihi dixerat ore. 5:602 sicut eram, fugio sine vestibus (altera vestes 5:603 ripa meas habuit): tanto magis instat et ardet, 5:604 et quia nuda fui, sum visa paratior illi. 5:605 sic ego currebam, sic me ferus ille premebat, 5:606 ut fugere accipitrem penna trepidante columbae, 5:607 ut solet accipiter trepidas urguere columbas. 5:608 usque sub Orchomenon Psophidaque Cyllenenque 5:609 Maenaliosque sinus gelidumque Erymanthon et Elin 5:610 currere sustinui, nec me velocior ille; 5:611 sed tolerare diu cursus ego viribus inpar 5:612 non poteram, longi patiens erat ille laboris. 5:613 per tamen et campos, per opertos arbore montes, 5:614 saxa quoque et rupes et, qua via nulla, cucurri. 5:615 sol erat a tergo: vidi praecedere longam 5:616 ante pedes umbram, nisi si timor illa videbat; 5:617 sed certe sonitusque pedum terrebat et ingens 5:618 crinales vittas adflabat anhelitus oris. 5:619 fessa labore fugae "fer opem, deprendimur," inquam 5:620 "armigerae, Diana, tuae, cui saepe dedisti 5:621 ferre tuos arcus inclusaque tela pharetra!" 5:622 mota dea est spissisque ferens e nubibus unam 5:623 me super iniecit: lustrat caligine tectam 5:624 amnis et ignarus circum cava nubila quaerit 5:625 bisque locum, quo me dea texerat, inscius ambit 5:626 et bis "io Arethusa" vocavit, "io Arethusa!" 5:627 quid mihi tunc animi miserae fuit? anne quod agnae est, 5:628 si qua lupos audit circum stabula alta frementes, 5:629 aut lepori, qui vepre latens hostilia cernit 5:630 ora canum nullosque audet dare corpore motus? 5:631 non tamen abscedit; neque enim vestigia cernit 5:632 longius ulla pedum: servat nubemque locumque. 5:633 occupat obsessos sudor mihi frigidus artus, 5:634 caeruleaeque cadunt toto de corpore guttae, 5:635 quaque pedem movi, manat lacus, eque capillis 5:636 ros cadit, et citius, quam nunc tibi facta renarro, 5:637 in latices mutor. sed enim cognoscit amatas 5:638 amnis aquas positoque viri, quod sumpserat, ore 5:639 vertitur in proprias, et se mihi misceat, undas. 5:640 Delia rupit humum, caecisque ego mersa cavernis 5:641 advehor Ortygiam, quae me cognomine divae 5:642 grata meae superas eduxit prima sub auras.' 5:643 '"Hac Arethusa tenus; geminos dea fertilis angues 5:644 curribus admovit frenisque coercuit ora 5:645 et medium caeli terraeque per aera vecta est 5:646 atque levem currum Tritonida misit in urbem 5:647 Triptolemo partimque rudi data semina iussit 5:648 spargere humo, partim post tempora longa recultae. 5:649 iam super Europen sublimis et Asida terram 5:650 vectus erat iuvenis: Scythicas advertitur oras. 5:651 rex ibi Lyncus erat; regis subit ille penates. 5:652 qua veniat, causamque viae nomenque rogatus 5:653 et patriam, 'patria est clarae mihi' dixit 'Athenae; 5:654 Triptolemus nomen; veni nec puppe per undas, 5:655 nec pede per terras: patuit mihi pervius aether. 5:656 dona fero Cereris, latos quae sparsa per agros 5:657 frugiferas messes alimentaque mitia reddant.' 5:658 barbarus invidit tantique ut muneris auctor 5:659 ipse sit, hospitio recipit somnoque gravatum 5:660 adgreditur ferro: conantem figere pectus 5:661 lynca Ceres fecit rursusque per aera iussit 5:662 Mopsopium iuvenem sacros agitare iugales." 5:663 'Finierat doctos e nobis maxima cantus; 5:664 at nymphae vicisse deas Helicona colentes 5:665 concordi dixere sono: convicia victae 5:666 cum iacerent, "quoniam" dixi "certamine vobis 5:667 supplicium meruisse parum est maledictaque culpae 5:668 additis et non est patientia libera nobis, 5:669 ibimus in poenas et, qua vocat ira, sequemur." 5:670 rident Emathides spernuntque minacia verba, 5:671 conantesque loqui et magno clamore protervas 5:672 intentare manus pennas exire per ungues 5:673 adspexere suos, operiri bracchia plumis, 5:674 alteraque alterius rigido concrescere rostro 5:675 ora videt volucresque novas accedere silvis; 5:676 dumque volunt plangi, per bracchia mota levatae 5:677 aere pendebant, nemorum convicia, picae. 5:678 Nunc quoque in alitibus facundia prisca remansit 5:679 raucaque garrulitas studiumque inmane loquendi.' Metamorphoseon Liber VI 6:1 Praebuerat dictis Tritonia talibus aures 6:2 carminaque Aonidum iustamque probaverat iram; 6:3 tum secum: 'laudare parum est, laudemur et ipsae 6:4 numina nec sperni sine poena nostra sinamus.' 6:5 Maeoniaeque animum fatis intendit Arachnes, 6:6 quam sibi lanificae non cedere laudibus artis 6:7 audierat. non illa loco nec origine gentis 6:8 clara, sed arte fuit: pater huic Colophonius Idmon 6:9 Phocaico bibulas tinguebat murice lanas; 6:10 occiderat mater, sed et haec de plebe suoque 6:11 aequa viro fuerat; Lydas tamen illa per urbes 6:12 quaesierat studio nomen memorabile, quamvis 6:13 orta domo parva parvis habitabat Hypaepis. 6:14 huius ut adspicerent opus admirabile, saepe 6:15 deseruere sui nymphlae vineta Timoli, 6:16 deseruere suas nymphae Pactolides undas. 6:17 nec factas solum vestes, spectare iuvabat 6:18 tum quoque, cum fierent: tantus decor adfuit arti, 6:19 sive rudem primos lanam glomerabat in orbes, 6:20 seu digitis subigebat opus repetitaque longo 6:21 vellera mollibat nebulas aequantia tractu, 6:22 sive levi teretem versabat pollice fusum, 6:23 seu pingebat acu; scires a Pallade doctam. 6:24 quod tamen ipsa negat tantaque offensa magistra 6:25 'certet' ait 'mecum: nihil est, quod victa recusem!' 6:26 Pallas anum simulat: falsosque in tempora canos 6:27 addit et infirmos, baculo quos sustinet, artus. 6:28 tum sic orsa loqui 'non omnia grandior aetas, 6:29 quae fugiamus, habet: seris venit usus ab annis. 6:30 consilium ne sperne meum: tibi fama petatur 6:31 inter mortales faciendae maxima lanae; 6:32 cede deae veniamque tuis, temeraria, dictis 6:33 supplice voce roga: veniam dabit illa roganti.' 6:34 adspicit hanc torvis inceptaque fila relinquit 6:35 vixque manum retinens confessaque vultibus iram 6:36 talibus obscuram resecuta est Pallada dictis: 6:37 'mentis inops longaque venis confecta senecta, 6:38 et nimium vixisse diu nocet. audiat istas, 6:39 si qua tibi nurus est, si qua est tibi filia, voces; 6:40 consilii satis est in me mihi, neve monendo 6:41 profecisse putes, eadem est sententia nobis. 6:42 cur non ipsa venit? cur haec certamina vitat?' 6:43 tum dea 'venit!' ait formamque removit anilem 6:44 Palladaque exhibuit: venerantur numina nymphae 6:45 Mygdonidesque nurus; sola est non territa virgo, 6:46 sed tamen erubuit, subitusque invita notavit 6:47 ora rubor rursusque evanuit, ut solet aer 6:48 purpureus fieri, cum primum Aurora movetur, 6:49 et breve post tempus candescere solis ab ortu. 6:50 perstat in incepto stolidaeque cupidine palmae 6:51 in sua fata ruit; neque enim Iove nata recusat 6:52 nec monet ulterius nec iam certamina differt. 6:53 haud mora, constituunt diversis partibus ambae 6:54 et gracili geminas intendunt stamine telas: 6:55 tela iugo vincta est, stamen secernit harundo, 6:56 inseritur medium radiis subtemen acutis, 6:57 quod digiti expediunt, atque inter stamina ductum 6:58 percusso paviunt insecti pectine dentes. 6:59 utraque festinant cinctaeque ad pectora vestes 6:60 bracchia docta movent, studio fallente laborem. 6:61 illic et Tyrium quae purpura sensit aenum 6:62 texitur et tenues parvi discriminis umbrae; 6:63 qualis ab imbre solent percussis solibus arcus 6:64 inficere ingenti longum curvamine caelum; 6:65 in quo diversi niteant cum mille colores, 6:66 transitus ipse tamen spectantia lumina fallit: 6:67 usque adeo, quod tangit, idem est; tamen ultima distant. 6:68 illic et lentum filis inmittitur aurum 6:69 et vetus in tela deducitur argumentum. 6:70 Cecropia Pallas scopulum Mavortis in arce 6:71 pingit et antiquam de terrae nomine litem. 6:72 bis sex caelestes medio Iove sedibus altis 6:73 augusta gravitate sedent; sua quemque deorum 6:74 inscribit facies: Iovis est regalis imago; 6:75 stare deum pelagi longoque ferire tridente 6:76 aspera saxa facit, medioque e vulnere saxi 6:77 exsiluisse fretum, quo pignore vindicet urbem; 6:78 at sibi dat clipeum, dat acutae cuspidis hastam, 6:79 dat galeam capiti, defenditur aegide pectus, 6:80 percussamque sua simulat de cuspide terram 6:81 edere cum bacis fetum canentis olivae; 6:82 mirarique deos: operis Victoria finis. 6:83 ut tamen exemplis intellegat aemula laudis, 6:84 quod pretium speret pro tam furialibus ausis 6:85 quattuor in partes certamina quattuor addit, 6:86 clara colore suo, brevibus distincta sigillis: 6:87 Threiciam Rhodopen habet angulus unus et Haemum, 6:88 nunc gelidos montes, mortalia corpora quondam, 6:89 nomina summorum sibi qui tribuere deorum; 6:90 altera Pygmaeae fatum miserabile matris 6:91 pars habet: hanc Iuno victam certamine iussit 6:92 esse gruem populisque suis indicere bellum; 6:93 pinxit et Antigonen, ausam contendere quondam 6:94 cum magni consorte Iovis, quam regia Iuno 6:95 in volucrem vertit, nec profuit Ilion illi 6:96 Laomedonve pater, sumptis quin candida pennis 6:97 ipsa sibi plaudat crepitante ciconia rostro; 6:98 qui superest solus, Cinyran habet angulus orbum; 6:99 isque gradus templi, natarum membra suarum, 6:100 amplectens saxoque iacens lacrimare videtur. 6:101 circuit extremas oleis pacalibus oras 6:102 (is modus est) operisque sua facit arbore finem. 6:103 Maeonis elusam designat imagine tauri 6:104 Europam: verum taurum, freta vera putares; 6:105 ipsa videbatur terras spectare relictas 6:106 et comites clamare suas tactumque vereri 6:107 adsilientis aquae timidasque reducere plantas. 6:108 fecit et Asterien aquila luctante teneri, 6:109 fecit olorinis Ledam recubare sub alis; 6:110 addidit, ut satyri celatus imagine pulchram 6:111 Iuppiter inplerit gemino Nycteida fetu, 6:112 Amphitryon fuerit, cum te, Tirynthia, cepit, 6:113 aureus ut Danaen, Asopida luserit ignis, 6:114 Mnemosynen pastor, varius Deoida serpens. 6:115 te quoque mutatum torvo, Neptune, iuvenco 6:116 virgine in Aeolia posuit; tu visus Enipeus 6:117 gignis Aloidas, aries Bisaltida fallis, 6:118 et te flava comas frugum mitissima mater 6:119 sensit equum, sensit volucrem crinita colubris 6:120 mater equi volucris, sensit delphina Melantho: 6:121 omnibus his faciemque suam faciemque locorum 6:122 reddidit. est illic agrestis imagine Phoebus, 6:123 utque modo accipitris pennas, modo terga leonis 6:124 gesserit, ut pastor Macareida luserit Issen, 6:125 Liber ut Erigonen falsa deceperit uva, 6:126 ut Saturnus equo geminum Chirona crearit. 6:127 ultima pars telae, tenui circumdata limbo, 6:128 nexilibus flores hederis habet intertextos. 6:129 Non illud Pallas, non illud carpere Livor 6:130 possit opus: doluit successu flava virago 6:131 et rupit pictas, caelestia crimina, vestes, 6:132 utque Cytoriaco radium de monte tenebat, 6:133 ter quater Idmoniae frontem percussit Arachnes. 6:134 non tulit infelix laqueoque animosa ligavit 6:135 guttura: pendentem Pallas miserata levavit 6:136 atque ita 'vive quidem, pende tamen, inproba' dixit, 6:137 'lexque eadem poenae, ne sis secura futuri, 6:138 dicta tuo generi serisque nepotibus esto!' 6:139 post ea discedens sucis Hecateidos herbae 6:140 sparsit: et extemplo tristi medicamine tactae 6:141 defluxere comae, cum quis et naris et aures, 6:142 fitque caput minimum; toto quoque corpore parva est: 6:143 in latere exiles digiti pro cruribus haerent, 6:144 cetera venter habet, de quo tamen illa remittit 6:145 stamen et antiquas exercet aranea telas. 6:146Lydia tota fremit, Phrygiaeque per oppida facti 6:147 rumor it et magnum sermonibus occupat orbem. 6:148 ante suos Niobe thalamos cognoverat illam, 6:149 tum cum Maeoniam virgo Sipylumque colebat; 6:150 nec tamen admonita est poena popularis Arachnes, 6:151 cedere caelitibus verbisque minoribus uti. 6:152 multa dabant animos; sed enim nec coniugis artes 6:153 nec genus amborum magnique potentia regni 6:154 sic placuere illi, quamvis ea cuncta placerent, 6:155 ut sua progenies; et felicissima matrum 6:156 dicta foret Niobe, si non sibi visa fuisset. 6:157 nam sata Tiresia venturi praescia Manto 6:158 per medias fuerat divino concita motu 6:159 vaticinata vias: 'Ismenides, ite frequentes 6:160 et date Latonae Latonigenisque duobus 6:161 cum prece tura pia lauroque innectite crinem: 6:162 ore meo Latona iubet.' paretur, et omnes 6:163 Thebaides iussis sua tempora frondibus ornant 6:164 turaque dant sanctis et verba precantia flammis. 6:165 Ecce venit comitum Niobe celeberrima turba 6:166 vestibus intexto Phrygiis spectabilis auro 6:167 et, quantum ira sinit, formosa; movensque decoro 6:168 cum capite inmissos umerum per utrumque capillos 6:169 constitit, utque oculos circumtulit alta superbos, 6:170 'quis furor auditos' inquit 'praeponere visis 6:171 caelestes? aut cur colitur Latona per aras, 6:172 numen adhuc sine ture meum est? mihi Tantalus auctor, 6:173 cui licuit soli superorum tangere mensas; 6:174 Pleiadum soror est genetrix mea; maximus Atlas 6:175 est avus, aetherium qui fert cervicibus axem; 6:176 Iuppiter alter avus; socero quoque glorior illo. 6:177 me gentes metuunt Phrygiae, me regia Cadmi 6:178 sub domina est, fidibusque mei commissa mariti 6:179 moenia cum populis a meque viroque reguntur. 6:180 in quamcumque domus adverti lumina partem, 6:181 inmensae spectantur opes; accedit eodem 6:182 digna dea facies; huc natas adice septem 6:183 et totidem iuvenes et mox generosque nurusque! 6:184 quaerite nunc, habeat quam nostra superbia causam, 6:185 nescio quoque audete satam Titanida Coeo 6:186 Latonam praeferre mihi, cui maxima quondam 6:187 exiguam sedem pariturae terra negavit! 6:188 nec caelo nec humo nec aquis dea vestra recepta est: 6:189 exsul erat mundi, donec miserata vagantem 6:190 "hospita tu terris erras, ego" dixit "in undis" 6:191 instabilemque locum Delos dedit. illa duorum 6:192 facta parens: uteri pars haec est septima nostri. 6:193 sum felix (quis enim neget hoc?) felixque manebo 6:194 (hoc quoque quis dubitet?): tutam me copia fecit. 6:195 maior sum quam cui possit Fortuna nocere, 6:196 multaque ut eripiat, multo mihi plura relinquet. 6:197 excessere metum mea iam bona. fingite demi 6:198 huic aliquid populo natorum posse meorum: 6:199 non tamen ad numerum redigar spoliata duorum, 6:200 Latonae turbam, qua quantum distat ab orba? 6:201 ite--lig;satis pro re sacri--lig;laurumque capillis 6:202 ponite!' deponunt et sacra infecta relinquunt, 6:203 quodque licet, tacito venerantur murmure numen. 6:204 Indignata dea est summoque in vertice Cynthi 6:205 talibus est dictis gemina cum prole locuta: 6:206 'en ego vestra parens, vobis animosa creatis, 6:207 et nisi Iunoni nulli cessura dearum, 6:208 an dea sim, dubitor perque omnia saecula cultis 6:209 arceor, o nati, nisi vos succurritis, aris. 6:210 nec dolor hic solus; diro convicia facto 6:211 Tantalis adiecit vosque est postponere natis 6:212 ausa suis et me, quod in ipsam reccidat, orbam 6:213 dixit et exhibuit linguam scelerata paternam.' 6:214 adiectura preces erat his Latona relatis: 6:215 'desine!' Phoebus ait, 'poenae mora longa querella est!' 6:216 dixit idem Phoebe, celerique per aera lapsu 6:217 contigerant tecti Cadmeida nubibus arcem. 6:218 Planus erat lateque patens prope moenia campus, 6:219 adsiduis pulsatus equis, ubi turba rotarum 6:220 duraque mollierat subiectas ungula glaebas. 6:221 pars ibi de septem genitis Amphione fortes 6:222 conscendunt in equos Tyrioque rubentia suco 6:223 terga premunt auroque graves moderantur habenas. 6:224 e quibus Ismenus, qui matri sarcina quondam 6:225 prima suae fuerat, dum certum flectit in orbem 6:226 quadripedis cursus spumantiaque ora coercet, 6:227 'ei mihi!' conclamat medioque in pectore fixa 6:228 tela gerit frenisque manu moriente remissis 6:229 in latus a dextro paulatim defluit armo. 6:230 proximus audito sonitu per inane pharetrae 6:231 frena dabat Sipylus, veluti cum praescius imbris 6:232 nube fugit visa pendentiaque undique rector 6:233 carbasa deducit, ne qua levis effluat aura: 6:234 frena tamen dantem non evitabile telum 6:235 consequitur, summaque tremens cervice sagitta 6:236 haesit, et exstabat nudum de gutture ferrum; 6:237 ille, ut erat, pronus per crura admissa iubasque 6:238 volvitur et calido tellurem sanguine foedat. 6:239 Phaedimus infelix et aviti nominis heres 6:240 Tantalus, ut solito finem inposuere labori, 6:241 transierant ad opus nitidae iuvenale palaestrae; 6:242 et iam contulerant arto luctantia nexu 6:243 pectora pectoribus, cum tento concita nervo, 6:244 sicut erant iuncti, traiecit utrumque sagitta. 6:245 ingemuere simul, simul incurvata dolore 6:246 membra solo posuere, simul suprema iacentes 6:247 lumina versarunt, animam simul exhalarunt. 6:248 adspicit Alphenor laniataque pectora plangens 6:249 advolat, ut gelidos conplexibus adlevet artus, 6:250 inque pio cadit officio; nam Delius illi 6:251 intima fatifero rupit praecordia ferro. 6:252 quod simul eductum est, pars et pulmonis in hamis 6:253 eruta cumque anima cruor est effusus in auras. 6:254 at non intonsum simplex Damasicthona vulnus 6:255 adficit: ictus erat, qua crus esse incipit et qua 6:256 mollia nervosus facit internodia poples. 6:257 dumque manu temptat trahere exitiabile telum, 6:258 altera per iugulum pennis tenus acta sagitta est. 6:259 expulit hanc sanguis seque eiaculatus in altum 6:260 emicat et longe terebrata prosilit aura. 6:261 ultimus Ilioneus non profectura precando 6:262 bracchia sustulerat 'di' que 'o communiter omnes,' 6:263 dixerat ignarus non omnes esse rogandos 6:264 'parcite!' motus erat, cum iam revocabile telum 6:265 non fuit, arcitenens; minimo tamen occidit ille 6:266 vulnere, non alte percusso corde sagitta. 6:267 Fama mali populique dolor lacrimaeque suorum 6:268 tam subitae matrem certam fecere ruinae, 6:269 mirantem potuisse irascentemque, quod ausi 6:270 hoc essent superi, quod tantum iuris haberent; 6:271 nam pater Amphion ferro per pectus adacto 6:272 finierat moriens pariter cum luce dolorem. 6:273 heu! quantum haec Niobe Niobe distabat ab illa, 6:274 quae modo Latois populum submoverat aris 6:275 et mediam tulerat gressus resupina per urbem 6:276 invidiosa suis; at nunc miseranda vel hosti! 6:277 corporibus gelidis incumbit et ordine nullo 6:278 oscula dispensat natos suprema per omnes; 6:279 a quibus ad caelum liventia bracchia tollens 6:280 'pascere, crudelis, nostro, Latona, dolore, 6:281 pascere' ait 'satiaque meo tua pectora luctu! 6:282 [corque ferum satia!' dixit. 'per funera septem] 6:283 efferor: exsulta victrixque inimica triumpha! 6:284 cur autem victrix? miserae mihi plura supersunt, 6:285 quam tibi felici; post tot quoque funera vinco!' 6:286 Dixerat, et sonuit contento nervus ab arcu; 6:287 qui praeter Nioben unam conterruit omnes: 6:288 illa malo est audax. stabant cum vestibus atris 6:289 ante toros fratrum demisso crine sorores; 6:290 e quibus una trahens haerentia viscere tela 6:291 inposito fratri moribunda relanguit ore; 6:292 altera solari miseram conata parentem 6:293 conticuit subito duplicataque vulnere caeco est. 6:294 [oraque compressit, nisi postquam spiritus ibat] 6:295 haec frustra fugiens collabitur, illa sorori 6:296 inmoritur; latet haec, illam trepidare videres. 6:297 sexque datis leto diversaque vulnera passis 6:298 ultima restabat; quam toto corpore mater, 6:299 tota veste tegens 'unam minimamque relinque! 6:300 de multis minimam posco' clamavit 'et unam.' 6:301 dumque rogat, pro qua rogat, occidit: orba resedit 6:302 exanimes inter natos natasque virumque 6:303 deriguitque malis; nullos movet aura capillos, 6:304 in vultu color est sine sanguine, lumina maestis 6:305 stant inmota genis, nihil est in imagine vivum. 6:306 ipsa quoque interius cum duro lingua palato 6:307 congelat, et venae desistunt posse moveri; 6:308 nec flecti cervix nec bracchia reddere motus 6:309 nec pes ire potest; intra quoque viscera saxum est. 6:310 flet tamen et validi circumdata turbine venti 6:311 in patriam rapta est: ibi fixa cacumine montis 6:312 liquitur, et lacrimas etiam nunc marmora manant. 6:313Tum vero cuncti manifestam numinis iram 6:314 femina virque timent cultuque inpensius omnes 6:315 magna gemelliparae venerantur numina divae; 6:316 utque fit, a facto propiore priora renarrant. 6:317 e quibus unus ait: 'Lyciae quoque fertilis agris 6:318 non inpune deam veteres sprevere coloni. 6:319 res obscura quidem est ignobilitate virorum, 6:320 mira tamen: vidi praesens stagnumque locumque 6:321 prodigio notum. nam me iam grandior aevo 6:322 inpatiensque viae genitor deducere lectos 6:323 iusserat inde boves gentisque illius eunti 6:324 ipse ducem dederat, cum quo dum pascua lustro, 6:325 ecce lacu medio sacrorum nigra favilla 6:326 ara vetus stabat tremulis circumdata cannis. 6:327 restitit et pavido "faveas mihi!" murmure dixit 6:328 dux meus, et simili "faveas!" ego murmure dixi. 6:329 Naiadum Faunine foret tamen ara rogabam 6:330 indigenaene, dei, cum talia rettulit hospes: 6:331 "non hac, o iuvenis, montanum numen in ara est; 6:332 illa suam vocat hanc, cui quondam regia coniunx 6:333 orbem interdixit, quam vix erratica Delos 6:334 orantem accepit tum, cum levis insula nabat; 6:335 illic incumbens cum Palladis arbore palmae 6:336 edidit invita geminos Latona noverca. 6:337 hinc quoque Iunonem fugisse puerpera fertur 6:338 inque suo portasse sinu, duo numina, natos. 6:339 iamque Chimaeriferae, cum sol gravis ureret arva, 6:340 finibus in Lyciae longo dea fessa labore 6:341 sidereo siccata sitim collegit ab aestu, 6:342 uberaque ebiberant avidi lactantia nati. 6:343 forte lacum mediocris aquae prospexit in imis 6:344 vallibus; agrestes illic fruticosa legebant 6:345 vimina cum iuncis gratamque paludibus ulvam; 6:346 accessit positoque genu Titania terram 6:347 pressit, ut hauriret gelidos potura liquores. 6:348 rustica turba vetat; dea sic adfata vetantis: 6:349 'quid prohibetis aquis? usus communis aquarum est. 6:350 nec solem proprium natura nec aera fecit 6:351 nec tenues undas: ad publica munera veni; 6:352 quae tamen ut detis, supplex peto. non ego nostros 6:353 abluere hic artus lassataque membra parabam, 6:354 sed relevare sitim. caret os umore loquentis, 6:355 et fauces arent, vixque est via vocis in illis. 6:356 haustus aquae mihi nectar erit, vitamque fatebor 6:357 accepisse simul: vitam dederitis in unda. 6:358 hi quoque vos moveant, qui nostro bracchia tendunt 6:359 parva sinu,' et casu tendebant bracchia nati. 6:360 quem non blanda deae potuissent verba movere? 6:361 hi tamen orantem perstant prohibere minasque, 6:362 ni procul abscedat, conviciaque insuper addunt. 6:363 nec satis est, ipsos etiam pedibusque manuque 6:364 turbavere lacus imoque e gurgite mollem 6:365 huc illuc limum saltu movere maligno. 6:366 distulit ira sitim; neque enim iam filia Coei 6:367 supplicat indignis nec dicere sustinet ultra 6:368 verba minora dea tollensque ad sidera palmas 6:369 'aeternum stagno' dixit 'vivatis in isto!' 6:370 eveniunt optata deae: iuvat esse sub undis 6:371 et modo tota cava submergere membra palude, 6:372 nunc proferre caput, summo modo gurgite nare, 6:373 saepe super ripam stagni consistere, saepe 6:374 in gelidos resilire lacus, sed nunc quoque turpes 6:375 litibus exercent linguas pulsoque pudore, 6:376 quamvis sint sub aqua, sub aqua maledicere temptant. 6:377 vox quoque iam rauca est, inflataque colla tumescunt, 6:378 ipsaque dilatant patulos convicia rictus; 6:379 terga caput tangunt, colla intercepta videntur, 6:380 spina viret, venter, pars maxima corporis, albet, 6:381 limosoque novae saliunt in gurgite ranae."' 6:382 Sic ubi nescio quis Lycia de gente virorum 6:383 rettulit exitium, satyri reminiscitur alter, 6:384 quem Tritoniaca Latous harundine victum 6:385 adfecit poena. 'quid me mihi detrahis?' inquit; 6:386 'a! piget, a! non est' clamabat 'tibia tanti.' 6:387 clamanti cutis est summos direpta per artus, 6:388 nec quicquam nisi vulnus erat; cruor undique manat, 6:389 detectique patent nervi, trepidaeque sine ulla 6:390 pelle micant venae; salientia viscera possis 6:391 et perlucentes numerare in pectore fibras. 6:392 illum ruricolae, silvarum numina, fauni 6:393 et satyri fratres et tunc quoque carus Olympus 6:394 et nymphae flerunt, et quisquis montibus illis 6:395 lanigerosque greges armentaque bucera pavit. 6:396 fertilis inmaduit madefactaque terra caducas 6:397 concepit lacrimas ac venis perbibit imis; 6:398 quas ubi fecit aquam, vacuas emisit in auras. 6:399 inde petens rapidus ripis declivibus aequor 6:400 Marsya nomen habet, Phrygiae liquidissimus amnis. 6:401 Talibus extemplo redit ad praesentia dictis 6:402 vulgus et exstinctum cum stirpe Amphiona luget; 6:403 mater in invidia est: hanc tunc quoque dicitur unus 6:404 flesse Pelops umeroque, suas a pectore postquam 6:405 deduxit vestes, ebur ostendisse sinistro. 6:406 concolor hic umerus nascendi tempore dextro 6:407 corporeusque fuit; manibus mox caesa paternis 6:408 membra ferunt iunxisse deos, aliisque repertis, 6:409 qui locus est iuguli medius summique lacerti, 6:410 defuit: inpositum est non conparentis in usum 6:411 partis ebur, factoque Pelops fuit integer illo. 6:412 Finitimi proceres coeunt, urbesque propinquae 6:413 oravere suos ire ad solacia reges, 6:414 Argosque et Sparte Pelopeiadesque Mycenae 6:415 et nondum torvae Calydon invisa Dianae 6:416 Orchomenosque ferax et nobilis aere Corinthus 6:417 Messeneque ferox Patraeque humilesque Cleonae 6:418 et Nelea Pylos neque adhuc Pittheia Troezen, 6:419 quaeque urbes aliae bimari clauduntur ab Isthmo 6:420 exteriusque sitae bimari spectantur ab Isthmo; 6:421 credere quis posset? solae cessastis Athenae. 6:422 obstitit officio bellum, subvectaque ponto 6:423 barbara Mopsopios terrebant agmina muros. 6:424 Threicius Tereus haec auxiliaribus armis 6:425 fuderat et clarum vincendo nomen habebat; 6:426 quem sibi Pandion opibusque virisque potentem 6:427 et genus a magno ducentem forte Gradivo 6:428 conubio Procnes iunxit; non pronuba Iuno, 6:429 non Hymenaeus adest, non illi Gratia lecto: 6:430 Eumenides tenuere faces de funere raptas, 6:431 Eumenides stravere torum, tectoque profanus 6:432 incubuit bubo thalamique in culmine sedit. 6:433 hac ave coniuncti Procne Tereusque, parentes 6:434 hac ave sunt facti; gratata est scilicet illis 6:435 Thracia, disque ipsi grates egere; diemque, 6:436 quaque data est claro Pandione nata tyranno 6:437 quaque erat ortus Itys, festum iussere vocari: 6:438 usque adeo latet utilitas. 6:439 Iam tempora Titan 6:440 quinque per autumnos repetiti duxerat anni, 6:441 cum blandita viro Procne 'si gratia' dixit 6:442 'ulla mea est, vel me visendae mitte sorori, 6:443 vel soror huc veniat: redituram tempore parvo 6:444 promittes socero; magni mihi muneris instar 6:445 germanam vidisse dabis.' iubet ille carinas 6:446 in freta deduci veloque et remige portus 6:447 Cecropios intrat Piraeaque litora tangit. 6:448 ut primum soceri data copia, dextera dextrae 6:449 iungitur, et fausto committitur omine sermo. 6:450 coeperat, adventus causam, mandata referre 6:451 coniugis et celeres missae spondere recursus: 6:452 ecce venit magno dives Philomela paratu, 6:453 divitior forma; quales audire solemus 6:454 naidas et dryadas mediis incedere silvis, 6:455 si modo des illis cultus similesque paratus. 6:456 non secus exarsit conspecta virgine Tereus, 6:457 quam si quis canis ignem supponat aristis 6:458 aut frondem positasque cremet faenilibus herbas. 6:459 digna quidem facies; sed et hunc innata libido 6:460 exstimulat, pronumque genus regionibus illis 6:461 in Venerem est: flagrat vitio gentisque suoque. 6:462 impetus est illi comitum corrumpere curam 6:463 nutricisque fidem nec non ingentibus ipsam 6:464 sollicitare datis totumque inpendere regnum 6:465 aut rapere et saevo raptam defendere bello; 6:466 et nihil est, quod non effreno captus amore 6:467 ausit, nec capiunt inclusas pectora flammas. 6:468 iamque moras male fert cupidoque revertitur ore 6:469 ad mandata Procnes et agit sua vota sub illa. 6:470 facundum faciebat amor, quotiensque rogabat 6:471 ulterius iusto, Procnen ita velle ferebat. 6:472 addidit et lacrimas, tamquam mandasset et illas. 6:473 pro superi, quantum mortalia pectora caecae 6:474 noctis habent! ipso sceleris molimine Tereus 6:475 creditur esse pius laudemque a crimine sumit. 6:476 quid, quod idem Philomela cupit, patriosque lacertis 6:477 blanda tenens umeros, ut eat visura sororem, 6:478 perque suam contraque suam petit ipsa salutem. 6:479 spectat eam Tereus praecontrectatque videndo 6:480 osculaque et collo circumdata bracchia cernens 6:481 omnia pro stimulis facibusque ciboque furoris 6:482 accipit, et quotiens amplectitur illa parentem, 6:483 esse parens vellet: neque enim minus inpius esset. 6:484 vincitur ambarum genitor prece: gaudet agitque 6:485 illa patri grates et successisse duabus 6:486 id putat infelix, quod erit lugubre duabus. 6:487 Iam labor exiguus Phoebo restabat, equique 6:488 pulsabant pedibus spatium declivis Olympi: 6:489 regales epulae mensis et Bacchus in auro 6:490 ponitur; hinc placido dant turgida corpora somno. 6:491 at rex Odrysius, quamvis secessit, in illa 6:492 aestuat et repetens faciem motusque manusque 6:493 qualia vult fingit quae nondum vidit et ignes 6:494 ipse suos nutrit cura removente soporem. 6:495 lux erat, et generi dextram conplexus euntis 6:496 Pandion comitem lacrimis commendat obortis: 6:497 'hanc ego, care gener, quoniam pia causa coegit, 6:498 et voluere ambae (voluisti tu quoque, Tereu) 6:499 do tibi perque fidem cognataque pectora supplex, 6:500 per superos oro, patrio ut tuearis amore 6:501 et mihi sollicitae lenimen dulce senectae 6:502 quam primum (omnis erit nobis mora longa) remittas; 6:503 tu quoque quam primum (satis est procul esse sororem), 6:504 si pietas ulla est, ad me, Philomela, redito!' 6:505 mandabat pariterque suae dabat oscula natae, 6:506 et lacrimae mites inter mandata cadebant; 6:507 utque fide pignus dextras utriusque poposcit 6:508 inter seque datas iunxit natamque nepotemque 6:509 absentes pro se memori rogat ore salutent; 6:510 supremumque vale pleno singultibus ore 6:511 vix dixit timuitque suae praesagia mentis. 6:512 Ut semel inposita est pictae Philomela carinae, 6:513 admotumque fretum remis tellusque repulsa est, 6:514 'vicimus!' exclamat, 'mecum mea vota feruntur!' 6:515 exsultatque et vix animo sua gaudia differt 6:516 barbarus et nusquam lumen detorquet ab illa, 6:517 non aliter quam cum pedibus praedator obuncis 6:518 deposuit nido leporem Iovis ales in alto; 6:519 nulla fuga est capto, spectat sua praemia raptor. 6:520 Iamque iter effectum, iamque in sua litora fessis 6:521 puppibus exierant, cum rex Pandione natam 6:522 in stabula alta trahit, silvis obscura vetustis, 6:523 atque ibi pallentem trepidamque et cuncta timentem 6:524 et iam cum lacrimis, ubi sit germana, rogantem 6:525 includit fassusque nefas et virginem et unam 6:526 vi superat frustra clamato saepe parente, 6:527 saepe sorore sua, magnis super omnia divis. 6:528 illa tremit velut agna pavens, quae saucia cani 6:529 ore excussa lupi nondum sibi tuta videtur, 6:530 utque columba suo madefactis sanguine plumis 6:531 horret adhuc avidosque timet, quibus haeserat, ungues. 6:532 mox ubi mens rediit, passos laniata capillos, 6:533 lugenti similis caesis plangore lacertis 6:534 intendens palmas 'o diris barbare factis, 6:535 o crudelis' ait, 'nec te mandata parentis 6:536 cum lacrimis movere piis nec cura sororis 6:537 nec mea virginitas nec coniugialia iura? 6:538 omnia turbasti; paelex ego facta sororis, 6:539 tu geminus coniunx, hostis mihi debita Procne! 6:540 quin animam hanc, ne quod facinus tibi, perfide, restet, 6:541 eripis? atque utinam fecisses ante nefandos 6:542 concubitus: vacuas habuissem criminis umbras. 6:543 si tamen haec superi cernunt, si numina divum 6:544 sunt aliquid, si non perierunt omnia mecum, 6:545 quandocumque mihi poenas dabis! ipsa pudore 6:546 proiecto tua facta loquar: si copia detur, 6:547 in populos veniam; si silvis clausa tenebor, 6:548 inplebo silvas et conscia saxa movebo; 6:549 audiet haec aether et si deus ullus in illo est!' 6:550 Talibus ira feri postquam commota tyranni 6:551 nec minor hac metus est, causa stimulatus utraque, 6:552 quo fuit accinctus, vagina liberat ensem 6:553 arreptamque coma fixis post terga lacertis 6:554 vincla pati cogit; iugulum Philomela parabat 6:555 spemque suae mortis viso conceperat ense: 6:556 ille indignantem et nomen patris usque vocantem 6:557 luctantemque loqui conprensam forcipe linguam 6:558 abstulit ense fero. radix micat ultima linguae, 6:559 ipsa iacet terraeque tremens inmurmurat atrae, 6:560 utque salire solet mutilatae cauda colubrae, 6:561 palpitat et moriens dominae vestigia quaerit. 6:562 hoc quoque post facinus (vix ausim credere) fertur 6:563 saepe sua lacerum repetisse libidine corpus. 6:564 Sustinet ad Procnen post talia facta reverti; 6:565 coniuge quae viso germanam quaerit, at ille 6:566 dat gemitus fictos commentaque funera narrat, 6:567 et lacrimae fecere fidem. velamina Procne 6:568 deripit ex umeris auro fulgentia lato 6:569 induiturque atras vestes et inane sepulcrum 6:570 constituit falsisque piacula manibus infert 6:571 et luget non sic lugendae fata sororis. 6:572 Signa deus bis sex acto lustraverat anno; 6:573 quid faciat Philomela? fugam custodia claudit, 6:574 structa rigent solido stabulorum moenia saxo, 6:575 os mutum facti caret indice. grande doloris 6:576 ingenium est, miserisque venit sollertia rebus: 6:577 stamina barbarica suspendit callida tela 6:578 purpureasque notas filis intexuit albis, 6:579 indicium sceleris; perfectaque tradidit uni, 6:580 utque ferat dominae, gestu rogat; illa rogata 6:581 pertulit ad Procnen nec scit, quid tradat in illis. 6:582 evolvit vestes saevi matrona tyranni 6:583 germanaeque suae fatum miserabile legit 6:584 et (mirum potuisse) silet: dolor ora repressit, 6:585 verbaque quaerenti satis indignantia linguae 6:586 defuerunt, nec flere vacat, sed fasque nefasque 6:587 confusura ruit poenaeque in imagine tota est. 6:588 Tempus erat, quo sacra solent trieterica Bacchi 6:589 Sithoniae celebrare nurus: (nox conscia sacris, 6:590 nocte sonat Rhodope tinnitibus aeris acuti) 6:591 nocte sua est egressa domo regina deique 6:592 ritibus instruitur furialiaque accipit arma; 6:593 vite caput tegitur, lateri cervina sinistro 6:594 vellera dependent, umero levis incubat hasta. 6:595 concita per silvas turba comitante suarum 6:596 terribilis Procne furiisque agitata doloris, 6:597 Bacche, tuas simulat: venit ad stabula avia tandem 6:598 exululatque euhoeque sonat portasque refringit 6:599 germanamque rapit raptaeque insignia Bacchi 6:600 induit et vultus hederarum frondibus abdit 6:601 attonitamque trahens intra sua moenia ducit. 6:602 Ut sensit tetigisse domum Philomela nefandam, 6:603 horruit infelix totoque expalluit ore; 6:604 nacta locum Procne sacrorum pignora demit 6:605 oraque develat miserae pudibunda sororis 6:606 amplexumque petit; sed non attollere contra 6:607 sustinet haec oculos paelex sibi visa sororis 6:608 deiectoque in humum vultu iurare volenti 6:609 testarique deos, per vim sibi dedecus illud 6:610 inlatum, pro voce manus fuit. ardet et iram 6:611 non capit ipsa suam Procne fletumque sororis 6:612 corripiens 'non est lacrimis hoc' inquit 'agendum, 6:613 sed ferro, sed si quid habes, quod vincere ferrum 6:614 possit. in omne nefas ego me, germana, paravi: 6:615 aut ego, cum facibus regalia tecta cremabo, 6:616 artificem mediis inmittam Terea flammis, 6:617 aut linguam atque oculos et quae tibi membra pudorem 6:618 abstulerunt ferro rapiam, aut per vulnera mille 6:619 sontem animam expellam! magnum quodcumque paravi; 6:620 quid sit, adhuc dubito.' 6:621 Peragit dum talia Procne, 6:622 ad matrem veniebat Itys; quid possit, ab illo 6:623 admonita est oculisque tuens inmitibus 'a! quam 6:624 es similis patri!' dixit nec plura locuta 6:625 triste parat facinus tacitaque exaestuat ira. 6:626 ut tamen accessit natus matrique salutem 6:627 attulit et parvis adduxit colla lacertis 6:628 mixtaque blanditiis puerilibus oscula iunxit, 6:629 mota quidem est genetrix, infractaque constitit ira 6:630 invitique oculi lacrimis maduere coactis; 6:631 sed simul ex nimia mentem pietate labare 6:632 sensit, ab hoc iterum est ad vultus versa sororis 6:633 inque vicem spectans ambos 'cur admovet' inquit 6:634 'alter blanditias, rapta silet altera lingua? 6:635 quam vocat hic matrem, cur non vocat illa sororem? 6:636 cui sis nupta, vide, Pandione nata, marito! 6:637 degeneras! scelus est pietas in coniuge Tereo.' 6:638 nec mora, traxit Ityn, veluti Gangetica cervae 6:639 lactentem fetum per silvas tigris opacas, 6:640 utque domus altae partem tenuere remotam, 6:641 tendentemque manus et iam sua fata videntem 6:642 et 'mater! mater!' clamantem et colla petentem 6:643 ense ferit Procne, lateri qua pectus adhaeret, 6:644 nec vultum vertit. satis illi ad fata vel unum 6:645 vulnus erat: iugulum ferro Philomela resolvit, 6:646 vivaque adhuc animaeque aliquid retinentia membra 6:647 dilaniant. pars inde cavis exsultat aenis, 6:648 pars veribus stridunt; manant penetralia tabo. 6:649 His adhibet coniunx ignarum Terea mensis 6:650 et patrii moris sacrum mentita, quod uni 6:651 fas sit adire viro, comites famulosque removit. 6:652 ipse sedens solio Tereus sublimis avito 6:653 vescitur inque suam sua viscera congerit alvum, 6:654 tantaque nox animi est, 'Ityn huc accersite!' dixit. 6:655 dissimulare nequit crudelia gaudia Procne 6:656 iamque suae cupiens exsistere nuntia cladis 6:657 'intus habes, quem poscis' ait: circumspicit ille 6:658 atque, ubi sit, quaerit; quaerenti iterumque vocanti, 6:659 sicut erat sparsis furiali caede capillis, 6:660 prosiluit Ityosque caput Philomela cruentum 6:661 misit in ora patris nec tempore maluit ullo 6:662 posse loqui et meritis testari gaudia dictis. 6:663 Thracius ingenti mensas clamore repellit 6:664 vipereasque ciet Stygia de valle sorores 6:665 et modo, si posset, reserato pectore diras 6:666 egerere inde dapes semesaque viscera gestit, 6:667 flet modo seque vocat bustum miserabile nati, 6:668 nunc sequitur nudo genitas Pandione ferro. 6:669 corpora Cecropidum pennis pendere putares: 6:670 pendebant pennis. quarum petit altera silvas, 6:671 altera tecta subit, neque adhuc de pectore caedis 6:672 excessere notae, signataque sanguine pluma est. 6:673 ille dolore suo poenaeque cupidine velox 6:674 vertitur in volucrem, cui stant in vertice cristae. 6:675 prominet inmodicum pro longa cuspide rostrum; 6:676 nomen epops volucri, facies armata videtur. 6:677 Hic dolor ante diem longaeque extrema senectae 6:678 tempora Tartareas Pandiona misit ad umbras. 6:679 sceptra loci rerumque capit moderamen Erectheus, 6:680 iustitia dubium validisne potentior armis. 6:681 quattuor ille quidem iuvenes totidemque crearat 6:682 femineae sortis, sed erat par forma duarum. 6:683 e quibus Aeolides Cephalus te coniuge felix, 6:684 Procri, fuit; Boreae Tereus Thracesque nocebant, 6:685 dilectaque diu caruit deus Orithyia, 6:686 dum rogat et precibus mavult quam viribus uti; 6:687 ast ubi blanditiis agitur nihil, horridus ira, 6:688 quae solita est illi nimiumque domestica vento, 6:689 'et merito!' dixit; 'quid enim mea tela reliqui, 6:690 saevitiam et vires iramque animosque minaces, 6:691 admovique preces, quarum me dedecet usus? 6:692 apta mihi vis est: vi tristia nubila pello, 6:693 vi freta concutio nodosaque robora verto 6:694 induroque nives et terras grandine pulso; 6:695 idem ego, cum fratres caelo sum nactus aperto 6:696 (nam mihi campus is est), tanto molimine luctor, 6:697 ut medius nostris concursibus insonet aether 6:698 exsiliantque cavis elisi nubibus ignes; 6:699 idem ego, cum subii convexa foramina terrae 6:700 supposuique ferox imis mea terga cavernis, 6:701 sollicito manes totumque tremoribus orbem. 6:702 hac ope debueram thalamos petiisse, socerque 6:703 non orandus erat mihi sed faciendus Erectheus.' 6:704 haec Boreas aut his non inferiora locutus 6:705 excussit pennas, quarum iactatibus omnis 6:706 adflata est tellus latumque perhorruit aequor, 6:707 pulvereamque trahens per summa cacumina pallam 6:708 verrit humum pavidamque metu caligine tectus 6:709 Orithyian amans fulvis amplectitur alis. 6:710 dum volat, arserunt agitati fortius ignes, 6:711 nec prius aerii cursus suppressit habenas, 6:712 quam Ciconum tenuit populos et moenia raptor. 6:713 illic et gelidi coniunx Actaea tyranni 6:714 et genetrix facta est, partus enixa gemellos, 6:715 cetera qui matris, pennas genitoris haberent. 6:716 non tamen has una memorant cum corpore natas, 6:717 barbaque dum rutilis aberat subnixa capillis, 6:718 inplumes Calaisque puer Zetesque fuerunt; 6:719 mox pariter pennae ritu coepere volucrum 6:720 cingere utrumque latus, pariter flavescere malae. 6:721 ergo ubi concessit tempus puerile iuventae, 6:722 vellera cum Minyis nitido radiantia villo 6:723 per mare non notum prima petiere carina. Metamorphoseon Liber VII 7:1 Iamque fretum Minyae Pagasaea puppe secabant, 7:2 perpetuaque trahens inopem sub nocte senectam 7:3 Phineus visus erat, iuvenesque Aquilone creati 7:4 virgineas volucres miseri senis ore fugarant, 7:5 multaque perpessi claro sub Iasone tandem 7:6 contigerant rapidas limosi Phasidos undas. 7:7 dumque adeunt regem Phrixeaque vellera poscunt 7:8 lexque datur Minyis magnorum horrenda laborum, 7:9 concipit interea validos Aeetias ignes 7:10 et luctata diu, postquam ratione furorem 7:11 vincere non poterat, 'frustra, Medea, repugnas: 7:12 nescio quis deus obstat,' ait, 'mirumque, nisi hoc est, 7:13 aut aliquid certe simile huic, quod amare vocatur. 7:14 nam cur iussa patris nimium mihi dura videntur? 7:15 sunt quoque dura nimis! cur, quem modo denique vidi, 7:16 ne pereat, timeo? quae tanti causa timoris? 7:17 excute virgineo conceptas pectore flammas, 7:18 si potes, infelix! si possem, sanior essem! 7:19 sed trahit invitam nova vis, aliudque cupido, 7:20 mens aliud suadet: video meliora proboque, 7:21 deteriora sequor. quid in hospite, regia virgo, 7:22 ureris et thalamos alieni concipis orbis? 7:23 haec quoque terra potest, quod ames, dare. vivat an ille 7:24 occidat, in dis est. vivat tamen! idque precari 7:25 vel sine amore licet: quid enim commisit Iason? 7:26 quem, nisi crudelem, non tangat Iasonis aetas 7:27 et genus et virtus? quem non, ut cetera desint, 7:28 ore movere potest? certe mea pectora movit. 7:29 at nisi opem tulero, taurorum adflabitur ore 7:30 concurretque suae segeti, tellure creatis 7:31 hostibus, aut avido dabitur fera praeda draconi. 7:32 hoc ego si patiar, tum me de tigride natam, 7:33 tum ferrum et scopulos gestare in corde fatebor! 7:34 cur non et specto pereuntem oculosque videndo 7:35 conscelero? cur non tauros exhortor in illum 7:36 terrigenasque feros insopitumque draconem? 7:37 di meliora velint! quamquam non ista precanda, 7:38 sed facienda mihi.--prodamne ego regna parentis, 7:39 atque ope nescio quis servabitur advena nostra, 7:40 ut per me sospes sine me det lintea ventis 7:41 virque sit alterius, poenae Medea relinquar? 7:42 si facere hoc aliamve potest praeponere nobis, 7:43 occidat ingratus! sed non is vultus in illo, 7:44 non ea nobilitas animo est, ea gratia formae, 7:45 ut timeam fraudem meritique oblivia nostri. 7:46 et dabit ante fidem, cogamque in foedera testes 7:47 esse deos. quid tuta times? accingere et omnem 7:48 pelle moram: tibi se semper debebit Iason, 7:49 te face sollemni iunget sibi perque Pelasgas 7:50 servatrix urbes matrum celebrabere turba. 7:51 ergo ego germanam fratremque patremque deosque 7:52 et natale solum ventis ablata relinquam? 7:53 nempe pater saevus, nempe est mea barbara tellus, 7:54 frater adhuc infans; stant mecum vota sororis, 7:55 maximus intra me deus est! non magna relinquam, 7:56 magna sequar: titulum servatae pubis Achivae 7:57 notitiamque soli melioris et oppida, quorum 7:58 hic quoque fama viget, cultusque artesque locorum, 7:59 quemque ego cum rebus, quas totus possidet orbis, 7:60 Aesoniden mutasse velim, quo coniuge felix 7:61 et dis cara ferar et vertice sidera tangam. 7:62 quid, quod nescio qui mediis concurrere in undis 7:63 dicuntur montes ratibusque inimica Charybdis 7:64 nunc sorbere fretum, nunc reddere, cinctaque saevis 7:65 Scylla rapax canibus Siculo latrare profundo? 7:66 nempe tenens, quod amo, gremioque in Iasonis haerens 7:67 per freta longa ferar; nihil illum amplexa verebor 7:68 aut, siquid metuam, metuam de coniuge solo.-- 7:69 coniugiumne putas speciosaque nomina culpae 7:70 inponis, Medea, tuae?--quin adspice, quantum 7:71 adgrediare nefas, et, dum licet, effuge crimen!' 7:72 dixit, et ante oculos rectum pietasque pudorque 7:73 constiterant, et victa dabat iam terga Cupido. 7:74 Ibat ad antiquas Hecates Perseidos aras, 7:75 quas nemus umbrosum secretaque silva tegebat, 7:76 et iam fortis erat, pulsusque recesserat ardor, 7:77 cum videt Aesoniden exstinctaque flamma reluxit. 7:78 erubuere genae, totoque recanduit ore, 7:79 utque solet ventis alimenta adsumere, quaeque 7:80 parva sub inducta latuit scintilla favilla 7:81 crescere et in veteres agitata resurgere vires, 7:82 sic iam lenis amor, iam quem languere putares, 7:83 ut vidit iuvenem, specie praesentis inarsit. 7:84 et casu solito formosior Aesone natus 7:85 illa luce fuit: posses ignoscere amanti. 7:86 spectat et in vultu veluti tum denique viso 7:87 lumina fixa tenet nec se mortalia demens 7:88 ora videre putat nec se declinat ab illo; 7:89 ut vero coepitque loqui dextramque prehendit 7:90 hospes et auxilium submissa voce rogavit 7:91 promisitque torum, lacrimis ait illa profusis: 7:92 'quid faciam, video: nec me ignorantia veri 7:93 decipiet, sed amor. servabere munere nostro, 7:94 servatus promissa dato!' per sacra triformis 7:95 ille deae lucoque foret quod numen in illo 7:96 perque patrem soceri cernentem cuncta futuri 7:97 eventusque suos et tanta pericula iurat: 7:98 creditus accepit cantatas protinus herbas 7:99 edidicitque usum laetusque in tecta recessit. 7:100 Postera depulerat stellas Aurora micantes: 7:101 conveniunt populi sacrum Mavortis in arvum 7:102 consistuntque iugis; medio rex ipse resedit 7:103 agmine purpureus sceptroque insignis eburno. 7:104 ecce adamanteis Vulcanum naribus efflant 7:105 aeripedes tauri, tactaeque vaporibus herbae 7:106 ardent, utque solent pleni resonare camini, 7:107 aut ubi terrena silices fornace soluti 7:108 concipiunt ignem liquidarum adspergine aquarum, 7:109 pectora sic intus clausas volventia flammas 7:110 gutturaque usta sonant; tamen illis Aesone natus 7:111 obvius it. vertere truces venientis ad ora 7:112 terribiles vultus praefixaque cornua ferro 7:113 pulvereumque solum pede pulsavere bisulco 7:114 fumificisque locum mugitibus inpleverunt. 7:115 deriguere metu Minyae; subit ille nec ignes 7:116 sentit anhelatos (tantum medicamina possunt!) 7:117 pendulaque audaci mulcet palearia dextra 7:118 suppositosque iugo pondus grave cogit aratri 7:119 ducere et insuetum ferro proscindere campum: 7:120 mirantur Colchi, Minyae clamoribus augent 7:121 adiciuntque animos. galea tum sumit aena 7:122 vipereos dentes et aratos spargit in agros. 7:123 semina mollit humus valido praetincta veneno, 7:124 et crescunt fiuntque sati nova corpora dentes, 7:125 utque hominis speciem materna sumit in alvo 7:126 perque suos intus numeros conponitur infans 7:127 nec nisi maturus communes exit in auras, 7:128 sic, ubi visceribus gravidae telluris imago 7:129 effecta est hominis, feto consurgit in arvo, 7:130 quodque magis mirum est, simul edita concutit arma. 7:131 quos ubi viderunt praeacutae cuspidis hastas 7:132 in caput Haemonii iuvenis torquere parantis, 7:133 demisere metu vultumque animumque Pelasgi; 7:134 ipsa quoque extimuit, quae tutum fecerat illum. 7:135 utque peti vidit iuvenem tot ab hostibus unum, 7:136 palluit et subito sine sanguine frigida sedit, 7:137 neve parum valeant a se data gramina, carmen 7:138 auxiliare canit secretasque advocat artes. 7:139 ille gravem medios silicem iaculatus in hostes 7:140 a se depulsum Martem convertit in ipsos: 7:141 terrigenae pereunt per mutua vulnera fratres 7:142 civilique cadunt acie. gratantur Achivi 7:143 victoremque tenent avidisque amplexibus haerent. 7:144 tu quoque victorem conplecti, barbara, velles: 7:145 obstitit incepto pudor, at conplexa fuisses, 7:146 sed te, ne faceres, tenuit reverentia famae. 7:147 quod licet, adfectu tacito laetaris agisque 7:148 carminibus grates et dis auctoribus horum. 7:149 Pervigilem superest herbis sopire draconem, 7:150 qui crista linguisque tribus praesignis et uncis 7:151 dentibus horrendus custos erat arboris aureae. 7:152 hunc postquam sparsit Lethaei gramine suci 7:153 verbaque ter dixit placidos facientia somnos, 7:154 quae mare turbatum, quae concita flumina sistunt, 7:155 somnus in ignotos oculos sibi venit, et auro 7:156 heros Aesonius potitur spolioque superbus 7:157 muneris auctorem secum, spolia altera, portans 7:158 victor Iolciacos tetigit cum coniuge portus. 7:159 Haemoniae matres pro gnatis dona receptis 7:160 grandaevique ferunt patres congestaque flamma 7:161 tura liquefaciunt, inductaque cornibus aurum 7:162 victima vota cadit, sed abest gratantibus Aeson 7:163 iam propior leto fessusque senilibus annis, 7:164 cum sic Aesonides: 'o cui debere salutem 7:165 confiteor, coniunx, quamquam mihi cuncta dedisti 7:166 excessitque fidem meritorum summa tuorum, 7:167 si tamen hoc possunt (quid enim non carmina possunt?) 7:168 deme meis annis et demptos adde parenti!' 7:169 nec tenuit lacrimas: mota est pietate rogantis, 7:170 dissimilemque animum subiit Aeeta relictus; 7:171 nec tamen adfectus talis confessa 'quod' inquit 7:172 'excidit ore tuo, coniunx, scelus? ergo ego cuiquam 7:173 posse tuae videor spatium transcribere vitae? 7:174 nec sinat hoc Hecate, nec tu petis aequa; sed isto, 7:175 quod petis, experiar maius dare munus, Iason. 7:176 arte mea soceri longum temptabimus aevum, 7:177 non annis revocare tuis, modo diva triformis 7:178 adiuvet et praesens ingentibus adnuat ausis.' 7:179 Tres aberant noctes, ut cornua tota coirent 7:180 efficerentque orbem; postquam plenissima fulsit 7:181 ac solida terras spectavit imagine luna, 7:182 egreditur tectis vestes induta recinctas, 7:183 nuda pedem, nudos umeris infusa capillos, 7:184 fertque vagos mediae per muta silentia noctis 7:185 incomitata gradus: homines volucresque ferasque 7:186 solverat alta quies, nullo cum murmure saepes, 7:187 inmotaeque silent frondes, silet umidus aer, 7:188 sidera sola micant: ad quae sua bracchia tendens 7:189 ter se convertit, ter sumptis flumine crinem 7:190 inroravit aquis ternisque ululatibus ora 7:191 solvit et in dura submisso poplite terra 7:192 'Nox' ait 'arcanis fidissima, quaeque diurnis 7:193 aurea cum luna succeditis ignibus astra, 7:194 tuque, triceps Hecate, quae coeptis conscia nostris 7:195 adiutrixque venis cantusque artisque magorum, 7:196 quaeque magos, Tellus, pollentibus instruis herbis, 7:197 auraeque et venti montesque amnesque lacusque, 7:198 dique omnes nemorum, dique omnes noctis adeste, 7:199 quorum ope, cum volui, ripis mirantibus amnes 7:200 in fontes rediere suos, concussaque sisto, 7:201 stantia concutio cantu freta, nubila pello 7:202 nubilaque induco, ventos abigoque vocoque, 7:203 vipereas rumpo verbis et carmine fauces, 7:204 vivaque saxa sua convulsaque robora terra 7:205 et silvas moveo iubeoque tremescere montis 7:206 et mugire solum manesque exire sepulcris! 7:207 te quoque, Luna, traho, quamvis Temesaea labores 7:208 aera tuos minuant; currus quoque carmine nostro 7:209 pallet avi, pallet nostris Aurora venenis! 7:210 vos mihi taurorum flammas hebetastis et unco 7:211 inpatiens oneris collum pressistis aratro, 7:212 vos serpentigenis in se fera bella dedistis 7:213 custodemque rudem somni sopistis et aurum 7:214 vindice decepto Graias misistis in urbes: 7:215 nunc opus est sucis, per quos renovata senectus 7:216 in florem redeat primosque recolligat annos, 7:217 et dabitis. neque enim micuerunt sidera frustra, 7:218 nec frustra volucrum tractus cervice draconum 7:219 currus adest.' aderat demissus ab aethere currus. 7:220 quo simul adscendit frenataque colla draconum 7:221 permulsit manibusque leves agitavit habenas, 7:222 sublimis rapitur subiectaque Thessala Tempe 7:223 despicit et certis regionibus adplicat angues: 7:224 et quas Ossa tulit, quas altum Pelion herbas, 7:225 Othrysque Pindusque et Pindo maior Olympus, 7:226 perspicit et placitas partim radice revellit, 7:227 partim succidit curvamine falcis aenae. 7:228 multa quoque Apidani placuerunt gramina ripis, 7:229 multa quoque Amphrysi, neque eras inmunis, Enipeu; 7:230 nec non Peneos nec non Spercheides undae 7:231 contribuere aliquid iuncosaque litora Boebes; 7:232 carpsit et Euboica vivax Anthedone gramen, 7:233 nondum mutato vulgatum corpore Glauci. 7:234 Et iam nona dies curru pennisque draconum 7:235 nonaque nox omnes lustrantem viderat agros, 7:236 cum rediit; neque erant tacti nisi odore dracones, 7:237 et tamen annosae pellem posuere senectae. 7:238 constitit adveniens citra limenque foresque 7:239 et tantum caelo tegitur refugitque viriles 7:240 contactus, statuitque aras de caespite binas, 7:241 dexteriore Hecates, ast laeva parte Iuventae. 7:242 has ubi verbenis silvaque incinxit agresti, 7:243 haud procul egesta scrobibus tellure duabus 7:244 sacra facit cultrosque in guttura velleris atri 7:245 conicit et patulas perfundit sanguine fossas; 7:246 tum super invergens liquidi carchesia mellis 7:247 alteraque invergens tepidi carchesia lactis, 7:248 verba simul fudit terrenaque numina civit 7:249 umbrarumque rogat rapta cum coniuge regem, 7:250 ne properent artus anima fraudare senili. 7:251 Quos ubi placavit precibusque et murmure longo, 7:252 Aesonis effetum proferri corpus ad auras 7:253 iussit et in plenos resolutum carmine somnos 7:254 exanimi similem stratis porrexit in herbis. 7:255 hinc procul Aesoniden, procul hinc iubet ire ministros 7:256 et monet arcanis oculos removere profanos. 7:257 diffugiunt iussi; passis Medea capillis 7:258 bacchantum ritu flagrantis circuit aras 7:259 multifidasque faces in fossa sanguinis atra 7:260 tinguit et infectas geminis accendit in aris 7:261 terque senem flamma, ter aqua, ter sulphure lustrat. 7:262 Interea validum posito medicamen aeno 7:263 fervet et exsultat spumisque tumentibus albet. 7:264 illic Haemonia radices valle resectas 7:265 seminaque floresque et sucos incoquit atros; 7:266 adicit extremo lapides Oriente petitos 7:267 et quas Oceani refluum mare lavit harenas; 7:268 addit et exceptas luna pernocte pruinas 7:269 et strigis infamis ipsis cum carnibus alas 7:270 inque virum soliti vultus mutare ferinos 7:271 ambigui prosecta lupi; nec defuit illis 7:272 squamea Cinyphii tenuis membrana chelydri 7:273 vivacisque iecur cervi; quibus insuper addit 7:274 ova caputque novem cornicis saecula passae. 7:275 his et mille aliis postquam sine nomine rebus 7:276 propositum instruxit mortali barbara maius, 7:277 arenti ramo iampridem mitis olivae 7:278 omnia confudit summisque inmiscuit ima. 7:279 ecce vetus calido versatus stipes aeno 7:280 fit viridis primo nec longo tempore frondes 7:281 induit et subito gravidis oneratur olivis: 7:282 at quacumque cavo spumas eiecit aeno 7:283 ignis et in terram guttae cecidere calentes, 7:284 vernat humus, floresque et mollia pabula surgunt. 7:285 quae simul ac vidit, stricto Medea recludit 7:286 ense senis iugulum veteremque exire cruorem 7:287 passa replet sucis; quos postquam conbibit Aeson 7:288 aut ore acceptos aut vulnere, barba comaeque 7:289 canitie posita nigrum rapuere colorem, 7:290 pulsa fugit macies, abeunt pallorque situsque, 7:291 adiectoque cavae supplentur corpore rugae, 7:292 membraque luxuriant: Aeson miratur et olim 7:293 ante quater denos hunc se reminiscitur annos. 7:294 Viderat ex alto tanti miracula monstri 7:295 Liber et admonitus, iuvenes nutricibus annos 7:296 posse suis reddi, capit hoc a Colchide munus. 7:297 Neve doli cessent, odium cum coniuge falsum 7:298 Phasias adsimulat Peliaeque ad limina supplex 7:299 confugit; atque illam, quoniam gravis ipse senecta est, 7:300 excipiunt natae; quas tempore callida parvo 7:301 Colchis amicitiae mendacis imagine cepit, 7:302 dumque refert inter meritorum maxima demptos 7:303 Aesonis esse situs atque hac in parte moratur, 7:304 spes est virginibus Pelia subiecta creatis, 7:305 arte suum parili revirescere posse parentem, 7:306 idque petunt pretiumque iubent sine fine pacisci. 7:307 illa brevi spatio silet et dubitare videtur 7:308 suspenditque animos ficta gravitate rogantum. 7:309 mox ubi pollicita est, 'quo sit fiducia maior 7:310 muneris huius' ait, 'qui vestri maximus aevo est 7:311 dux gregis inter oves, agnus medicamine fiet.' 7:312 protinus innumeris effetus laniger annis 7:313 attrahitur flexo circum cava tempora cornu; 7:314 cuius ut Haemonio marcentia guttura cultro 7:315 fodit et exiguo maculavit sanguine ferrum, 7:316 membra simul pecudis validosque venefica sucos 7:317 mergit in aere cavo: minuunt ea corporis artus 7:318 cornuaque exurunt nec non cum cornibus annos, 7:319 et tener auditur medio balatus aeno: 7:320 nec mora, balatum mirantibus exsilit agnus 7:321 lascivitque fuga lactantiaque ubera quaerit. 7:322 Obstipuere satae Pelia, promissaque postquam 7:323 exhibuere fidem, tum vero inpensius instant. 7:324 ter iuga Phoebus equis in Hibero flumine mersis 7:325 dempserat et quarta radiantia nocte micabant 7:326 sidera, cum rapido fallax Aeetias igni 7:327 imponit purum laticem et sine viribus herbas. 7:328 iamque neci similis resoluto corpore regem 7:329 et cum rege suo custodes somnus habebat, 7:330 quem dederant cantus magicaeque potentia linguae; 7:331 intrarant iussae cum Colchide limina natae 7:332 ambierantque torum: 'quid nunc dubitatis inertes? 7:333 stringite' ait 'gladios veteremque haurite crurorem, 7:334 ut repleam vacuas iuvenali sanguine venas! 7:335 in manibus vestris vita est aetasque parentis: 7:336 si pietas ulla est nec spes agitatis inanis, 7:337 officium praestate patri telisque senectam 7:338 exigite, et saniem coniecto emittite ferro!' 7:339 his, ut quaeque pia est, hortatibus inpia prima est 7:340 et, ne sit scelerata, facit scelus: haud tamen ictus 7:341 ulla suos spectare potest, oculosque reflectunt, 7:342 caecaque dant saevis aversae vulnera dextris. 7:343 ille cruore fluens, cubito tamen adlevat artus, 7:344 semilacerque toro temptat consurgere, et inter 7:345 tot medius gladios pallentia bracchia tendens 7:346 'quid facitis, gnatae? quid vos in fata parentis 7:347 armat?' ait: cecidere illis animique manusque; 7:348 plura locuturo cum verbis guttura Colchis 7:349 abstulit et calidis laniatum mersit in undis. 7:350 Quod nisi pennatis serpentibus isset in auras, 7:351 non exempta foret poenae: fugit alta superque 7:352 Pelion umbrosum, Philyreia tecta, superque 7:353 Othryn et eventu veteris loca nota Cerambi: 7:354 hic ope nympharum sublatus in aera pennis, 7:355 cum gravis infuso tellus foret obruta ponto, 7:356 Deucalioneas effugit inobrutus undas. 7:357 Aeoliam Pitanen a laeva parte relinquit 7:358 factaque de saxo longi simulacra draconis 7:359 Idaeumque nemus, quo nati furta, iuvencum, 7:360 occuluit Liber falsi sub imagine cervi, 7:361 quaque pater Corythi parva tumulatus harena est, 7:362 et quos Maera novo latratu terruit agros, 7:363 Eurypylique urbem, qua Coae cornua matres 7:364 gesserunt tum, cum discederet Herculis agmen, 7:365 Phoebeamque Rhodon et Ialysios Telchinas, 7:366 quorum oculos ipso vitiantes omnia visu 7:367 Iuppiter exosus fraternis subdidit undis; 7:368 transit et antiquae Cartheia moenia Ceae, 7:369 qua pater Alcidamas placidam de corpore natae 7:370 miraturus erat nasci potuisse columbam. 7:371 inde lacus Hyries videt et Cycneia Tempe, 7:372 quae subitus celebravit olor: nam Phylius illic 7:373 imperio pueri volucrisque ferumque leonem 7:374 tradiderat domitos; taurum quoque vincere iussus 7:375 vicerat et spreto totiens iratus amore 7:376 praemia poscenti taurum suprema negabat; 7:377 ille indignatus 'cupies dare' dixit et alto 7:378 desiluit saxo; cuncti cecidisse putabant: 7:379 factus olor niveis pendebat in aere pennis; 7:380 at genetrix Hyrie, servati nescia, flendo 7:381 delicuit stagnumque suo de nomine fecit. 7:382 adiacet his Pleuron, in qua trepidantibus alis 7:383 Ophias effugit natorum vulnera Combe; 7:384 inde Calaureae Letoidos adspicit arva 7:385 in volucrem versi cum coniuge conscia regis. 7:386 dextera Cyllene est, in qua cum matre Menephron 7:387 concubiturus erat saevarum more ferarum; 7:388 Cephison procul hinc deflentem fata nepotis 7:389 respicit in tumidam phocen ab Apolline versi 7:390 Eumelique domum lugentis in aere natum. 7:391 Tandem vipereis Ephyren Pirenida pennis 7:392 contigit: hic aevo veteres mortalia primo 7:393 corpora vulgarunt pluvialibus edita fungis. 7:394 sed postquam Colchis arsit nova nupta venenis 7:395 flagrantemque domum regis mare vidit utrumque, 7:396 sanguine natorum perfunditur inpius ensis, 7:397 ultaque se male mater Iasonis effugit arma. 7:398 hinc Titaniacis ablata draconibus intrat 7:399 Palladias arces, quae te, iustissima Phene, 7:400 teque, senex Peripha, pariter videre volantes 7:401 innixamque novis neptem Polypemonis alis. 7:402 excipit hanc Aegeus facto damnandus in uno, 7:403 nec satis hospitium est, thalami quoque foedere iungit. 7:404 Iamque aderat Theseus, proles ignara parenti, 7:405 qui virtute sua bimarem pacaverat Isthmon: 7:406 huius in exitium miscet Medea, quod olim 7:407 attulerat secum Scythicis aconiton ab oris. 7:408 illud Echidnaeae memorant e dentibus ortum 7:409 esse canis: specus est tenebroso caecus hiatu, 7:410 est via declivis, per quam Tirynthius heros 7:411 restantem contraque diem radiosque micantes 7:412 obliquantem oculos nexis adamante catenis 7:413 Cerberon abstraxit, rabida qui concitus ira 7:414 inplevit pariter ternis latratibus auras 7:415 et sparsit virides spumis albentibus agros; 7:416 has concresse putant nactasque alimenta feracis 7:417 fecundique soli vires cepisse nocendi; 7:418 quae quia nascuntur dura vivacia caute, 7:419 agrestes aconita vocant. ea coniugis astu 7:420 ipse parens Aegeus nato porrexit ut hosti. 7:421 sumpserat ignara Theseus data pocula dextra, 7:422 cum pater in capulo gladii cognovit eburno 7:423 signa sui generis facinusque excussit ab ore. 7:424 effugit illa necem nebulis per carmina motis; 7:425 At genitor, quamquam laetatur sospite nato, 7:426 attonitus tamen est, ingens discrimine parvo 7:427 committi potuisse nefas: fovet ignibus aras 7:428 muneribusque deos inplet, feriuntque secures 7:429 colla torosa boum vinctorum cornua vittis. 7:430 nullus Erecthidis fertur celebratior illo 7:431 inluxisse dies: agitant convivia patres 7:432 et medium vulgus nec non et carmina vino 7:433 ingenium faciente canunt: 'te, maxime Theseu, 7:434 mirata est Marathon Cretaei sanguine tauri, 7:435 quodque suis securus arat Cromyona colonus, 7:436 munus opusque tuum est; tellus Epidauria per te 7:437 clavigeram vidit Vulcani occumbere prolem, 7:438 vidit et inmitem Cephisias ora Procrusten, 7:439 Cercyonis letum vidit Cerealis Eleusin. 7:440 occidit ille Sinis magnis male viribus usus, 7:441 qui poterat curvare trabes et agebat ab alto 7:442 ad terram late sparsuras corpora pinus. 7:443 tutus ad Alcathoen, Lelegeia moenia, limes 7:444 conposito Scirone patet, sparsisque latronis 7:445 terra negat sedem, sedem negat ossibus unda; 7:446 quae iactata diu fertur durasse vetustas 7:447 in scopulos: scopulis nomen Scironis inhaeret. 7:448 si titulos annosque tuos numerare velimus, 7:449 facta prement annos. pro te, fortissime, vota 7:450 publica suscipimus, Bacchi tibi sumimus haustus.' 7:451 consonat adsensu populi precibusque faventum 7:452 regia, nec tota tristis locus ullus in urbe est. 7:453 Nec tamen (usque adeo nulla est sincera voluptas, 7:454 sollicitumque aliquid laetis intervenit) Aegeus 7:455 gaudia percepit nato secura recepto: 7:456 bella parat Minos; qui quamquam milite, quamquam 7:457 classe valet, patria tamen est firmissimus ira 7:458 Androgeique necem iustis ulciscitur armis. 7:459 ante tamen bello vires adquirit amicas, 7:460 quaque potens habitus volucri freta classe pererrat: 7:461 hinc Anaphen sibi iungit et Astypaleia regna, 7:462 (promissis Anaphen, regna Astypaleia bello); 7:463 hinc humilem Myconon cretosaque rura Cimoli 7:464 florentemque thymo Syron planamque Seriphon 7:465 marmoreamque Paron, quamque inpia prodidit Arne 7:466 Siphnon et accepto, quod avara poposcerat, auro 7:467 mutata est in avem, quae nunc quoque diligit aurum, 7:468 nigra pedes, nigris velata monedula pennis. 7:469 At non Oliaros Didymeque et Tenos et Andros 7:470 et Gyaros nitidaeque ferax Peparethos olivae 7:471 Cnosiacas iuvere rates; latere inde sinistro 7:472 Oenopiam Minos petit, Aeacideia regna: 7:473 Oenopiam veteres adpellavere, sed ipse 7:474 Aeacus Aeginam genetricis nomine dixit. 7:475 turba ruit tantaeque virum cognoscere famae 7:476 expetit; occurrunt illi Telamonque minorque 7:477 quam Telamon Peleus et proles tertia Phocus; 7:478 ipse quoque egreditur tardus gravitate senili 7:479 Aeacus et, quae sit veniendi causa, requirit. 7:480 admonitus patrii luctus suspirat et illi 7:481 dicta refert rector populorum talia centum: 7:482 'arma iuves oro pro gnato sumpta piaeque 7:483 pars sis militiae; tumulo solacia posco.' 7:484 huic Asopiades 'petis inrita' dixit 'et urbi 7:485 non facienda meae; neque enim coniunctior ulla 7:486 Cecropidis est hac tellus: ea foedera nobis.' 7:487 tristis abit 'stabunt' que 'tibi tua foedera magno' 7:488 dixit et utilius bellum putat esse minari 7:489 quam gerere atque suas ibi praeconsumere vires. 7:490 classis ab Oenopiis etiamnum Lyctia muris 7:491 spectari poterat, cum pleno concita velo 7:492 Attica puppis adest in portusque intrat amicos, 7:493 quae Cephalum patriaeque simul mandata ferebat. 7:494 Aeacidae longo iuvenes post tempore visum 7:495 agnovere tamen Cephalum dextrasque dedere 7:496 inque patris duxere domum: spectabilis heros 7:497 et veteris retinens etiamnum pignora formae 7:498 ingreditur ramumque tenens popularis olivae 7:499 a dextra laevaque duos aetate minores 7:500 maior habet, Clyton et Buten, Pallante creatos. 7:501 Postquam congressus primi sua verba tulerunt, 7:502 Cecropidae Cephalus peragit mandata rogatque 7:503 auxilium foedusque refert et iura parentum, 7:504 imperiumque peti totius Achaidos addit. 7:505 sic ubi mandatam iuvit facundia causam, 7:506 Aeacus, in capulo sceptri nitente sinistra, 7:507 'ne petite auxilium, sed sumite' dixit, 'Athenae, 7:508 nec dubie vires, quas haec habet insula, vestras 7:509 ducite, et (o maneat rerum status iste mearum!) 7:510 robora non desunt; superat mihi miles et hoc est, 7:511 gratia dis, felix et inexcusabile tempus.' 7:512 'immo ita sit' Cephalus, 'crescat tua civibus opto 7:513 urbs' ait; 'adveniens equidem modo gaudia cepi, 7:514 cum tam pulchra mihi, tam par aetate iuventus 7:515 obvia processit; multos tamen inde requiro, 7:516 quos quondam vidi vestra prius urbe receptus.' 7:517 Aeacus ingemuit tristique ita voce locutus: 7:518 'flebile principium melior fortuna secuta est; 7:519 hanc utinam possem vobis memorare sine illo! 7:520 ordine nunc repetam, neu longa ambage morer vos, 7:521 ossa cinisque iacent, memori quos mente requiris, 7:522 et quota pars illi rerum periere mearum! 7:523 dira lues ira populis Iunonis iniquae 7:524 incidit exosae dictas a paelice terras. 7:525 dum visum mortale malum tantaeque latebat 7:526 causa nocens cladis, pugnatum est arte medendi: 7:527 exitium superabat opem, quae victa iacebat. 7:528 principio caelum spissa caligine terras 7:529 pressit et ignavos inclusit nubibus aestus; 7:530 dumque quater iunctis explevit cornibus orbem 7:531 Luna, quater plenum tenuata retexuit orbem, 7:532 letiferis calidi spirarunt aestibus austri. 7:533 constat et in fontis vitium venisse lacusque, 7:534 miliaque incultos serpentum multa per agros 7:535 errasse atque suis fluvios temerasse venenis. 7:536 strage canum primo volucrumque oviumque boumque 7:537 inque feris subiti deprensa potentia morbi. 7:538 concidere infelix validos miratur arator 7:539 inter opus tauros medioque recumbere sulco; 7:540 lanigeris gregibus balatus dantibus aegros 7:541 sponte sua lanaeque cadunt et corpora tabent; 7:542 acer equus quondam magnaeque in pulvere famae 7:543 degenerat palmas veterumque oblitus honorum 7:544 ad praesepe gemit leto moriturus inerti. 7:545 non aper irasci meminit, non fidere cursu 7:546 cerva nec armentis incurrere fortibus ursi. 7:547 omnia languor habet: silvisque agrisque viisque 7:548 corpora foeda iacent, vitiantur odoribus aurae. 7:549 mira loquar: non illa canes avidaeque volucres, 7:550 non cani tetigere lupi; dilapsa liquescunt 7:551 adflatuque nocent et agunt contagia late. 7:552 'Pervenit ad miseros damno graviore colonos 7:553 pestis et in magnae dominatur moenibus urbis. 7:554 viscera torrentur primo, flammaeque latentis 7:555 indicium rubor est et ductus anhelitus; igni 7:556 aspera lingua tumet, tepidisque arentia ventis 7:557 ora patent, auraeque graves captantur hiatu. 7:558 non stratum, non ulla pati velamina possunt, 7:559 nuda sed in terra ponunt praecordia, nec fit 7:560 corpus humo gelidum, sed humus de corpore fervet. 7:561 nec moderator adest, inque ipsos saeva medentes 7:562 erumpit clades, obsuntque auctoribus artes; 7:563 quo propior quisque est servitque fidelius aegro, 7:564 in partem leti citius venit, utque salutis 7:565 spes abiit finemque vident in funere morbi, 7:566 indulgent animis et nulla, quid utile, cura est: 7:567 utile enim nihil est. passim positoque pudore 7:568 fontibus et fluviis puteisque capacibus haerent, 7:569 nec sitis est exstincta prius quam vita bibendo. 7:570 inde graves multi nequeunt consurgere et ipsis 7:571 inmoriuntur aquis, aliquis tamen haurit et illas; 7:572 tantaque sunt miseris invisi taedia lecti, 7:573 prosiliunt aut, si prohibent consistere vires, 7:574 corpora devolvunt in humum fugiuntque penates 7:575 quisque suos, sua cuique domus funesta videtur, 7:576 et quia causa latet, locus est in crimine; partim 7:577 semianimes errare viis, dum stare valebant, 7:578 adspiceres, flentes alios terraque iacentes 7:579 lassaque versantes supremo lumina motu; 7:580 membraque pendentis tendunt ad sidera caeli, 7:581 hic illic, ubi mors deprenderat, exhalantes. 7:582 'Quid mihi tunc animi fuit? an, quod debuit esse, 7:583 ut vitam odissem et cuperem pars esse meorum? 7:584 quo se cumque acies oculorum flexerat, illic 7:585 vulgus erat stratum, veluti cum putria motis 7:586 poma cadunt ramis agitataque ilice glandes. 7:587 templa vides contra gradibus sublimia longis: 7:588 Iuppiter illa tenet. quis non altaribus illis 7:589 inrita tura dedit? quotiens pro coniuge coniunx, 7:590 pro gnato genitor dum verba precantia dicit, 7:591 non exoratis animam finivit in aris, 7:592 inque manu turis pars inconsumpta reperta est! 7:593 admoti quotiens templis, dum vota sacerdos 7:594 concipit et fundit durum inter cornua vinum, 7:595 haud exspectato ceciderunt vulnere tauri! 7:596 ipse ego sacra Iovi pro me patriaque tribusque 7:597 cum facerem natis, mugitus victima diros 7:598 edidit et subito conlapsa sine ictibus ullis 7:599 exiguo tinxit subiectos sanguine cultros. 7:600 exta quoque aegra notas veri monitusque deorum 7:601 perdiderant: tristes penetrant ad viscera morbi. 7:602 ante sacros vidi proiecta cadavera postes, 7:603 ante ipsas, quo mors foret invidiosior, aras. 7:604 pars animam laqueo claudunt mortisque timorem 7:605 morte fugant ultroque vocant venientia fata. 7:606 corpora missa neci nullis de more feruntur 7:607 funeribus (neque enim capiebant funera portae): 7:608 aut inhumata premunt terras aut dantur in altos 7:609 indotata rogos; et iam reverentia nulla est, 7:610 deque rogis pugnant alienisque ignibus ardent. 7:611 qui lacriment, desunt, indefletaeque vagantur 7:612 natorumque patrumque animae iuvenumque senumque, 7:613 nec locus in tumulos, nec sufficit arbor in ignes. 7:614 Attonitus tanto miserarum turbine rerum, 7:615 "Iuppiter o!" dixi, "si te non falsa loquuntur 7:616 dicta sub amplexus Aeginae Asopidos isse, 7:617 nec te, magne pater, nostri pudet esse parentem, 7:618 aut mihi redde meos aut me quoque conde sepulcro!" 7:619 ille notam fulgore dedit tonitruque secundo. 7:620 "accipio sintque ista precor felicia mentis 7:621 signa tuae!" dixi, "quod das mihi, pigneror omen." 7:622 forte fuit iuxta patulis rarissima ramis 7:623 sacra Iovi quercus de semine Dodonaeo; 7:624 hic nos frugilegas adspeximus agmine longo 7:625 grande onus exiguo formicas ore gerentes 7:626 rugosoque suum servantes cortice callem; 7:627 dum numerum miror, "totidem, pater optime," dixi, 7:628 "tu mihi da cives et inania moenia supple!" 7:629 intremuit ramisque sonum sine flamine motis 7:630 alta dedit quercus: pavido mihi membra timore 7:631 horruerant, stabantque comae; tamen oscula terrae 7:632 roboribusque dedi, nec me sperare fatebar; 7:633 sperabam tamen atque animo mea vota fovebam. 7:634 nox subit, et curis exercita corpora somnus 7:635 occupat: ante oculos eadem mihi quercus adesse 7:636 et ramis totidem totidemque animalia ramis 7:637 ferre suis visa est pariterque tremescere motu 7:638 graniferumque agmen subiectis spargere in arvis; 7:639 crescere desubito et maius maiusque videri 7:640 ac se tollere humo rectoque adsistere trunco 7:641 et maciem numerumque pedum nigrumque colorem 7:642 ponere et humanam membris inducere formam. 7:643 somnus abit: damno vigilans mea visa querorque 7:644 in superis opis esse nihil; at in aedibus ingens 7:645 murmur erat, vocesque hominum exaudire videbar 7:646 iam mihi desuetas; dum suspicor has quoque somni 7:647 esse, venit Telamon properus foribusque reclusis 7:648 "speque fideque, pater", dixit "maiora videbis: 7:649 egredere!" egredior, qualesque in imagine somni 7:650 visus eram vidisse viros, ex ordine tales 7:651 adspicio noscoque: adeunt regemque salutant. 7:652 vota Iovi solvo populisque recentibus urbem 7:653 partior et vacuos priscis cultoribus agros, 7:654 Myrmidonasque voco nec origine nomina fraudo. 7:655 corpora vidisti; mores, quos ante gerebant, 7:656 nunc quoque habent: parcum genus est patiensque laborum 7:657 quaesitique tenax et quod quaesita reservet. 7:658 hi te ad bella pares annis animisque sequentur, 7:659 cum primum qui te feliciter attulit eurus' 7:660 (eurus enim attulerat) 'fuerit mutatus in austrum.' 7:661 Talibus atque aliis longum sermonibus illi 7:662 inplevere diem; lucis pars ultima mensae 7:663 est data, nox somnis. iubar aureus extulerat Sol, 7:664 flabat adhuc eurus redituraque vela tenebat: 7:665 ad Cephalum Pallante sati, cui grandior aetas, 7:666 ad regem Cephalus simul et Pallante creati 7:667 conveniunt, sed adhuc regem sopor altus habebat. 7:668 excipit Aeacides illos in limine Phocus; 7:669 nam Telamon fraterque viros ad bella legebant. 7:670 Phocus in interius spatium pulchrosque recessus 7:671 Cecropidas ducit, cum quis simul ipse resedit. 7:672 adspicit Aeoliden ignota ex arbore factum 7:673 ferre manu iaculum, cuius fuit aurea cuspis. 7:674 pauca prius mediis sermonibus ille locutus 7:675 'sum nemorum studiosus' ait 'caedisque ferinae; 7:676 qua tamen e silva teneas hastile recisum, 7:677 iamdudum dubito: certe si fraxinus esset, 7:678 fulva colore foret; si cornus, nodus inesset. 7:679 unde sit, ignoro, sed non formosius isto 7:680 viderunt oculi telum iaculabile nostri.' 7:681 excipit Actaeis e fratribus alter et 'usum 7:682 maiorem specie mirabere' dixit 'in isto. 7:683 consequitur, quodcumque petit, fortunaque missum 7:684 non regit, et revolat nullo referente cruentum.' 7